yedirmek
fiilye·dir·mek/je.diɾ.ˈmec/
Kelimeyi anlamak için
"Yemek"in ettirgenidir; temel fikir birinin yemesini sağlamaktır: "bebeğe mama yedirmek". Bir maddeyi azar azar başka bir şeyin içine karıştırıp belli olmaz hâle getirmek de buradan gelir: "tereyağını hamura yedirmek". Elindekini başkaları için harcamak ve rüşvet vermek de "yedirmek"tir. Olumsuz kullanımda bir şeyi gururuna yakıştırmamayı anlatır: "onuruna yediremedi".
Yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; editör incelemesi beklemektedir.
Anlamları
- 1.
yemesini sağlamak.
- Proto-Türk toplumlarda hükümdar arazisi olan Kutlu Dağ'da ölümsüzlük otunu yiyen geyiklerin ölümsüz ve kutsal oldukları düşünüldüğü için kağanlar avladıkları geyiklerin etini kendileri ve soyundan olan kimselere yedirirmiş.— Engin FIRAT, Ömer Erdem'ir "Dolayımlar"ında Baş Geyik Metaforuyla Bir Gezinti, Varlık, 1421, 2026, 73
- 2.
ağzına yiyecek vermek, beslemek, karnını doyurmak
- Çocuğu yedirmek.
- 3.
bir şeyi azar azar başka bir şeyin içine karıştırarak belli olmayacak duruma getirmek
- Yağı hamura yedirmek.
- 4.
Elindeki imkânları başkaları için harcamak.
- Her ne kadar Maltepe pavyonlarında karıya kıza yedirdiği için fazla para tutamasa da İmparator, hayatını dolandırıcılık üzerine kurmuştu: Devlet memuru gibi mesaisi vardı.— Emrah POLAT, Alocu Tilki'nin Serencamı, 2014, 18, İletişim Yayınları
- 5.
bir fazlalığı herhangi bir biçimde kullanmak
- Kumaşın fazlasını büzgüye yedirdi.
- 6.
(nefis, namus, şan, kibir vb. kavramlarla kullanıldığında) yakıştırmak, yaraştırmak
- 7.
mecaz
bir kimseye rüşvet vermek
- Eline geçti sanırken kaptırmayı kibrine yediremiyordu.
Dil bilgisi notu
- yedirmek, üç heceli (ye·dir·mek) bir fiildir.
- Fiil kökü “yedir-” biçimindedir. Üçüncü tekil kişide: yediriyor, yedirdi, yedirecek, yedirir.
Fiil çekimi
Göster
| Kip / zaman | ben | sen | o | biz | siz | onlar |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Şimdiki zaman | yediriyorum | yediriyorsun | yediriyor | yediriyoruz | yediriyorsunuz | yediriyorlar |
| Görülen geçmiş zaman | yedirdim | yedirdin | yedirdi | yedirdik | yedirdiniz | yedirdiler |
| Öğrenilen geçmiş zaman | yedirmişim | yedirmişsin | yedirmiş | yedirmişiz | yedirmişsiniz | yedirmişler |
| Gelecek zaman | yedireceğim | yedireceksin | yedirecek | yedireceğiz | yedireceksiniz | yedirecekler |
| Geniş zaman | yediririm | yedirirsin | yedirir | yediririz | yedirirsiniz | yedirirler |
| İstek kipi | yedireyim | yediresin | yedire | yedirelim | yediresiniz | yedireler |
| Şart kipi | yedirsem | yedirsen | yedirse | yedirsek | yedirseniz | yedirseler |
| Gereklilik kipi | yedirmeliyim | yedirmelisin | yedirmeli | yedirmeliyiz | yedirmelisiniz | yedirmeliler |
| Emir kipi | – | yedir | yedirsin | – | yedirin | yedirsinler |
| Olumsuz görülen geçmiş | yedirmedim | yedirmedin | yedirmedi | yedirmedik | yedirmediniz | yedirmediler |
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…