Sözlük dizini
“Ş” harfi
1.769 madde
- şayaksıfatKaba dokunmuş, dayanıklı bir çeşit yün kumaş
- şartlamakfiilDinî inançlar gereğince, kirlenmiş sayılan bir şeyi en az üç, en çok kırk kez sudan geçirip kirli sayılmaktan kurtarmak
- şapırdamakfiilÖperken veya bir şey yerken şap diye ses çıkarmak
- şişe yeşiliisimÇok koyu yeşil rengi.
- şubatın sonundan, martın onundan korkatasözüUzun yılların gözlemi göstermiştir ki şubat sonunda ve martın onunda hava çok fırtınalı ve soğuk olur.-T-
- şeytan adamı kandırır, ama suyunu ısıtıvermezatasözüUykuda kendisini şeytan azdıran kişinin gusül yapması gerekir. Ama şeytan, işini bitirip kaybolduğundan gusül suyunu ısıtmak zahmeti o kişiye düşer.Bunun gibi, bizi aldatıp güç duruma düşüren kimseler artık yanımıza uğramazlar. Başımızın çaresine kendimiz bakarız.
- şeytanla kabak ekenin kabak başına patlaratasözüKurnaz ve hileci bir kimse ile ortaklık eden kişi, hilenin kurbanı olur.
- şeytanın dostluğu darağacına kadardıratasözüKötü arkadaş, kişiyi yoldan çıkarıp ölüme kadar sürükleyebilir. Ama ölümün eşiğinde onu kaderiyle baş başa bırakır.
- şeyh uçmaz, müridi uçururatasözüBir kişiye inananlar, onu olduğundan çok üstün görürler. Onda olağanüstü değerler bulunduğuna herkesi inandırmak isterler.
- şer işi uzat hayra dönsün, hayır işi uzatma şerre dönmesinatasözüKötü gitmekte olan bir işin kötülüğüne boyun eğmemek, zaman kazanıp onu iyileştirmeyeçalışmak gerekir. İyi olduğu belli olan işi de hemen sonuçlandırmak uygundur; çünkü uzatılaniyi işin zamanla kötü bir biçim alması tehlikesi vardır.
- şaraptan bozma sirke keskin oluratasözüSonradan azan kişi, eskiden beri yolunu şaşırmış kimseden daha azgın olur.
- şap ile şeker bir değilatasözüGörünümüyle birbirine benzeyen öyle şeyler vardır ki nitelikleri birbirinden çok ayrıdır.
- şahin küçüktür ama koca turnayı havadan indiriratasözüKüçük olmak, güçsüz olmak demek değildir. Öyle küçükler vardır ki kendilerinden büyük olandan daha güçlüdürler.
- şahin küçük, et yer; deve büyük, ot yeratasözüKişi, görünüşüne göre değil, yaradılış özelliğine ve yeteneğine göre iş yapar.
- şahin gözünü ette açmış; karga gözünü bokta açmışatasözüKişi ana baba ocağında ne görmüşse öyle yetişir. Yaşamı boyunca da o durumu sürdürür.
- şaşkın ördek başını bırakır, kıçından dalaratasözüNe yaptığını bilmeyen kişi, işi tersinden yürütmeye kalkar.
- şık şık eden nalçadır, iş bitiren akçadıratasözüDeğerli nesneye bir yönüyle benzeyen şey, onun yerini tutmaz. Örneğin nalça da maden paragibi şık şık diye ses çıkarır, ama onun gibi iş bitirmez.
- şöhret afettiratasözüKişinin kazandığı ün, her zaman hoşa giden bir durum sağlamaz. Kendisini sıkan, rahatsızeden durumlara da yol açar: Ünlü bir doktor, ünlü bir şarkıcı, ünlü bir usta... özgürlüğünün tadınıgereği gibi çıkaramaz. Gücünü aşan istekler, zorlamalar karşısında bunalır. Kıskanılarak üzücüdurumlara da düşebilir.
- şeytanminaresiisimKimi deniz böceklerinin koni biçimindeki kavkısı.
- şeytanarabasıisimKimi bitkilerin havada uçuşan uzun ve ince tüylü tohumu.
- şevvalisimHicrî takvime göre senenin 10. ayı
- şekerciboyasıisimŞekerciboyasıgillerden, 2-3 metre yüksekliğinde, kökü kabızlık giderici olarak kullanılan, şaraplara renk vermek için üzümsü meyvesinden kırmızı boya çıkarılan çok yıllık bir bitki; (Phytolacca americana).
- şehvaniyetisimŞehvetli olma durumu, kösnüllük, °erotizm.
- şıpisimDüşen su damlasının çıkardığı ses.
- şaşılaşmaisimşaşılaşmak eyleminin mastarı
- şaşılasıisimŞaşılması gereken (şey)
- şaşılıkisimŞaşı olma hâli,gözlerin bakış yönünün aynı olmaması hastalığı
- şaşımsıisimhafif şaşı
- şuğisim(Erciş ağzı) Ağacın bir yıllık sürgünü.
- şaşaisim(Çal ağzı) Kör.