Sözlük dizini
“D” harfi
6.492 madde
- domuz derisi post olmaz, eski düşman dost olmazatasözüDomuzun her şeyi, İslam dinine göre pistir; dışkıdan farksızdır; temizlenemez. Böyle birhayvanın derisi üzerinde ne namaz kılınabilir, ne de oturulabilir. Eski düşman da buna benzer.Ne denli yakınlık gösterirse göstersin, inanmayınız, dost olmaz.
- dünyayı sel bassa ördeğe vız geliratasözüBirçok kimse için felakete yol açan bir olay, bazı insanları ilgilendirmez.
- dağdaki kekliğin bini bir parayaatasözüEle geçmeyen, yararlanılamayan bir şeyin hiçbir değeri yoktur.
- davetsiz gelen döşeksiz otururatasözüBir yere çağrılmadan giden kimse, ağırlanmasını beklememelidir.
- deli deliden hoşlanır, imam ölüdenatasözüKişi, kendisine benzeyen kimseden, ya da yarar sağlayabileceği şeyden ve kişiden hoşlanır.
- denizdeki balığın pazarlığı olmazatasözüDaha ele geçmemiş olan, birçok güçlükler yenildikten sonra ele geçirilebileceği umulan nesnenin alımı, satımı üzerine konuşulmaz. Konuşulursa yok pahasına bir satış yapılır.
- demir ıslanmaz, deli uslanmazatasözüHer nesnenin, her kişinin değiştirilemeyen bir niteliği vardır: Demir su içine atılsa suyu çekipyumuşamaz. Çılgın yaratılmış olan kişi de, ne denli uğraşılsa, delice davranışlarını bırakamaz.
- dertsiz baş olmazatasözüHerkesin az, çok derdi vardır. Derdi olmayan kimse yoktur.
- dert ağlatır, aşk söyletiratasözüDerdi olan acı çeker, ağlar; çaresizliğine üzülür, ağlar. Aşka düşen kimsenin ise içindeduygular, tutkular kaynaşmaktadır. Bunları dışa vurup ferahlamak isteği onu durmadan söyletir.
- deve Kâbe'ye gitmekle hacı olmazatasözüGerekli niteliklerden yoksun olan kişi, biçimsel eylemlerle kişiliğine değer kazandıramaz. Nesneler ve olaylar da böyledir.
- dilim seni dilim dilim dileyim, başıma geleni senden bileyimatasözüDilini tutmaması yüzünden başına iş açan kişi pişmanlık duyar ve dilim dilinseydi de söyleyemez olaydım der.
- dil yüreğin kepçesidiratasözüKişi, içinde ne varsa, ne duyuyor, ne düşünüyorsa onu ortaya çıkarır.
- doğru söz katarından belli oluratasözüBir sözün doğru olup olmadığı gelişinden, tutarlı olup olmamasından anlaşılır.
- dünya bir, işi binatasözüBu dünyada insanın düşünemeyeceği türlü türlü durumlar ortaya çıkar.
- dünya ölümlü, gün akşamlıatasözüHiçbir durum sürekli değildir, her iyi durumun bir sonu vardır.
- dünya iki kapılı handıratasözüDoğmak iki kapılı hanın bir kapısından içeri girmektir. Orada Tanrı'nın uygun gördüğü sürece kalınır. Sonra öteki kapıdan çıkılır; yani ölünür.
- dağ başına harman yapma, savurursun yel için; sel önüne değirmen yapma, öğütürsün sel içinatasözüYapacağın iyi bir işi, kimi etkenlerle ziyan olacak kadar, sonunu hesaplamadan yapma.
- dazlayan daza düşer, kel başlı kıza düşeratasözüAlacağı şeyi seçmekte titizlik gösteren kimse, çok kez istemediği, beğenmediği bir şeye düşer.
- deli deli akanı, bura bura tıkarlaratasözüAşırı ve ölçüsüz davranışlara karşı önleyici, sert önlemler alınır.
- derdin yoksa söylen, borcun yoksa evlenatasözüDerdi olmayan kimse, önemsiz şeyleri kendine dert edinir, söylenir. Herkes de onu derdi var sanır. Borcu olmayan kimse de evlenirken birçok şeyler satın almak zorunda kalır; borç altına girer.
- densiz deve kuyruğu, deh! demeden sallanıratasözüDensiz kişi, hiç gereği yokken kendisini ilgilendirmeyen işlere burnunu sokar.
- dertsiz baş terkide gerekatasözüYaşayıp da dertsiz olan kimse yoktur. Bir başın dertten kurtulabilmesi için, kesilen düşmankellesi gibi, terki heybesine konulmuş olması gerekir. Yani bir baş, ancak öldükten sonra derttenkurtulabilir.
- deve, deve yerine çökeratasözüYitirilen değerli kimsenin, elden çıkan değerli şeyin yeri boş kalmaz, yenisi gelir.
- devlet adama ayağıyla gelmezatasözüZenginlik ve talih kişiyi kendiliğinden gelip bulmaz. Çalışıp çabalamakla elde edilir.
- dile gelen ele geliratasözüİnsanlar, şu işi şöyle yapacağız diye söyleye söyleye dediklerini gerçekleştirirler.
- doğru söyleyenin bir ayağı üzengide gerekatasözüDoğru sözlü olan kişi, bulunduğu yerden ayrılmaya hazır olmalıdır. Çünkü sevilmeyen, istenmeyen kişi olacak, orada barınamayacaktır.
- doğuran avrat Azrail'i yenmişatasözüYeni doğan çocuklarda ölüm çok olur. Kadın bir, iki üç çocuk doğurur. Bakarsınız ki bunları Azrail alıp götürüyor. Ama kadın yılmaz, doğurmaya devam ederse, Azrail'in alamayacaklarınıda dünyaya getirir. Böylece onu yenmiş olur.
- dumansız baca olmaz, kahırsız koca olmazatasözüDumanı olmayan baca olmadığı gibi karısına sıkıntı vermeyen koca da olmaz.
- düğün el ile, harman yel ileatasözüHer iş, gereken yardımcıların sağlanmasıyla başarılabilir.
- dünyada tasasız baş bostan korkuluğunda bulunuratasözüBu dünyada tasasız olan insan yoktur.