Sözlük dizini
“D” harfi
6.492 madde
- dertisimüzüntü
- dert Deli Ahmet'in başındaatasözüHerkes bir yolunu bulup sorumluluktan kurtulur. Sorumluluk kimsesizin üstünde olur.
- dert anlatmakfiilDerdini dökmek
- dert ağlatır, aşk söyletiratasözüDerdi olan acı çeker, ağlar; çaresizliğine üzülür, ağlar. Aşka düşen kimsenin ise içindeduygular, tutkular kaynaşmaktadır. Bunları dışa vurup ferahlamak isteği onu durmadan söyletir.
- dert babasıisimherkesin derdini, rahatlıkla, çekinmeden veya bir çözüm yolu bulabilir ümidiyle açıklayıp anlattığı kişi
- dert bir olaydı ağlamak kolaydıatasözüBir tek derdi olan kişi ağlar. Ama derdi birden çok olana ağlamak da yetmez.
- dert dökmekifadesıkıntılarını bir bir anlatmak, dile getirmek
- dert eğirmekfiilIçinden çıkılmasıgüç bir sorunla uğraşmak zorunda kalmak
- dert gezmiş, derman beraber gezmişatasözüHerkesin derdi, sıkıntısı vardır. Ama bunların çareleri de vardır. İnsan derdi çekip durmamalı; çareye başvurmayı ihmal etmemelidir.
- dert gider amma yeri boş kalmazatasözüİnsan her zaman dert içindedir. Bir dertten kurtulsa başka bir derde düşer.
- dert küpüisimSorunları, sıkıntıları çok olan kimse
- dert ortağıisimacıdaş
- dert sahibisıfatÜzüntüsü, sorunu olan
- dert yanmakfiilderdini sızlanarak anlatmak
- dert, çekene görediratasözüHerkesin derdi vardır. Bir derdin ağırlığı, hafifliği de ona uğrayan kişinin etkilenme derecesiyle ölçülür. Bir kimse için büyük olan bir dert, başka bir kimse için küçüktür, belki de hiç sorun değildir.
- dertlenmeisimDertlenmek durumu
- dertlenmekfiilÜzüntüye kapılmak, dertli duruma gelmek, kaygılanmak
- dertleşmeisimdertleşmek eyleminin mastarı
- dertleşmekfiildertlerini paylaşmak amacıyla karşısındakine anlatmak
- dertlisıfatderdi olan, yaralı
- dertlilikisimdertli olma durumu
- dertopzarfBir araya getirilerek, büzülerek
- dertop etmekfiilBir araya getirmek, toparlamak
- dertop olmakfiilyuvarlak bir biçim almak.
- dertsizsıfatDerdi olmayan
- dertsiz baş olmazatasözüHerkesin az, çok derdi vardır. Derdi olmayan kimse yoktur.
- dertsiz baş terkide gerekatasözüYaşayıp da dertsiz olan kimse yoktur. Bir başın dertten kurtulabilmesi için, kesilen düşmankellesi gibi, terki heybesine konulmuş olması gerekir. Yani bir baş, ancak öldükten sonra derttenkurtulabilir.
- dertsiz baş, bostan korkuluğundaatasözüHer insanın bir derdi vardır. Derdi olmayanlar ancak cansız varlıklardır.
- dertsiz baş, mezara taşatasözüİnsan başı, ancak mezara girdiği zaman dertten kurtulur. Mezar taşıyla temsil edilen baş da dertsizdir.
- dertsiz başını derde sokmakfiilBir derdi yokken gereksiz yere üzüntü veren bir işe girişmek