yürümek
fiilyü·rü·mek
Kelimeyi anlamak için
yürümek, Türkçede bir fiildir. Temel anlamı: “adım atarak ilerlemek, gitmek”. Bunun dışında 13 anlamı daha vardır; bankacılık alanlarında da kullanılır. Mecaz anlamda ve argoda da kullanılır. 12 deyim ya da atasözünde geçer.
Bu özet, maddedeki tanımlardan otomatik derlenmiştir.
Anlamları
- 1.
adım atarak ilerlemek, gitmek
- Kafası yerde, kamburunu çıkarmış, yürüyordu.— H. Taner
- 2.
karada veya suda, herhangi bir yöne doğru sürekli olarak yer değiştirmek
- Buz dağları güneye yürümüş.
- 3.
çocuğun ayakları üzerinde gezecek duruma gelmesi
- Çocuk erken yürüdü.
- 4.
yayan gezmek, yayan gitmek
- Gölgesinde yürüdüğü duvarın arkasından bir horoz sesi fark etti.— -Ö. Seyfettin.
- 5.
yol almak
- Biraz yürüyelim, geç kaldık.
- 6.
bir yere gelmek, bir yere ulaşmak, kaplamak
- Su geceleyin yürüyor dikkat ettim/Geceleyin biz uyurken ağaçlara— İlhan BERK, Günaydın Yeryüzü, 1952, 17, Yeditepe Yayınları
- Lavabonun kirli deliğine yanlardan yürüyen suyun, elinden akan kanla boyandığını görüyorsun.— Erdal Öz, Yaralısın, 1983, 128, Can Sanat Yayınları
- 7.
üzerine doğru gitmek, akın etmek, saldırmak, hücum etmek
- Asker kaleye yürüdü.
- 8.
bankacılık
Faiz, hesap edilmek, işlemek
- 9.
geçmek, ilerlemek, değişmek
- Doktor o hayatın dışında kalmış. Bu ne demek? Bu, o demek ki hayat yürümüş gitmiş, birlikte yürüyememiş.— -M. Ş. Esendal.
- 10.
argo
kur yapmak
- Bu kadar sıcak bir merhabadan beklemiyordu. İyice kendine geldikten sonra yürümüye devam etti, vitesi boşa aldıktan sonra olayı rutinleştirdi.— Cem KALENDER, Klan, 2009, 190, Kavis Kitap
- Hırvat, İsmail'in yürüdüğü kıza yürümüş ya da tam tersi olmuş, kimin haklı olduğu belli değil.— Ayfer Tunç, Âşıklar Delidir ya da Yazı Tura, 2018, 362, Can Sanat Yayınları
- 11.
Bir işte ileri gitmek
- 12.
Gereği gibi yapılmak veya ilerlemek
- Bu evliliğin yürümeyeceği daha başından anlaşılmıştı ama belki yürütürüz, demiştim.— Zeyyat Selimoğlu
- 13.
mecaz
Ölmek
- Medeniyetimizde ölüm ile ilgili çok sayıda kelime kullanılmış. Herhâlde ona en yakışanı "yürümek" kelimesi.— Gürol PEHLİVAN, O, Türk Dili, 892, 2026, 89
- 14.
argoargogündelik
Birine gönül ilişkisi kurmak amacıyla yaklaşmak, flört etmek.
Gençler arasında ve gündelik konuşmada birine açıkça ilgi göstermek, flört etmek anlamında kullanılır; "birine yürümek" kalıbında geçer.
- Partide kıza yürüdü ama şansı yaver gitmedi.
Dil bilgisi notu
- yürümek, üç heceli (yü·rü·mek) bir fiildir.
- Fiil kökü “yürü-” biçimindedir. Üçüncü tekil kişide: yürüyor, yürüdü, yürüyecek, yürür.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 14 anlam ve 12 deyim bulunur.
Fiil çekimi
Göster
| Kip / zaman | ben | sen | o | biz | siz | onlar |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Şimdiki zaman | yürüyorum | yürüyorsun | yürüyor | yürüyoruz | yürüyorsunuz | yürüyorlar |
| Görülen geçmiş zaman | yürüdüm | yürüdün | yürüdü | yürüdük | yürüdünüz | yürüdüler |
| Öğrenilen geçmiş zaman | yürümüşüm | yürümüşsün | yürümüş | yürümüşüz | yürümüşsünüz | yürümüşler |
| Gelecek zaman | yürüyeceğim | yürüyeceksin | yürüyecek | yürüyeceğiz | yürüyeceksiniz | yürüyecekler |
| Geniş zaman | yürürüm | yürürsün | yürür | yürürüz | yürürsünüz | yürürler |
| İstek kipi | yürüyeyim | yürüyesin | yürüye | yürüyelim | yürüyesiniz | yürüyeler |
| Şart kipi | yürüsem | yürüsen | yürüse | yürüsek | yürüseniz | yürüseler |
| Gereklilik kipi | yürümeliyim | yürümelisin | yürümeli | yürümeliyiz | yürümelisiniz | yürümeliler |
| Emir kipi | – | yürü | yürüsün | – | yürüyin | yürüsünler |
| Olumsuz görülen geçmiş | yürümedim | yürümedin | yürümedi | yürümedik | yürümediniz | yürümediler |
Deyimler (12)
- alıp yürümek
- ayağın yürümek
- çalık yürümek
- geriye yürümek
- izinden yürümek
- kan yürümek
- peşinden yürümek
- su yürümek
- üstüne yürümek
- tıpış tıpış yürümek
- yol yürümek
- yolunda yürümek
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…