Sözlük dizini
“B” harfi
8.693 madde
- bir evde iki kız, biri çuvaldız biri bizatasözüBir evde iki kız olursa her biri bir taraftan aileyi sıkıştırır: Giyim kuşam ister, çeyiz çemen ister. Onlar istemese bile aile kendini böyle bir sorumluluk altında bilir. Bunun sıkıntısını çeker.
- bir evde düzen varsa düzen olmaz o evdeatasözüBir evde ya da bir yerde iki rakip kadın varsa orada dirlik olmaz.
- bir elin nesi var, iki elin sesi varatasözüÇoğunlukla insanlar büyük işleri tek başına yapamaz. Başkasıyla iş birliği yapmalıdır ki önemli bir varlık gösterebilsin.
- bir elinin verdiğini öbür elin görmesinatasözüBir yoksula, bir hayır işine yaptığınız yardımı, en yakınlarınız dahi bilmemelidir. Çünkü bu çeşit yardımlar dini, ya da sosyal bir ödevdir. Amaç kendini göstermek değil, bir yaraya merhem olmaktır. Herkes görsün, işitsin, kendisini övsün diye yapılan yardım, din ya da insanlık duygusu ile yapılmış iyilik olmaktan çıkar.
- bir dirhem gümüşün üstünde oturmaya bir kantar göt gerekatasözüTutumluluk, kazancın çok küçük bir parçasını bile artırabilmek, büyük bir istenç gerektirir.
- bir deli kuyuya taş atmış, kırk akıllı çıkaramamışatasözüKimi zaman bir kişi öyle delice bir iş yapar ki birçok akıllı kimseler bir araya gelerek düşünür, çalışırlar da durumu düzeltemezler.
- bir dönüm güzlük on dönüm yazlığa bedeldiratasözüSonbaharda ekilen bir dönümlük yerden, yazın ekilen on dönümlük yerin ürünü kadar ürünalınır.
- bir baba dokuz oğlu besler, dokuz oğul bir babayı beslemezatasözüBaba, ne kadar çok çocuğu olursa olsun hepsini yetiştirmek için gereken bütün özveridebulunur. Ancak çocuklar para kazanmaya başladıktan sonra -birçok kardeş de olsalar- yoksuldüşen babaları için, kendi paylarına düşen küçük bir yardımı yapmazlar.
- bir baş soğan bir kazanı kokuturatasözüKötü bir kişi, bir davranış, veya bir söz, büyük bir topluluğun havasını bozar.
- bir başa bir göz yeteratasözüNimet ne kadar bol olsa o kadar hoşa gider; geri çevrilmez. Ama bunun hepsi zorunlugereksemeleri karşılayan şeyler değildir. Birçoğu fazladan denilebilecek şeylerdir. Bunun -gerçek gereksemeyi karşıladığı için- vazgeçilemeyecek bir miktarı vardır. Azla yetinmeyibilenler bu miktarı yeter görürler.
- bir avuç altının olacağına bir avuç toprağın olsunatasözüAltın, yani para, harcanan ve tükenen bir maldır. Ancak toprak, harcanıp tükenen bir mal değildir. Yerinde duran, sürekli olarak ürün veren ve para getiren bir maldır.
- bir ambar buğdayın örneği bir avuçturatasözüBir bütünün küçük bir parçasını incelemek, tümü üzerinde yargıya varmaya yeter.
- bir adama kırk gün ne dersen o oluratasözüSürekli telkinle bir kişinin bilinçaltına birtakım inançlar, duygular yerleştirilebilir.
- bir adamın sözü bir adama kolayatasözüBir kişinin, hoşa gitmeyecek bir sözünü başkasına iletme görevini üstlenen, bu sözleri aktarırken kendisinin tarafsız olduğunu, sadece bir aracılık yaptığını bu anlatımla belirtir.
- bir adamın adı çıkacağına canı çıksınatasözüAdı kötüye çıkan kişi, kötü olmasa bile, bu kamu yargısını kolay kolay düzeltemez. Nerede adı anılsa, hiçbir araştırma yapılmadan, hemen kötülüğü ortaya atılır. Bu durumdaki kimse ölmeyi yeğler mi yeğler.
- bir ağacın gölgesinde bir sürü yataratasözüİyiliksever, bilgili, varlıklı kimselerden pek çok kişi yararlanır.
- bir ağaçta gül de biter, diken deatasözüBir ocaktan iyi insan da yetişir, kötü insan da.
- bir ağaçtan okluk da çıkar, bokluk daatasözüAynı aileden iyi adam da çıkar, kötü adam da.
- bir ağızdan çıkan bin ağıza yayılıratasözüBir kişi, yayılmasını istemediği bir durumu kimseye söylememelidir. Söylerse, -gizli kalmasını istediği şey dilden dile dolaşarak toplum içine yayılır.
- bir çiçekle yaz olmazatasözüGüzel, ama küçük bir belirti ile, beklenen doyurucu sonuca erişilmiş olmaz.
- biri yer biri bakar, kıyamet ondan koparatasözüHerkesin yararlanabileceği şeyden kimi kişiler yararlanır da başkalarına yararlanma olanağı vermezlerse bundan büyük kavga çıkabilir.
- biri bilmeyen bini hiç bilmezatasözüKüçük de olsa bir iyiliğin değerini bilmeyen, ona karşı teşekkür duygusu beslemeyen kişi,daha büyük iyiliklerin değerini de bilmez; onlara karşı da duygusuz kalır.
- biribiri, adamı yer diri diriatasözüAkrabadan birinin ötekine can düşmanı olduğu çok görülmüştür. (Biribiri: birbirlerinin hısmı)
- birden çıkan bine yayılıratasözüBir kişi, sadece kendisinin bildiği bir şeyi, başkasına söylemeyeceğini sandığı bir kimseyesöylerse, az sonra konu herkesin diline düşer.
- bin tasa bir borç ödemezatasözüBorç,üzülerek değil, ödeyerek biter,bunun için çalışmak gerekir.
- bin merak, bir borç ödemezatasözüBorcu ödemek için tasalanmanın faydası yoktur; ödeme yollarını aramak gerekir.
- bin kişi değmez bir kişi, bir kişi değer bin kişiatasözüToplum içinde bir değerli kişinin yaptığı işi yapamayan bin kişi de vardır; bin kişininbaşarabileceği işi tek başına yapabilen kişi de.
- bin işçi, bir başçıatasözüBir işin planını çizen, programını izleyen, düzenli olarak gerçekleşme yolunu gösteren birbaş bulunmadıkça, ne kadar çok işçi çalışırsa çalışsın, iş başarı ile yürütülemez.
- bin dost az, bir düşman çokatasözüNe kadar çok dostun olursa olsun bundan sana zarar gelmez. Ancak bir düşmanın bile olsa hep tehlike içinde yazarsın.
- bin bilsen de bir bilene danışatasözüİnsan bir şeyi çok iyi bilirse bilsin kendisinden daha iyi bilen bulunur. Onun için, bir işe başlamadan o iş üzerindeki geniş bilgisi herkesçe kabul edilen kimsenin düşüncesi alınmalıdır.