İçeriğe geç
2Wsözlük

yakmak

fiil

+ Anlam öner

Kelimeyi anlamak için

Temel fikir, bir şeyin tutuşup yanmasını sağlamaktır: "ateş yakmak", "kâğıdı yakmak". Işık veren bir şeyi çalıştırmak da aynı fiille söylenir: "lambayı yakmak". Sıcaklıkla zarar vermek, acı ya da keskin bir duyum uyandırmak ("biber ağzımı yaktı") bu fikrin uzantısıdır; kına sürmek de "kına yakmak" olarak anılır. Belirtme durumundaki nesneyle kullanılır.

Yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; editör incelemesi beklemektedir.

Anlamları

  1. 1.

    yanmasını sağlamak veya yanmasına yol açmak, tutuşturmak

    • Kendi sigarası için yaktığı kibriti bana uzattı.— F. R. Atay
  2. 2.

    ateşle yok etmek

    • Çöpleri yakmak.
  3. 3.

    kına, yakı vb.ni koymak, sürmek

  4. 4.

    ışık vermesini sağlamak

    • peki koridorda niye ışık yakmıyorlar— Attilâ İlhan, Ben Sana Mecburum, 1960, 77, Ataç Kitabevi
  5. 5.

    ısı etkisiyle zarar vermek

    • Eteği ütülerken yaktı.
  6. 6.

    keskin, sert ve ısırıcı bir duyum vermek

    • Biber ağzı yakar.
  7. 7.

    yanıyormuş gibi bir etki yapmak

    • Hekime daima şarabın midelerini yaktığından bahsederler.— F. R. Atay
  8. 8.

    kurutmak, zarar vermek

    • Fırtına ekinleri yakmıştı.— S. F. Abasıyanık
  9. 9.

    çok sıcak olmak

    • Bugün güneş yakıyor.
  10. 10.

    karartmak

    • Güneşte vücudunu yaktı.
  11. 11.

    çok üşütmek

    • Soğuk rüzgâr insanın yüzünü yakıyor.
  12. 12.

    tıp

    tedavi etmek amacıyla doku, damar vb. dağlamak

  13. 13.

    silahla vurmak

  14. 14.

    ateşli silahta mermi ateşlemek

    • Sabahleyin İsmet Beyin dün epeyce hırpalanan savunma çizgisi önünde salt Ethem Bey birliklerinin yaktığı mermilerin hartuçları kar üzerinde parlıyor, şurda burda kimi ölüler yatıyor, çamurlara karışmış kar tümseklerinin arkasında bomboş siperler görünüyordu.— Hasan İzzettin DİNAMO, Kutsal İsyan 8, 1977, May Yayınları
  15. 15.

    yıkıma, zarara yol açmak, büyük zarara uğratmak, mahvetmek

    • Gözü mavi, boyu kısa, kendi muhacir olmasın. Ne olursa olsun makbulüm. Aman bu üçüne dikkat et. Beni yakma.— Ö. Seyfettin
  16. 16.

    güçlü sevgi uyandırmak

  17. 17.

    zamanında kullanılmadığından hükmünü yitirmek

    • Biletini ve tatilini yaktı.
  18. 18.

    türkü, ağıt vb. düzenlemek, bestelemek

Dil bilgisi notu

  • Sözlükte bu maddeye bağlı 18 anlam ve 10 deyim bulunur.

Deyimler (10)

Topluluk yorumları

Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.

Yorumlar yükleniyor…