yalamak
fiilya·la·mak
Kelimeyi anlamak için
yalamak, Türkçede bir fiildir. Temel anlamı: “Bir şeyin üzerinden dilini sürüp geçirmek”. Bunun dışında 3 anlamı daha vardır. Mecaz anlamda da kullanılır. 6 deyim ya da atasözünde geçer.
Bu özet, maddedeki tanımlardan otomatik derlenmiştir.
Anlamları
- 1.
Bir şeyin üzerinden dilini sürüp geçirmek.
- 2.
Dilini gezdirerek bir şeyin üzerindekini almak.
- Kara üzüm tıkınıyor ya, parmak uçlarına bulaşan görünmez balını teker teker yalıyor.— Attilâ İlhan
- 3.
mecaz
Sıyırarak, dokunarak geçmek.
- Pencerenin tek kanadından, demir örgülerin arasından süzülüp içeri sokulan serin bir gece, yüzünü, kolunu, yaralı dirseğini yalayıp üzerinden sürünerek geçiyor. Dirseğin sızlıyor serinlikten.— Erdal Öz, Yaralısın, 1983, 46, Can Sanat Yayınları
- 4.
Dalgaların geminin içine girmeyip yalnız bordasını sıyırarak geçmesi.
Dil bilgisi notu
- yalamak, üç heceli (ya·la·mak) bir fiildir.
- Fiil kökü “yala-” biçimindedir. Üçüncü tekil kişide: yalıyor, yaladı, yalayacak, yalar.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 4 anlam, 6 deyim ve 1 birleşik ya da türemiş sözcük bulunur.
Köken
Eski Türkçe [alfabe isteniyor] (yalġa-, “yalamak”) fiilinden evrilmiştir. Bu fiil Eski Türkçe [Madde?] (“dil”) sözcüğünden Eski Türkçe +(g)A- (+(g)A-) ekiyle türetilmiştir.
Fiil çekimi
Göster
| Kip / zaman | ben | sen | o | biz | siz | onlar |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Şimdiki zaman | yalıyorum | yalıyorsun | yalıyor | yalıyoruz | yalıyorsunuz | yalıyorlar |
| Görülen geçmiş zaman | yaladım | yaladın | yaladı | yaladık | yaladınız | yaladılar |
| Öğrenilen geçmiş zaman | yalamışım | yalamışsın | yalamış | yalamışız | yalamışsınız | yalamışlar |
| Gelecek zaman | yalayacağım | yalayacaksın | yalayacak | yalayacağız | yalayacaksınız | yalayacaklar |
| Geniş zaman | yalarım | yalarsın | yalar | yalarız | yalarsınız | yalarlar |
| İstek kipi | yalayayım | yalayasın | yalaya | yalayalım | yalayasınız | yalayalar |
| Şart kipi | yalasam | yalasan | yalasa | yalasak | yalasanız | yalasalar |
| Gereklilik kipi | yalamalıyım | yalamalısın | yalamalı | yalamalıyız | yalamalısınız | yalamalılar |
| Emir kipi | – | yala | yalasın | – | yalayın | yalasınlar |
| Olumsuz görülen geçmiş | yalamadım | yalamadın | yalamadı | yalamadık | yalamadınız | yalamadılar |
Deyimler (6)
Birleşik ve türemiş sözcükler (1)
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…