Sözlük dizini
“Ü” harfi
922 madde
- üretici olmayan alanisimSonucunda maddî ürünlerin değil, hizmetlerin doğduğu etkinlikleri kapsayan üretim alanı
- üretici alanisimmaddî refahın yaratılması, dağılımı ve değişimi konularını kapsayan ekonomik etkinliklerin tümü
- üremiisimürenin idrarla çıkmayıp kanda birikmesi sonucu ortaya çıkan hastalık
- üremekfiilcanlılar için, doğup çoğalmak
- üreme organlarıisimOrganizmada üreme görevi için birlikte oluşmuş organlar bütünü.
- üremeisimüremek durumu, üremek işi
- üreisimAzotlu gıdaların vücutta yanmasıyla oluşan, erimiş bir durumda idrarla dışarı atılan azotlu madde
- ÜrdünlüisimÜrdün halkından olan kimse.
- ünsüz uyumuisimTürkçede sert ünsüzle biten bir kelimeye c d g ünsüzlerinden biriyle başlayan bir ek getirilince ekin başındaki ünsüzün sertleşmesi: Açık-ça, sepet -te, bıç -kı vb
- ünsüz türemesiisimKelime içinde veya başında bir ünsüzün eklenmesi
- ünsüz ikizleşmesiisimÖzellikle halk ağzında döşek döşşek, ışık ışşık örneklerde olduğu gibi iç seste ünsüzlerin tekrarı
- ünsüz düşmesiisimKaynaşma sırasında ekte veya kelimede bulunan ünsüzlerin birinin düşmesi: Alçak-cık > alçacık, büyük-çek > büyücek
- ünsüz benzeşmesiisimyan yana gelen iki ünsüzün boğumlanma nitelikleri bakımından bir uyum içine girmesi: anbar > ambar, çenber > çember
- ünlüleşmeisimBir ünsüzün, yanındaki ünlülerin etkisiyle, ünlü niteliği alması
- ünlü türemesiisimSes özelliklerine veya birbirleriyle birleşme şartlarına bazı sebeplerle kelimenin ön, iç ve sonuna ünlü getirilmesi olayı: Scarpina > iskarpin, ruza > oruç, limon > ilimon vb
- ünlü kısalmasıisimAslında uzun olan bir ünlünün zamanla dilde kısalması: Cân > can, hâzır > hazır, beyâz > beyaz
- ünlü kaynaşmasıisimBirleşik kelimelerde yan yana gelen iki ünlünün kaynaşması: Sütlü aş > sütlaç
- ünlü düşmesiisimÇeşitli sebeplerle kelimenin iç veya son sesinden birinin düşmesi: Oyun > oyunamak, oynamak vb
- ünlü çatışmasıisimEklemelerde veya birleştirmelerde iki ünlünün yan yana gelmesi: Ne ise > neyse, ne asıl > nasıl vb
- ünletmekfiilBağırtmak, çağırtmak
- ünletmeisimÜnletmek işi veya durumu
- ünlenmekfiilçağrılmak, yüksek sesle bildirilmek
- ünlenmeisimÜnlenmek işi veya durumu
- ünlem işaretiisimsevinç, kıvanç, acı, korku, şaşma gibi duyguları anlatan cümlelerin sonuna konan noktalama işareti
- üniversiteler arasısıfatBirçok üniversite ile ilgili olan
- üniversalizmisimEvrenselcilik
- üniformalısıfatÜniforması olan, üniforma giymiş olan (kimse)
- üniformaisimAynı işi yapanların giydikleri, tüzükle belirtilmiş, bir örnek giysi
- ündeşlikisimSes benzerliği veya birliği
- ümmetçilikisimİslâm cemiyeti olarak kalmak amacını güdenlerin görüşü