silmek
fiil
Kelimeyi anlamak için
Temel fikir, bir yüzeye bez ya da benzeri bir şey sürterek ıslaklığı, kiri ya da izi gidermektir: "masayı silmek", "gözyaşlarını silmek". Yazıyı, çizgiyi yok etmek de buradan gelir: "tahtayı silmek". Mecazda birini yok saymak, ilişkiyi koparmaktır: "onu hayatımdan sildim". Sporda rakibi açık farkla geride bırakmak ve tahtayı makineyle düzeltmek de bu fiille anlatılır.
Yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; editör incelemesi beklemektedir.
Anlamları
- 1.
Bir şeyin ıslaklığını gidererek kuru duruma getirmek
- Terlemiş gibi alnını elinin tersiyle sildi.— Ö. Seyfettin
- 2.
Üzerine genellikle bir bez sürterek tozlarını, kirlerini almak veya parlatmak
- Türküler çağırarak tahta siliyorlar.— Y. Z. Ortaç
- 3.
bir yazı, çizgi vb.ni kazıyarak veya sürterek yok etmek
- Daktilo yanlışlarını iğneyle kazıyarak sildi.
- 4.
Tahta malzemeyi makineyle düzgün ve pürüzsüz hâle getirmek
- 5.
üzerini çizerek atmak, yok etmek
- Defterden adını silmişler.
- 6.
ilişkisini koparmak, yok saymak
- 7.
üstünlük göstererek o alanda üstün olanları ikinci plana atmak
- Takımı sahadan silmek.
- 8.
Ortadan kaldırmak, yok etmek veya gidermek
- Bilincin anıları değiştirdiği, acı verenleri silip güzel olanları parlattığı doğru olabilir, ama benim için geçerli değil bu, acı benim yapıtaşım, subasmanım, temelim, ben acının üstünde yükseldim.— Ayfer Tunç, Âşıklar Delidir ya da Yazı Tura, 2018, 277, Can Sanat Yayınları
Dil bilgisi notu
- Fiil kökü “sil-” biçimindedir. Üçüncü tekil kişide: siliyor, sildi, silecek, siler.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 8 anlam ve 2 deyim bulunur.
Fiil çekimi
Göster
| Kip / zaman | ben | sen | o | biz | siz | onlar |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Şimdiki zaman | siliyorum | siliyorsun | siliyor | siliyoruz | siliyorsunuz | siliyorlar |
| Görülen geçmiş zaman | sildim | sildin | sildi | sildik | sildiniz | sildiler |
| Öğrenilen geçmiş zaman | silmişim | silmişsin | silmiş | silmişiz | silmişsiniz | silmişler |
| Gelecek zaman | sileceğim | sileceksin | silecek | sileceğiz | sileceksiniz | silecekler |
| Geniş zaman | silerim | silersin | siler | sileriz | silersiniz | silerler |
| İstek kipi | sileyim | silesin | sile | silelim | silesiniz | sileler |
| Şart kipi | silsem | silsen | silse | silsek | silseniz | silseler |
| Gereklilik kipi | silmeliyim | silmelisin | silmeli | silmeliyiz | silmelisiniz | silmeliler |
| Emir kipi | – | sil | silsin | – | silin | silsinler |
| Olumsuz görülen geçmiş | silmedim | silmedin | silmedi | silmedik | silmediniz | silmediler |
Deyimler (2)
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…