Sözlük dizini
“A” harfi
10.849 madde
- anaç tavuğun bastığı cücük ölmezmişatasözüAna koruması altında olan yavru, çocuk ya da kişi kolay kolay zarar görmez.
- az veren candan, çok veren maldan veriratasözüAz veren kişi kendi imkânını zorlayarak, çok veren ise malının bolluğuyla verir.
- az sabırda çok keramet vardıratasözüBiraz sabretmek bile beklenmedik ölçüde iyi sonuçlar sağlayabilir.
- az kazanan çok kazanır, çok kazanan hiç kazanıratasözüAz kazancını tutumlu kullanan, çok kazanıp çok harcayana göre daha çok birikim yapabilir.
- altın yere düşmekle pul olmazatasözüDeğerli bir kişi ya da şey, bulunduğu yer veya yaşadığı olumsuzluk yüzünden değerini yitirmez.
- ağaç ne kadar meyve verirse, dalı o kadar yere eğiliratasözüBilgili ve değerli insan, sahip olduklarını gösteriş konusu yapmaz; alçak gönüllü olur.
- allah yolu yolsuza düşürmesinatasözüİnsanın kötü niyetli ve güvenilmez kişilerin eline düşmemesi için edilen bir dilektir.
- akıntıya kürek çekme, kurak yere ekin ekmeatasözüSonuç vermeyecek işlerle uğraşmamak, koşulların elvermediği bir işe girişmemek gerekir.
- akıllı bir kez aldanıratasözüAkıllı kişi yaptığı hatadan ders alır ve aynı yanılgıya yeniden düşmez.
- at olacak tay yürüyüşünden belli oluratasözüBir kişinin ya da şeyin ileride ne olacağı, daha ilk zamanlardaki özelliklerinden anlaşılabilir.
- arı kahrını çekmeyen balın kadrini ne biliratasözüBir şeyin elde edilmesi için gereken zahmeti çekmeyen, onun değerini gerektiği gibi anlayamaz.
- adamın yere bakanından, suyun sessiz akanından korkatasözüSessiz ve içine kapanık görünen kişilerin ya da sakin görünen durumların tehlike barındırabileceğine karşı uyarır.
- adı çıktı dokuza, inmez sekizeatasözüBir kişi hakkında kötü bir ün yayıldığında, sonradan bunu düzeltmek çok güç olur.
- altın eşik, ağaç eşiğe muhtaçtıratasözüVarlıklı ya da güçlü kişiler de zaman zaman yoksul veya güçsüz kişilere ihtiyaç duyabilir.
- adam kıtlığında keçiye abdurrahman çelebi derleratasözüNitelikli insanların az bulunduğu yerde, sıradan biri bile değerli ve önemli sayılır.
- ata nal çakıldığını görmüş, kurbağa ayaklarını uzatmışatasözüBir başkasına uygun olanı düşünmeden taklit etmenin gülünç ve yersiz olabileceğini anlatır.
- aslı neyse nesli oduratasözüBir kişinin soyundan gelenlerin, atalarının özelliklerini taşıdığı anlatılır.
- akıllı köprü arayıncaya dek deli suyu geçeratasözüAşırı temkinli kişi karar vermekte gecikirken gözü pek davranan kişi işini daha çabuk bitirebilir.
- ağustosta beynin kaynasın, kışın da tencere kaynasınatasözüYazın çalışıp emek verirsen kışın geçimini sağlayabilirsin.
- ayıya sormuşlar, mesleğin ne diye; berberlik demiş, amma da eline yakışır ya demişleratasözüBir işi yapmaya uygun olmayan kişinin o işi seçmesiyle alay edilir.
- arap eli öpmekle ağız kararmazatasözüBirinden yarar sağlamak için ona saygı göstermek, kişinin onurunu zedelemez. Bir işi görülecek kişiye yakınlık göstermenin sakıncası olmadığını anlatır.
- abanoz kesilmekdeyimÇok sertleşmek, katılaşmak; kaskatı kesilmek.
- altın tasın, kan kusana faydası olmazatasözüAğır bir sıkıntı ya da hastalık içindeki kişiye gösteriş ve zenginlik çare olmaz.
- adım çıkmış dokuza, inmez sekizeatasözüBir kişi hakkında kötü bir ün yayıldı mı bunu düzeltmek çok zordur.
- açlık ile tokluğun arası bir dilim ekmekatasözüAçlıkla tokluk arasındaki farkın çok az olduğunu, bazen küçük bir yiyeceğin bile insanı doyurabileceğini anlatır.
- atasözü tutmayan, uluya uluya kalıratasözüBüyüklerin deneyiminden süzülen öğütleri dinlemeyen kişi sonunda pişman olur.
- abdestsiz sofuya namaz dayanmazatasözüGerekli hazırlığı ve sağlam temeli olmayan kişi, giriştiği işi sürdüremez ya da başarılı olamaz.
- ağır baş iyidir, yenlik olsa uçaratasözüAğırbaşlı ve ölçülü olmak iyidir; hafif ve düşüncesiz davranan kişi kolayca savrulur.
- ağaçsız memleket duvaksız geline benzeratasözüAğaçsız bir memleket, güzelliği ve çekiciliği eksik kalmış bir yere benzer.
- ağaçlı köyü su basmazatasözüAğaçlar toprağı ve çevreyi koruduğundan, ağaçlık yerler su baskınlarından daha az zarar görür.