zaman

isimza·man/z̪äˈmɑn̪/

Kelimeyi anlamak için

zaman, Türkçede bir isimdir. Temel anlamı: “Bir işin, bir oluşun içinde geçtiği, geçeceği veya geçmekte olduğu süre; hengâm, vakit”. Bunun dışında 9 anlamı daha vardır; gök bilimi, dil bilgisi ve jeoloji alanlarında da kullanılır. 21 deyim ya da atasözünde geçer.

Bu özet, maddedeki tanımlardan otomatik derlenmiştir.

1.
Bir işin, bir oluşun içinde geçtiği, geçeceği veya geçmekte olduğu süre; hengâm, vakit.
- Zaman geçtikçe hafifleyecek yerde, daha ziyade ağırlaşan bir vicdan azabı duyarım.— Ömer Seyfettin
2.
u sürenin belirli bir parçası; vakit.
- Efendiler, az söylemek çok yapmak zamanı gelmiştir.— Attilâ İlhan
3.
Belirlenmiş olan an.
4.
Çağ, mevsim.
5.
Bir işe ayrılmış veya bir iş için alışılmış saatler; vakit.
6.
Dönem, devir.
- Dedelerimizin zamanında burada bir kral yaşardı.— Reha Mağden
7.
gök bilimi
Olayların oluş ve akış sırasını belirleyen, düzenli ve dönemli gök olaylarını birim olarak kullanan sanal bir kavram.
8.
dil bilgisi
Çekimli fiilin karşıladığı kılış veya oluşun içinde geçtiği dil bilgisel zaman dilimini gösteren kategori; bildirme kipi, haber kipi.
9.
jeoloji
Yer kabuğunun geçirdiği gelişimde belirlenen ve fosillere göre dörde ayrılan geniş evrelerden her biri.
- Birinci Zaman sonunda: Akhisar, Kula, Muğla birer ada halinde. Türkiye'nin geri kalan çoğu parçaları deniz altında.— Ekmel İZDEM, Dünkü - Bugünkü Akhisar, 1944, 30, Ülkü Basımevi
10.
özel ad
Bir soyadı.

Dil bilgisi notu

zaman, iki heceli (za·man) bir isimdir.
Son hecesindeki ünlü kalın olduğu için kalın ünlülü ekler alır: zamanlar.
Sözlükte bu maddeye bağlı 10 anlam, 14 deyim, 7 atasözü ve 45 birleşik ya da türemiş sözcük bulunur.

Köken

Osmanlı Türkçesi زمان, Arapça زَمَان (zemān), Farsça زمان

Hâl ve iyelik çekimi

Göster

Hâl çekimi
Hâl	Tekil	Çoğul
Yalın	zaman	zamanlar
Belirtme	zamanı	zamanları
Yönelme	zamana	zamanlara
Bulunma	zamanda	zamanlarda
Ayrılma	zamandan	zamanlardan
İlgi	zamanın	zamanların

İyelik ekleriyle
Kişi	Tekil	Çoğul
benim	zamanım	zamanlarım
senin	zamanın	zamanların
onun	zamanı	zamanları
bizim	zamanımız	zamanlarımız
sizin	zamanınız	zamanlarınız
onların	zamanı	zamanları

Deyimler (14)

Atasözleri (7)

Birleşik ve türemiş sözcükler (45)

zaman aşımı, zaman ayarlı, zaman belirteci, zaman bilimi, zaman birimi, zaman çizelgesi, zaman dışı, zaman dizini, zaman eki, zaman tüneli, zaman zaman, zaman zarfı, zaman zarfında, açık zaman, ahir zaman, aman zaman, art zamanlı, basit zaman, Birinci Zaman, birleşik zaman, bir zaman, dar zaman, Dördüncü Zaman, eş zaman, eş zamanlı, geçmiş zaman, gelecek zaman, geniş zaman, her zaman, İkinci Zaman, kimi zaman, mürekkep zaman, müruruzaman, ölü zaman, şimdiki zaman, Üçüncü Zaman, yalın zaman, aynı zamanda, çift zamanı, hikâye birleşik zamanı, iftar zamanı, rivayet birleşik zamanı, yıldız zamanı, vaktizamanında, bir zamanlar

Topluluk yorumları

Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.

Yorumlar yükleniyor…