Sözlük dizini
“D” harfi
196 madde · Atasözleri
- dünya yansa bir çuval samanı yanmazatasözüGamsız, vurdumduymaz kişi
- dünyanın ucu uzunduratasözüİnsan yaşadıkça türlü durumlarla, çeşitli olaylarla karşılaşabilir.
- dağ ne kadar yüce olsa yol üstünden aşaratasözüYenilmesi imkânsız gibi görünen zorlukların da üstesinden gelinir.
- derdi veren devasını da veriratasözüHer sıkıntının, üzüntünün bir çaresi vardır.
- dağda bağın var, yüreğinde dağın varatasözüHayatta malı mülkü veya evlâdı olanlar kaygı ve üzüntüden uzak olamazlar
- dost dostun ayıbını yüzüne söyleratasözügerçek dostumuz ayıbımızı yüzümüze karşı söyler. Bu bizi uyarmaya, kusurumuzu düzeltmemize yardımcı olur.(Abdullah Karakaya)
- dolu küpün sesi çıkmazatasözüBigili ve terbiyeli kişi çok konuşmaz, gösterişten kaçınır.
- doğru söyleyeni dokuz köyden kovarlaratasözüDoğru olmakla birlikte başkalarının işine gelmeyen sözleri söyleyenler sevilmezler.
- dğlan olsun deli olsun, ekmek olsun kuru olsunatasözüBirçok kimse, evlat olarak, deli de olsa oğlan, geçim için de katıksız da olsa ekmek ister.
- duvarın kulağı var, gözünü de unutmaatasözüSır olarak söylenen söz, gizli yapılan iş, dört duvar arasında kalmaz. Gizli söz duyulur, gizliiş de görülmüş gibi yayılır.
- duvarın beri yüzü beri, öte yüzü öteatasözüHısımlar, dostlar, ne denli yakın yerde otururlarsa otursunlar, birbirlerinin özel yaşantısını bilmezler ve buna karışmazlar.
- dut yaprağı açtı, soyun; döktü giyinatasözüDut ağacı yapraklanınca soğuklar geçmiş olur; kışın giyilen kalın giysiler çıkarılmalıdır. Dut ağacı yaprağını döktüğü zaman soğuklar başlamış olur; kış giysilerini giyinmek gerektir.
- dut kurusu ile yar sevilmezatasözüAncak büyük özverilerle elde edilebilecek güzel bir şey, özveride bulunulmadan ele geçirilemez.
- dumansız baca olmaz, kahırsız koca olmazatasözüDumanı olmayan baca olmadığı gibi karısına sıkıntı vermeyen koca da olmaz.
- dost ile ye, iç, alışveriş etmeatasözüAlışverişte her iki taraf da kendi çıkarını düşüneceğinden dolayı iki dost arasındaki alışveriş dostluğu bozabilir.
- dost için ölmeli, düşman için dirilmeliatasözüDost için her türlü özveride bulunmalı, ama düşmana bütün gücümüzle karşı koymalıyız.
- dost evinde başını bağla, düşman evinde tırnağını kesatasözüBaş bağlamak, süslenmek, dost evinde yapılmaya yakışır temiz, neşe artıran bir iştir. Oda içinde tırnak kesmek ise kirli ve dirlik bozan bir iştir. (Halk inanışına göre, kesilen tırnak ev içine sıçrarsa, ev halkı ile tırnak kesen arasında düşmanlık başlar.)
- dost dostun eyerlenmiş atıdıratasözüGerçek dost, arkadaşının sıkışık zamanında yardımına koşmaya hazır durumdadır
- dost bin ise azdır, düşman bir ise çokturatasözüDostlarını olabildiğince çoğalt. Düşmanlarını olabildiğince azalt.
- dostun odu cehennem odundan beterdiratasözüDostumuzdan gördüğümüz iyiliklere karşı bir şeyler yapıp borcumuzu ödemedikçe içimiz rahat etmez.
- dostun attığı taş baş yarmazatasözüDostumuzun bizi hırpalaması, gücümüze gitmez. Çünkü bunun iyi niyetle ve iyiliğimiz için yapıldığını biliriz.
- dostunu överken yerecek yer bırakatasözüİnsan dostunu sever ve över. Ancak günün birinde dostun çekilemeyecek bir durumu belirir; dostluk bozulabilir. O zaman insan eski övmelerinde yanılmış olduğunu anlar. Bu nedenle dostlar övülürken ihtiyatlı bir dil kullanılmalıdır.
- dostluk kantarla, hesap miskalleatasözüÇok yakın dostlar arasında alacak, verecek hesabı olursa, bu bir özveri konusu yapılmamalı; hesap santimi santimine görülmelidir.
- donsuzun gönlünden dokuz top bez geçeratasözüBir şeyden yoksun olan kişinin gönlünden hep o şeyden edinmek, hem de bol bol edinmek geçer.
- domuz derisi post olmaz, eski düşman dost olmazatasözüDomuzun her şeyi, İslam dinine göre pistir; dışkıdan farksızdır; temizlenemez. Böyle birhayvanın derisi üzerinde ne namaz kılınabilir, ne de oturulabilir. Eski düşman da buna benzer.Ne denli yakınlık gösterirse göstersin, inanmayınız, dost olmaz.
- domuzun kuyruğunu kes yine domuzatasözüYaradılıştan kötü olan kişinin şu, bu yönünü düzeltseniz de mayasındaki bozukluğugideremezsiniz.
- domuzdan toklu doğmazatasözüKötü huylu kimsenin çocuğu melek huylu olamaz.
- dokuz keçe, su geçe; bir deri, soğuk geriatasözüKişi, dokuz kat keçeye bürünse yine yağmurun ıslatmasından kurtulamaz. Bir deri giysi ise kişiyi soğuktan korur.
- doğuran avrat Azrail'i yenmişatasözüYeni doğan çocuklarda ölüm çok olur. Kadın bir, iki üç çocuk doğurur. Bakarsınız ki bunları Azrail alıp götürüyor. Ama kadın yılmaz, doğurmaya devam ederse, Azrail'in alamayacaklarınıda dünyaya getirir. Böylece onu yenmiş olur.
- doğru söz yemin istemezatasözüYemin, yalan olduğu düşünülebilen sözün doğruluğuna inandırmak içindir. Sözün doğruluğunda kuşku yoksa yemine gereklilik yoktur.