Sözlük dizini
“A” harfi
10.849 madde
- adam iş başında belli oluratasözüBir insanın gerçek değeri,iş başında gösterdiği yeterlik ve başarı ile, çevresindekilere karşı davranışıyla ölçülür.
- adam kayırmaisimKayırmak, tutmak, haksız olarak yardımda bulunmak, bir şeyin yapılmasını istemek, adam kayırmak, başkası için aracılık yaparak ona hakkı olmayan bir şeyin verilmesi için çaba göstermek gibi sosyal ahlâk esaslarına ters düşen davranış biçimlerinin bütünü
- adam kıtlığındazarfadam yokluğunda
- adam kıtlığında keçiye abdurrahman çelebi derleratasözüNitelikli insanların az bulunduğu yerde, sıradan biri bile değerli ve önemli sayılır.
- adam olacak çocuk bokundan belli oluratasözüBir kişinin yeni başladığı işte ilerleyebilip, ilerleyemeyeceği daha ilk davranışlarından anlaşılır.
- adam olana bir söz yeteratasözüKendisine bir şey yaptırmak istediğimiz, ya da bir öğüt verdiğimiz kimse anlayışlı bir kişi ise bir kez söylemekle o işi yapar, öğüdü dinler. İstediğimizi yapmayıp bizi döne döne söylemek zorunda bırakan kimsenin insanlık niteliği eksiktir.
- adam olmakfiilGelişmek, büyümek.
- adam oluncaya kadar kırk fırın ekmek isteratasözüOlgun kişi olmak için çok tecrübe sahibi olmak gerektiği, yeteneksiz kişiler için olgunlaşma zamanının uzun sürdüğü anlamı çıkarılır.
- adam sandık eşeği, altına serdik döşeğiatasözüDeğerli sanıp hak etmediği hâlde birine büyük saygı ve ilgi gösterildiğinde söylenir.
- adam sarrafıifadeinsanların iyisini kötüsünü çabucak anlayabilen, seçebilen tecrübeli kişi, insan sarrafı
- adam sen deifadeBir işin önemsenmediğini anlatmak için söylenen bir söz.
- adam sendeisimBoş ver, aldırma, önem verme" anlamlarında kullanılır.
- adam sendecisıfatönemsemeyen, vurdumduymaz davranışlar içinde olan
- adam sendecilikisimadam sendeci olma durumu, tutum ve davranışta gerekli özeni göstermeme durumu, umursamazlık
- adam tutmaisimKarşı takımdaki oyuncunun istediği gibi devinmesini önlemek amacıyla kurala uygun biçimde kendisini izleme.
- adam yanıla yanıla, pehlivan yenile yenileatasözüKişi, her girişiminde başarılı olmayabilir, yanılmış olur. Ama yeni girişimlerinde eskihatalara düşmeyecek deneyimler kazanmış olacağından başarma şansı artar.
- adam yenilmekle marifetli olur, yanılmakla âlimatasözüİnsan yenilgilerinden ve yanılgılarından ders alarak beceri ve bilgi kazanır.
- adam yerine koymakfiilAdamdan saymak, varlığını kabul etmek
- adam yokluğundazarfişe yarar kimselerin bulunmadığı durumda, adam kıtlığında
- adam öldürmeisimBir kimsenin yaşantısına son verme.
- adamaisimadamak işi.
- adama benzemekifadeDüzelmek, göze hoş görünmek.
- adamahıllıisim(Diyarbakır ağzı) iyice
- adamakfiilbir dileğin gerçekleşmesi amacıyla kurban kesip yoksullara dağıtmak veya kutsal bir güce yönelik bir niyette bulunmak
- adamak kolay, ödemek güçtüratasözüSöz vermek kolaydır, ancak bu sözü yerine getirmek güçtür. Çünkü bu, ya para ödemeyi ya da
- adamak kolay, ödemek zorduratasözüSöz vermek kolaydır ancak o sözü yerine getirmek zordur.
- adamakla mal tükenmezatasözüYapabileceğinden çok vaatte bulunanlar için alay yollu söylenen bir söz.
- adamakılliisim(Diyarbakır ağzı) Adamakıllı, iyice.
- adamakıllızarfgereğinden çok, iyice, bir güzel, bir temiz
- adamalıisim(Mersin ağzı) Adamakıllı, iyice.