şeker
isimşe·ker
Kelimeyi anlamak için
şeker, Türkçede bir isimdir. Temel anlamı: “Şeker kamışı, şeker pancarı, patates, havuç, mısır, buğday vb. bitkilerin sap ve köklerinin öz suyundan veya nişastasından çıkarılan, birleşiminde karbon, oksijen ve hidrojen bulunan, beyaz, suda eriyen, mayalanabilen ve çoğu tatlı olan maddelerin genel adı”. Bunun dışında 4 anlamı daha vardır; mutfak ve tıp alanlarında da kullanılır. Mecaz anlamda da kullanılır. 7 deyim ya da atasözünde geçer.
Bu özet, maddedeki tanımlardan otomatik derlenmiştir.
Anlamları
- 1.
kimya
Şeker kamışı, şeker pancarı, patates, havuç, mısır, buğday vb. bitkilerin sap ve köklerinin öz suyundan veya nişastasından çıkarılan, birleşiminde karbon, oksijen ve hidrojen bulunan, beyaz, suda eriyen, mayalanabilen ve çoğu tatlı olan maddelerin genel adı.
- 2.
mutfak
Bu madde katılarak yapılmış lokum, akide, çikolata vb. tatlı yiyeceklerin genel adı.
- Kolonya dökmekten, şeker tutmaktan, iyi gözükeceğim diye ağız etmekten yoruldu.— Lâtife Tekin
- 3.
tıp
şeker hastalığı.
- Yirmi gün evvel ameliyat edildiği hâlde biraz şekeri görüldüğü için henüz taburcu edilememişti.— Haldun Taner
- 4.
sıfatmecaz
Sevimli, cana yakın ve güzel.
- 5.
özel ad
Bir soyadı.
Dil bilgisi notu
- şeker, iki heceli (şe·ker) bir isimdir.
- Farsça kökenli bir kelimedir.
- Son hecesindeki ünlü ince olduğu için ince ünlülü ekler alır: şekerler.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 5 anlam, 3 deyim, 4 atasözü ve 42 birleşik ya da türemiş sözcük bulunur.
Köken
Farsça شکر (“şeker”) sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Pali (geç Sanskritçe) aynı anlama gelen śakkharā sözcüğünden alıntıdır. Pali dilinde sözcük Sanskritçe śárkarā शर्करा (śárkarā śarkarā, “1. çakıltaşı, 2. külçe veya kristal şeker”) sözcüğünden alıntıdır.
Hâl ve iyelik çekimi
Göster
| Hâl | Tekil | Çoğul |
|---|---|---|
| Yalın | şeker | şekerler |
| Belirtme | şekeri | şekerleri |
| Yönelme | şekere | şekerlere |
| Bulunma | şekerde | şekerlerde |
| Ayrılma | şekerden | şekerlerden |
| İlgi | şekerin | şekerlerin |
| Kişi | Tekil | Çoğul |
|---|---|---|
| benim | şekerim | şekerlerim |
| senin | şekerin | şekerlerin |
| onun | şekeri | şekerleri |
| bizim | şekerimiz | şekerlerimiz |
| sizin | şekeriniz | şekerleriniz |
| onların | şekeri | şekerleri |
Deyimler (3)
- şeker gibi
- şekeri kestirmek
- şekerim!
Atasözleri (4)
Birleşik ve türemiş sözcükler (42)
şeker ağacı, şeker aktarması, Şeker Bayramı, şeker fasulyesi, şeker hastalığı, şeker kamışı, şeker pancarı, şeker pembesi, şekerpare, şekerrenk, esmer şeker, gizli şeker, gülbeşeker, kesme şeker, küp şeker, toz şeker, akide şekeri, badem şekeri, bayram şekeri, bonbon şekeri, çay şekeri, elma şekeri, horoz şekeri, hurma şekeri, kestane şekeri, kıtlama şekeri, kişniş şekeri, leblebi şekeri, lohusa şekeri, Mevlâna şekeri, mevlit şekeri, meyve şekeri, nane şekeri, nikâh şekeri, nişasta şekeri, nöbet şekeri, pamuk şekeri, peynir şekeri, pudra şekeri, süt şekeri, şerbet şekeri, üzüm şekeri
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…