Sözlük dizini
“Ü” harfi
922 madde
- ünletmeisimÜnletmek işi veya durumu
- ünletmekfiilBağırtmak, çağırtmak
- ünlüisimses yolunda bir engele çarpmadan çıkan ses, sesli, sesli harf, vokal
- ünlü benzeşmesiisimünlü uyumu
- ünlü düşmesiisimÇeşitli sebeplerle kelimenin iç veya son sesinden birinin düşmesi: Oyun > oyunamak, oynamak vb
- ünlü kaynaşmasıisimBirleşik kelimelerde yan yana gelen iki ünlünün kaynaşması: Sütlü aş > sütlaç
- ünlü kısalmasıisimAslında uzun olan bir ünlünün zamanla dilde kısalması: Cân > can, hâzır > hazır, beyâz > beyaz
- ünlü türemesiisimSes özelliklerine veya birbirleriyle birleşme şartlarına bazı sebeplerle kelimenin ön, iç ve sonuna ünlü getirilmesi olayı: Scarpina > iskarpin, ruza > oruç, limon > ilimon vb
- ünlü uyumuisimkimi dillerde, özellikle Türkçede, sözcüklerdeki ünlülerin incelik, kalınlık ya da düzlük, yuvarlaklık bakımlarından birbirine benzemesi, ünlü benzeşmesi, ahenk kaidesi, büyük ünlü uyumu
- ünlü çatışmasıisimEklemelerde veya birleştirmelerde iki ünlünün yan yana gelmesi: Ne ise > neyse, ne asıl > nasıl vb
- ünlüleşmeisimBir ünsüzün, yanındaki ünlülerin etkisiyle, ünlü niteliği alması
- ünsiyetisimalışkanlık
- ünsüzisimses yolunda bir engele çarparak çıkan ses, sessiz, sessiz harf, konson, konsonant, abanık, samit
- ünsüz benzeşmesiisimyan yana gelen iki ünsüzün boğumlanma nitelikleri bakımından bir uyum içine girmesi: anbar > ambar, çenber > çember
- ünsüz düşmesiisimKaynaşma sırasında ekte veya kelimede bulunan ünsüzlerin birinin düşmesi: Alçak-cık > alçacık, büyük-çek > büyücek
- ünsüz ikizleşmesiisimÖzellikle halk ağzında döşek döşşek, ışık ışşık örneklerde olduğu gibi iç seste ünsüzlerin tekrarı
- ünsüz türemesiisimKelime içinde veya başında bir ünsüzün eklenmesi
- ünsüz uyumuisimTürkçede sert ünsüzle biten bir kelimeye c d g ünsüzlerinden biriyle başlayan bir ek getirilince ekin başındaki ünsüzün sertleşmesi: Açık-ça, sepet -te, bıç -kı vb
- ünvanisimkişinin memuriyetindeki rütbesini, makamını veya mevkisini gösteren ad, san, titr
- ünvanlısıfatÜnvanı olan
- ünüisimöcü, umacı
- üratisimSidik asidi tuzu
- ürbanizmisimŞehircilik
- üreisimAzotlu gıdaların vücutta yanmasıyla oluşan, erimiş bir durumda idrarla dışarı atılan azotlu madde
- üremisimfaiz, getiri
- üremeisimüremek durumu, üremek işi
- üreme kanalıisimüreme organlarının dışarı uzanan kanallarından her biri, gonodukt
- üreme organlarıisimOrganizmada üreme görevi için birlikte oluşmuş organlar bütünü.
- üreme organıisimcinsel organ
- üreme sistemiisimorganizmada üreme görevi ile bir araya gelmiş organlar topluluğu