İçeriğe geç
2Wsözlük

yapmak

fiilyap·mak/jap.ˈmak/

+ Anlam öner

Kelimeyi anlamak için

yapmak, Türkçede bir fiildir. Temel anlamı: “Ortaya koymak, gerçekleştirmek, oluşturmak, meydana getirmek”. Bunun dışında 22 anlamı daha vardır; dil bilgisi alanlarında da kullanılır. Argoda da kullanılır. 9 deyim ya da atasözünde geçer.

Bu özet, maddedeki tanımlardan otomatik derlenmiştir.

Anlamları

  1. 1.

    Ortaya koymak, gerçekleştirmek, oluşturmak, meydana getirmek.

  2. 2.

    "Her görevi ayrım gözetmeden aynı titizlikle yapmak başarının sırrıdır." - Çetin Altan

  3. 3.

    Olmasına yol açmak.

  4. 4.

    Yol almak.

  5. 5.

    Bir şeyi başka bir şey durumuna getirmek.

    • Ayrıca terbiye edeceğim, onu yaman bir polis köpeği yapacağım.— Refik Halit Karay
  6. 6.

    Bir dileği, bir isteği yerine getirmek; uygulamak, ifa etmek.

    • Şu işi yapıver diye yalvarmıştı da enişte engel olmuştu.— Sermet Muhtar Alus
  7. 7.

    Bir düşünceyi, bir davranışı, bir isteği işe dönüştürmek, gerçekleştirmek.

    • Elimi ağzına götürerek sus işareti yaptım.— Refik Halit Karay
  8. 8.

    Düzenli bir duruma getirmek.

  9. 9.

    üretmek

  10. 10.

    Bir harekete, işe başlamak veya bir hareketle, işle uğraşmak.

  11. 11.

    Salgılamak, çıkarmak.

  12. 12.

    Dışkı çıkarmak.

  13. 13.

    gerçekleştirmek

  14. 14.

    "İlk ve ortaöğrenimini Anadolu'da yapmıştır." - Yusuf Ziya Ortaç

  15. 15.

    Tehdit yoluyla birini herhangi bir duruma düşürmek.

  16. 16.

    Evlendirmek

  17. 17.

    Bu kızı sana yapacağız.

  18. 18.

    dil bilgisi

    (yardımcı fiil olarak) Bir durum yaratmak.

    • Fırının harlı ateşi yanaklarını pembe pembe yapmıştı.— Nezihe Araz
  19. 19.

    dil bilgisi

    (yardımcı fiil olarak) Edinmek, sahip olmak.

  20. 20.

    dil bilgisi

    (yardımcı fiil olarak) Bir kimseye bir meslek kazandırmak, birini yetiştirmek.

    • Onu da Üsküdar'daki ambar memuru yapmak suretiyle daireden uzaklaştırdı.— Haldun Taner
  21. 21.

    Davranmak, hareket etmek.

  22. 22.

    olmak

  23. 23.

    argo

    Cinsel ilişkiye girmek.

    • Bir gün çayırlıkta "Gel Selim birbirimizi yapalım" dedi , ben de kabul ettim. Zaten kızlara karşı içimde hiçbir his yoktu. Erkeklere karşı daha çok ilgi duyuyordum.— Oktay GÜZELOĞLU, Beyoğlu'nda Garibanın Otopsisi Yapılmaz, 1997, 73, Hiç Yayınları
    • Hamalın biri öz oğlunu yapmış.— Ayfer Tunç, Dünya Ağrısı, 2014, 305, Can Sanat Yayınları

Dil bilgisi notu

  • yapmak, iki heceli (yap·mak) bir fiildir.
  • Fiil kökü “yap-” biçimindedir. Üçüncü tekil kişide: yapıyor, yaptı, yapacak, yapar.
  • Sözlükte bu maddeye bağlı 23 anlam, 9 deyim ve 4 birleşik ya da türemiş sözcük bulunur.

Köken

Osmanlı Türkçesi یاپمق (yapmak) sözcüğünden devralındı, Ana Türkçe *yap- sözcüğünden devralındı.

Fiil çekimi

Göster
Fiil çekimi
Kip / zamanbensenobizsizonlar
Şimdiki zamanyapıyorumyapıyorsunyapıyoryapıyoruzyapıyorsunuzyapıyorlar
Görülen geçmiş zamanyaptımyaptınyaptıyaptıkyaptınızyaptılar
Öğrenilen geçmiş zamanyapmışımyapmışsınyapmışyapmışızyapmışsınızyapmışlar
Gelecek zamanyapacağımyapacaksınyapacakyapacağızyapacaksınızyapacaklar
Geniş zamanyaparımyaparsınyaparyaparızyaparsınızyaparlar
İstek kipiyapayımyapasınyapayapalımyapasınızyapalar
Şart kipiyapsamyapsanyapsayapsakyapsanızyapsalar
Gereklilik kipiyapmalıyımyapmalısınyapmalıyapmalıyızyapmalısınızyapmalılar
Emir kipi–yapyapsın–yapınyapsınlar
Olumsuz görülen geçmişyapmadımyapmadınyapmadıyapmadıkyapmadınızyapmadılar

Deyimler (9)

Birleşik ve türemiş sözcükler (4)

yapboz, yapsat, yapadurmak, kesyap

Topluluk yorumları

Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.

Yorumlar yükleniyor…