Sözlük dizini
“D” harfi
6.492 madde
- DansıkisimBir soyadı. Olağanüstü, fevkalade
- dalkıranisimKabuk böcekleri familyasından, fındık ağaçlarında yaşayan kın kanatlı böcek (Anisandrus dispar)
- DalboyisimBir soyadı. Vasi, ardına sığınılan kişi
- DalbayisimBir soyadı. Vasi, ardına sığınılan kişi
- DağerisimBir soyadı. Kıymet, para, nafız
- DağaçaisimBir soyadı. Dağ gibi heybetli
- DadalisimBir soyadı. Tat, sezen, farkına varan
- deteksiyonisimduyularla algılanamayan nesneleri, olayları ya da fiziksel büyüklüklerin değişmesini bulup açığa çıkarma işlemi
- dürtüşisimDürtme işi.
- dürtmeisimdürtmek işi
- dinçerisimgenç, güçlü, kuvvetli yiğit kimse
- dokuz kumalakisim162 taş ile oynanan, oyun tahtasında iki sıra halinde dizilmiş 9′dan 18 çukur ve oyuncuların yuttukları taşları koymaları için iki hazine bulunan eski bir Türk oyunu.
- dosyalamakfiilDosyada toplamak, dosya hâline getirmek, dosyaya yerleştirmek.
- dinamometriisimDinamometre ile kuvvet ölçümü.
- dedikoducusıfatçok dedikodu yapan, kovcu, gıybetçi, dillek
- dğlan olsun deli olsun, ekmek olsun kuru olsunatasözüBirçok kimse, evlat olarak, deli de olsa oğlan, geçim için de katıksız da olsa ekmek ister.
- duvarın kulağı var, gözünü de unutmaatasözüSır olarak söylenen söz, gizli yapılan iş, dört duvar arasında kalmaz. Gizli söz duyulur, gizliiş de görülmüş gibi yayılır.
- duvarın beri yüzü beri, öte yüzü öteatasözüHısımlar, dostlar, ne denli yakın yerde otururlarsa otursunlar, birbirlerinin özel yaşantısını bilmezler ve buna karışmazlar.
- dut yaprağı açtı, soyun; döktü giyinatasözüDut ağacı yapraklanınca soğuklar geçmiş olur; kışın giyilen kalın giysiler çıkarılmalıdır. Dut ağacı yaprağını döktüğü zaman soğuklar başlamış olur; kış giysilerini giyinmek gerektir.
- dut kurusu ile yar sevilmezatasözüAncak büyük özverilerle elde edilebilecek güzel bir şey, özveride bulunulmadan ele geçirilemez.
- dumansız baca olmaz, kahırsız koca olmazatasözüDumanı olmayan baca olmadığı gibi karısına sıkıntı vermeyen koca da olmaz.
- dost ile ye, iç, alışveriş etmeatasözüAlışverişte her iki taraf da kendi çıkarını düşüneceğinden dolayı iki dost arasındaki alışveriş dostluğu bozabilir.
- dost için ölmeli, düşman için dirilmeliatasözüDost için her türlü özveride bulunmalı, ama düşmana bütün gücümüzle karşı koymalıyız.
- dost evinde başını bağla, düşman evinde tırnağını kesatasözüBaş bağlamak, süslenmek, dost evinde yapılmaya yakışır temiz, neşe artıran bir iştir. Oda içinde tırnak kesmek ise kirli ve dirlik bozan bir iştir. (Halk inanışına göre, kesilen tırnak ev içine sıçrarsa, ev halkı ile tırnak kesen arasında düşmanlık başlar.)
- dost dostun eyerlenmiş atıdıratasözüGerçek dost, arkadaşının sıkışık zamanında yardımına koşmaya hazır durumdadır
- dost bin ise azdır, düşman bir ise çokturatasözüDostlarını olabildiğince çoğalt. Düşmanlarını olabildiğince azalt.
- dostun odu cehennem odundan beterdiratasözüDostumuzdan gördüğümüz iyiliklere karşı bir şeyler yapıp borcumuzu ödemedikçe içimiz rahat etmez.
- dostun attığı taş baş yarmazatasözüDostumuzun bizi hırpalaması, gücümüze gitmez. Çünkü bunun iyi niyetle ve iyiliğimiz için yapıldığını biliriz.
- dostunu överken yerecek yer bırakatasözüİnsan dostunu sever ve över. Ancak günün birinde dostun çekilemeyecek bir durumu belirir; dostluk bozulabilir. O zaman insan eski övmelerinde yanılmış olduğunu anlar. Bu nedenle dostlar övülürken ihtiyatlı bir dil kullanılmalıdır.
- dostluk kantarla, hesap miskalleatasözüÇok yakın dostlar arasında alacak, verecek hesabı olursa, bu bir özveri konusu yapılmamalı; hesap santimi santimine görülmelidir.