Sözlük dizini
“B” harfi
8.693 madde
- boşboğazı cehenneme atmışlar, odun yaş diye bağırmışatasözüBoşboğaz, çenesi düşüğün biridir. En umulmadık yerde ille densizce bir şey söyleyecektir.
- bitli baklanın kör alıcısı oluratasözüKötü, işe yaramaz nesnelerin, bunlardan anlamayan isteklileri olur.
- bir yemem diyenden kork, bir oturmam diyendenatasözüOturmam diyen konuk, oturma şöyle dursun yatıya kalır. Yemem diyen de parçalarcasınasofraya saldırır.
- bir uyuz keçi bir sürüyü boklaratasözüKötü yaradılışlı, kötü huylu kişi, çevresine hep kötülük aşılar, toplulukta kötülerin türemesine neden olur.
- bir tepe yıkılır, bir dere dolaratasözüDünyada hiçbir şey kaybolmaz. Birinin kaybettiğini başkası kazanır. Bir zengin yoksullaşırken bir yoksul da zenginleşir.
- bir senden büyüğün, bir de senden küçüğün sözünü dinleatasözüÖnemli bir işe girişecek kimse salt kendi düşüncesiyle yetinmemeli, büyüklerinindeneyimlerinden yararlanmalı; akıllıca düşünce ileri sürebilecek küçüklere de danışmalıdır.
- bir selam bin hatır yaparatasözüSelam bir ilgi ve sevgi belirtisidir. Küçük bir şeydir ama gönül kazanmakta büyük önemi vardır.
- bir sıçrarsın çekirge, iki sıçrarsın çekirge, üçüncüde ele geçersin çekirgeatasözüSuçlu, birkaç kez kurtulma yolu bulsa bile günün birinde yakayı ele verir.
- bir sürçen atın başı kesilmezatasözüŞimdiye değin sizi memnun etmiş olan kişi bir kez yanlış bir iş yapmışsa onun için eskiden edindiğiniz kanıyı hemen değiştirmeyiniz ve kendisine ağır bir ceza vermeyiniz.
- bir söz yola getirir, bir söz yoldan çıkarıratasözüDoğru yola götüren inandırıcı sözler de yanlış yola sürükleyen etkili sözler de vardır.
- bir söz bin büyüye bedeldiratasözüBüyü, kişiyi yanlış şeylere inandırır. Etkili söz ise büyüden daha güçlü bir inandırıcılık taşır.
- bir söz ara bozar,bir söz ara düzeratasözüÖyle bir söz olur ki iki dostu düşman eder. Öyle bir söz de olur ki iki dargını barıştırır.
- bir pire için bir yorgan yakılmazatasözüKüçük bir zararı önlemek için büyük bir zarar göze almak yanlıştır
- bir ocaktan okluk da çıkar, bokluk daatasözüBir aileden terbiyeli, temiz çocuk da yetişir; serseri, ahlaksız çocuk da.
- bir mıh bir nal kurtarır, bir nal bir at kurtarıratasözüHerhangi bir olayı, bir işi, bir ödevi küçük saymamak, önemle ele almak gerekir. Küçük görünen işler, büyük sonuçlar doğurabilir: Bir çivi eksikliğinden bir nal düşer; bir nal eksikliğinden bir at koşamaz olur; bir atın koşamaması, komutana bir haberin yetişememesi dolayısıyla savaşın kaybedilmesine mal olabilir. Böylece bir çivi yüzünden bir ordu yenilgiye uğrayabilir. Nitekim küçük bir vidası eksik olsa koca bir fabrika çalışamaz. Önem verilmeyen küçük bir yaradan ölenler çoktur.
- bir koyundan iki post çıkmazatasözüBir kimseden verebileceği kadar bir şey alındıktan sonra dolambaçlı yol ile aynı şeyi bir kez daha almaya çalışmak, boşuna emek harcamaktır.
- bir korkak bir orduyu bozaratasözüSavaşta, ya da birlikte iş yapacak toplulukta, korkak bir kişi; kaygı, telaş, heyecan yaratan sözleriyle bozgunluğa yol açar.
- bir katar deveyi bir eşek yederatasözüSessiz, uysal bir topluluğu, niteliksiz, ahmak bir kişi bile yönetir.
- bir kararda bir Allahatasözüİnsanın yaşayışı bir düzende sürüp gitmez. Sağlık bozulabilir; zenginlik kalmayabilir. Görevelden gidebilir... Gücü, büyüklüğü eksilmeyip aynı kalan tek varlık, Tanrı'dır.
- bir kızı bin kişi ister bir kişi alıratasözüGüzel bir şeyi herkes elde etmek ister. Ama o, ancak bir kişiye kısmet olur.
- bir kılın bir örmeye faydası varatasözüBüyük girişimlerin gerçekleştirilmesinde önemsiz görünen araçların yardımı olacağı unutulmamalıdır.
- bir kötünün yedi mahalleye zararı vardıratasözüKusurları, yanlışları, düzensizlikleri, yolsuzlukları, kötülükleri... bütün çıplaklığıyla ortayakoyan ve eleştiren söz, bu işleri yapanlara çok acı gelir.
- bir inat, bir muratatasözüİnatçı kişi, her inadında istediği bir şeyi elde eder.
- bir hatır, iki hatır, üçüncüde vur yatıratasözüBir kimsenin densizlikleri, hatır sayılarak birkaç kez hoş görülebilir. Ama bu durumu sürüp giderse sert tepki gösterilmesi doğaldır.
- bir günlük beylik beyliktiratasözüÇok kısa bir süre için de olsa herkesten üstün bir yaşama olanağı bulmuş olmak güzel şeydir.
- bir günlük ölüye üç gün yiyecek gerekatasözüGelenek böyledir: Bir evde ölüm olursa o evde üç gün yemek yapılmaz. Komşular ve tanıdıklar yemek gönderirler.
- bir gözün gördüğü bir göze hayır etmezatasözüBir kişi bir nesneye göz koymuşsa, başka birinin o nesneyi elde etmesi kolay olmaz.
- bir görüş, bir kör bilişatasözüBir kez görmekle bir şey iyice anlaşılmaz, öğrenilmez.
- bir fit bin büyü yerini tutaratasözüBir kimseyi başkasına karşı kışkırtmak için ara bozacak bir söz, bin büyü kadar etkilidir.
- bir ev donanır, bir kız donanmazatasözüBir kızı donatmak, bir ev düzmekten daha güç, daha masraflıdır. Evin eksikleri bellidir. Alırsınız, biter. Kızın ne giyim giderleri biter, ne de çeyiz için alınacak eşyası. Evlenecek kızın gözü eşyaya doymaz.