sokmak
fiil
Kelimeyi anlamak için
Temel fikir, bir şeyin bir yerin içine ya da arasına girmesini sağlamaktır: "anahtarı kilide sokmak", "eve sokmamak". Bıçak, iğne gibi şeyleri batırmak ve arının, yılanın iğnesini batırması da "sokmak"tır: "arı soktu". Yasak malı gizlice geçirmek ve kötü malı belli etmeden vermek bu fikrin uzantısıdır. Konuşmada araya bir söz katmak da "laf sokmak" olarak anılır.
Yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; editör incelemesi beklemektedir.
Anlamları
- 1.
içine veya arasına girmesini sağlamak
- 2.
bir yere girmesini sağlamak, içeri almak
- Bizi içeriye aldı ve küçük bir odaya soktu.— F. R. Atay
- 3.
bıçak, çakı, iğne vb. batırmak, saplamak
- 4.
böcek, zehirli hayvan iğnesini batırmak veya ısırmak, zehirlemek
- Otların arasında bacaklarını yılan sokar.— R. N. Güntekin
- 5.
yasak bir malı gizlice getirmek veya götürmek
- Ülkeye kaçak eşya sokmak.
- 6.
belli etmeden kötü bir malı vermek
- Satıcı, elmaların çürüklerini sokmuş.
- 7.
konuşma sırasında bir sözü, soruyu veya düşünceyi söyleyivermek
- Asım fikrini birçok sözlerle sağlamlamaya uğraşırken araya* -Olmaz mı? Ne dersiniz?- gibi sualler soruyor, cevap istiyordu.— R. H. Karay
- 8.
dokunaklı, kırıcı veya acı söz söylemek
- 9.
kabakaba
Cinsel ilişkiye girmek anlamında kaba olarak kullanılır.
Kaba dilde cinsel ilişkiye girmeyi anlatır. Müstehcen bir kullanımdır, küfür ve tehdit kalıplarında da geçer.
- Ağzına geleni söyledi, sokarım falan diye bağırıyordu.
Dil bilgisi notu
- Fiil kökü “sok-” biçimindedir. Üçüncü tekil kişide: sokuyor, soktu, sokacak, sokar.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 9 anlam ve 4 deyim bulunur.
Fiil çekimi
Göster
| Kip / zaman | ben | sen | o | biz | siz | onlar |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Şimdiki zaman | sokuyorum | sokuyorsun | sokuyor | sokuyoruz | sokuyorsunuz | sokuyorlar |
| Görülen geçmiş zaman | soktum | soktun | soktu | soktuk | soktunuz | soktular |
| Öğrenilen geçmiş zaman | sokmuşum | sokmuşsun | sokmuş | sokmuşuz | sokmuşsunuz | sokmuşlar |
| Gelecek zaman | sokacağım | sokacaksın | sokacak | sokacağız | sokacaksınız | sokacaklar |
| Geniş zaman | sokarım | sokarsın | sokar | sokarız | sokarsınız | sokarlar |
| İstek kipi | sokayım | sokasın | soka | sokalım | sokasınız | sokalar |
| Şart kipi | soksam | soksan | soksa | soksak | soksanız | soksalar |
| Gereklilik kipi | sokmalıyım | sokmalısın | sokmalı | sokmalıyız | sokmalısınız | sokmalılar |
| Emir kipi | – | sok | soksun | – | sokun | soksunlar |
| Olumsuz görülen geçmiş | sokmadım | sokmadın | sokmadı | sokmadık | sokmadınız | sokmadılar |
Deyimler (4)
- arabanın tekerine çomak sokmak
- burnunu sokmak
- iki ayağını bir pabuca sokmak
- tekerine çomak sokmak
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…