Sözlük dizini
“A” harfi
464 madde · Atasözleri
- ay var yılı besler, yıl var ayı beslemezatasözüÖyle zaman olur ki bir aylık kazanç, insanı bir yıl geçindirir. Öyle zaman da olur ki bir yıllık kazanç, bir ay geçindirmeye yetmez.
- akşama karşı gitme, tana karşı yatmaatasözüYola, akşamüstü çıkılmamalı, seher vakti çıkılmalıdır.
- Allah kardeşi kardeş yaratmış, kesesini ayrı yaratmışatasözüGeçim konusunda kimse kimseye yük olmamalıdır. Birbirlerine o kadar yakın ve birçok değerlerinde ortak olan kardeşlerin bile kazançları, keseleri ayrıdır. Birinin parasına öteki ortak olmaya kalkışmamalıdır.
- ağaran baş, ağlayan göz gizlenmezatasözüBelirtileri ortada olan yaşlılık da, izleri ortada duran üzüntü de ne yapılsa gizlenemez.
- adam yanıla yanıla, pehlivan yenile yenileatasözüKişi, her girişiminde başarılı olmayabilir, yanılmış olur. Ama yeni girişimlerinde eskihatalara düşmeyecek deneyimler kazanmış olacağından başarma şansı artar.
- ataların sözü Kuran'a girmez; ama yanınca yürüratasözüAtasözleri, Tanrı sözleri değildir ama onun gibi kutsal sayılır; gereklerine uyulur.
- ağır taş yerinden oynamazatasözüAğırbaşlı insan kimsenin oyuncağı olmaz, onu yıpratmaya kimsenin gücü yetmez.
- acıkan doymam sanır, susayan kanmam sanıratasözüacıkan doymam, susayan kanmam sanır kavramının farklı yazılışı
- acındırırsan arsız olur, acıktırırsan hırsız oluratasözüKoruduğunuz kimse, başkalarını ona acındırdığınızı göre göre arsız olur. Emeğinin tam karşılığını vermediğiniz kimse de hırsız olur.
- alp çerigde, bilge tirikdeatasözüAlp ve yiğit kişiler duruşlarını ordu içinde bozmazlar, bilge kişiler ise toplantı ve derneklerde bilgelikleri ile fark edilirler.
- ayda bir gel dostuna, kalksın ayak üstüne; günde bir gel dostuna, yatsın sırtı üstüneatasözüNe denli yakın dostun olursa olsun, ona her gün gidersen usanır. Ara sıra git ki saygı ilekarşılasın.
- ahmak gelin yengeyi halayığı sanıratasözüAhmak kimse, kendisini korumakta olan kişiye, hizmetine verilmiş biri gözüyle bakar ve saygısızca davranışıyla onun gönlünü kırarak hizmetinden yoksun kalır.
- Ayıpsız yar arayan kalıratasözüKusursuz güzel olmaz. Eşim kusursuz olmalı diyen eş bulamaz. Bu kural yalnız eş için değil,elde etmek istediğimiz her şey için doğrudur.
- analık usta, yumağı ufak yapar; çocuklar usta, ekmeği çifte kaparatasözüBir nesneyi paylaştıran kişi, eşitlik ilkesini gözetmekle birlikte, payları beklenenden daha küçük ölçüde dağıtmaya kalkarsa, paydan yararlanacak olanlar, yine eşit olarak daha çok pay alma yolunu bulurlar.
- Allah dağına göre kar veriratasözüAllah herkese dayanabileceği ölçüde yük, sıkıntı verir.
- aç kurt arslana saldırıratasözüAçın gözü kararmıştır. O, karnını doyurmak için gerekirse ölümü göze alarak kendisinden kat kat güçlü olan yaratıklarla boğuşur.
- acıyan uyumuş, acıkan uyumamışatasözüHer türlü sıkıntıya katlanlır, açlığa katlanılmaz.
- akıllı olsa her sakallı kişi, sakallılara danışırlardı her işiatasözüHer yaşlı, sakallı kişi akıllı sanılmamalıdır. Akıl yaşta değil baştadır.
- Allah son gürlüğü versinatasözüAllah, yaşlılık yıllarını bolluk, rahatlık içinde geçirmeyi nasip etsin.
- ağılda oğlak doğsa ovada otu biteratasözüTanrı her yaratığının rızkını birlikte yaratır.
- ağaç yaşken eğiliratasözüİnsanlar küçük yaşta kolay eğitilir.
- Allah balmumu yakana balmumu, yağmumu yakana yağmumu veriratasözüGenel inanışa göre Allah, bol harcayana bol, az harcayana az verir. Bunun gerçek nedeni şudur: Bol para harcayan kişi çok çalışır, çok kazanır. Aza kanaat eden az çalışır, az kazanır.
- ağanın gözü, yiğidin sözüatasözüBir yerin büyüğü için önemli şey, işleri denetlemektir. Yiğit için önemli şey ise sözünün eri olmaktır.
- ağaç ne kadar uzasa göğe ermezatasözüinsan ne denli yükselirse yükselsin, bir yerde durur.
- Allah gümüş kapıyı kaparsa altın kapıyı açaratasözüİşi bozulan kişi umutsuzluğa düşmemelidir. Tanrı'nın onu eskisinden daha iyi bir işe kavuşturacağına inanmalıdır.
- ak akçe kara gün içindiratasözü"çalışarak kazandığımız para, dar zamanımızda bizi sıkıntıdan kurtarır" anlamında kullanılan bir söz.
- Allah kulundan geçmezatasözüİşi bozuk giden kişi kendisini kötümserliğe kaptırmamalıdır. Allah dar zamanlarında kuluna yardım eder.
- ana kızına taht kurar, kız bahtı kocadan araratasözü"Kocası iyi olmayan bir kadın, kendi ne kadar zengin olursa olsun mutlu olamaz" anlamında kullanılan bir söz.
- aç arslandan tok domuz yeğdiratasözüSadece soyluluk işe yaramaz. Soysuz olup para kazanan, soylu olup da para kazanmayandan üstündür.
- altın pas tutmazatasözüŞerefli, temiz insana hiç kimse leke süremez.