yetişmek
fiil
Kelimeyi anlamak için
Temel fikir, ilerleyerek bir noktaya ya da birine ulaşmaktır: "otobüse yetişmek". Zamanında hazır olmak, giden birine sonradan katılmak ve uzanıp bir şeye değebilmek bu çekirdekten çıkar. Bir şeyin yeterli gelmesi de "yetişmek"tir: "para herkese yetişti". Ayrıca bitkilerin ve insanların büyüyüp gelişmesini anlatır: "köyde yetişmek". Ulaşılan şey "-e" ile belirtilir.
Yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; editör incelemesi beklemektedir.
Anlamları
- 1.
Ulaşmak, ermek, varmak, vasıl olmak.
- Gâvur Ali kahvedeki cemaate hiçbir şey söylemeden küçük çobanla uzaklaştı, bir nefeste ağıla yetişti.— Ömer Seyfettin
- 2.
Vaktinde tamam olmak, bitmek, hazırlanmak, hazır olmak.
- 3.
Bir işe başlamış olanlara veya gidenlere sonradan katılmak.
- Kadınlar, derme çatma ayakkabılarıyla onlara zor yetişebiliyorlardı.— Yakup Kadri Karaosmanoğlu
- 4.
Değmek, uzanıp dokunabilmek.
- 5.
Vakit bulmak, yapabilmek
- 6.
Yetmek, yeter olmak, kâfi gelmek.
- "Cepte otuz lira var, otele falan yetişmez, yoksa pintilikten değil..."— Özgür ÇIRAK, Biz de Yarın Güleriz, 2024, 50, İletişim Yayınları
- 7.
Bir zamanda yaşamış olmak, bir zamanı veya kimseyi görmüş olmak.
- Bol zamanıma yetişti de ben onu böyle şımarık büyüttüm.— Peyami Safa
- 8.
Gelişip büyümek.
- Şu Marmara kıyılarında o sene bol meyve yetişmişti.— Sait Faik Abasıyanık
- 9.
Eğitim görmüş olmak, öğrenmek, gelişmek.
- Akşam gazetesi, yurt aydınlarıyla konuşarak bizde niçin yazar yetişmediğinin sebeplerini araştırdı.— Orhan Veli Kanık
- 10.
İş görebilecek yaşa gelmek, büyümek.
- 11.
Yardım etmek, yardımına koşmak.
- Tam o sırada talih imdadıma yetişti.— Refik Halit Karay
- 12.
mecaz
Ortaya çıkmak.
Dil bilgisi notu
- Fiil kökü “yetiş-” biçimindedir. Üçüncü tekil kişide: yetişiyor, yetişti, yetişecek, yetişir.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 12 anlam ve 1 deyim bulunur.
Fiil çekimi
Göster
| Kip / zaman | ben | sen | o | biz | siz | onlar |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Şimdiki zaman | yetişiyorum | yetişiyorsun | yetişiyor | yetişiyoruz | yetişiyorsunuz | yetişiyorlar |
| Görülen geçmiş zaman | yetiştim | yetiştin | yetişti | yetiştik | yetiştiniz | yetiştiler |
| Öğrenilen geçmiş zaman | yetişmişim | yetişmişsin | yetişmiş | yetişmişiz | yetişmişsiniz | yetişmişler |
| Gelecek zaman | yetişeceğim | yetişeceksin | yetişecek | yetişeceğiz | yetişeceksiniz | yetişecekler |
| Geniş zaman | yetişirim | yetişirsin | yetişir | yetişiriz | yetişirsiniz | yetişirler |
| İstek kipi | yetişeyim | yetişesin | yetişe | yetişelim | yetişesiniz | yetişeler |
| Şart kipi | yetişsem | yetişsen | yetişse | yetişsek | yetişseniz | yetişseler |
| Gereklilik kipi | yetişmeliyim | yetişmelisin | yetişmeli | yetişmeliyiz | yetişmelisiniz | yetişmeliler |
| Emir kipi | – | yetiş | yetişsin | – | yetişin | yetişsinler |
| Olumsuz görülen geçmiş | yetişmedim | yetişmedin | yetişmedi | yetişmedik | yetişmediniz | yetişmediler |
Deyimler (1)
- çekirdekten yetişmek
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…