Sözlük dizini
“E” harfi
151 madde · Atasözleri
- eşek hoşaftan ne anlar?atasözüBilgisiz, görgüsüz kimse, ince, güzel şeylerin zevkine varamaz; değerini ölçemez.
- ekmeğin büyüğü, hamurun çoğundan oluratasözüVerimin bol olması, gerecin bol olmasına bağlıdır.
- el terazi, göz kantaratasözü"değerlerini, niteliklerini yaklaşık olarak tahmin edebilen" anlamında kullanılan bir söz.
- evdeki pazar çarşıya uymazatasözü"önceden tasarlanan bir iş umulduğu gibi sonuçlanmaz, düşünüldüğü gibi olmaz" anlamında kullanılan bir söz.
- ev ev üstüne, dağ dağ üstüne olmazatasözüBir ev halkının başka bir ailenin yanında uzun süre yaşayabileceği düşünülemez, iki aile arasında çeşit çeşit anlaşmazlıklar çıkar.
- etinden et koparmakatasözüBir olayın çok zor şartlar altında gerçekleşmesi, kişinin çok acı çekmesi
- eceli gelen it cami duvarına işeratasözücami duvarına işeyen itin ölümü yakındır kavramının farklı yazılışı
- eceli gelen köpek cami duvarına siyeratasözücami duvarına işeyen itin ölümü yakındır kavramının farklı yazılışı
- el sikiyle gerdeğe girilmezatasözüBaşkalarının imkanlarıyla büyük işlere girilmez.
- ekmeğini it yer, yakasını bit yeratasözüKazandıklarından başkaları yararlanan kişilere söylenir.
- eldeki bir kuş, daldaki iki kuştan iyidiratasözüElinde olan azla yetin, ona razı ol. Dalda olup eline geleceği belirsiz o iki kuşa elinde hâlihazırda bulunan kuşa değişme.
- el eliyle yılan tutuluratasözüİnsan kendi işini kendisi görmelidir. Başkalarına yaptırılan iş istenildiği gibi olmaz.
- eken biçer, konan göçeratasözü"Her davranış doğal sonucuna varır; emek verip ekin eken ürün alır, gezerken bir yerde konaklayan oradan kalkarak başka bir yere gider" anlamında kullanılan bir söz.
- evceğizim evceğizim, saklar benim halceğizimatasözüHer ailenin başkalarınca bilinmesini istemediği durumları olur. Bunlar ev içinde kalır.
- eteri gider beteri geliratasözüGelen gideni aratır ile aynı anlama gelir.
- ekinler baş vermeden kör buzağı topallamazmışatasözüRecep İvedik filminde geçen bir repliktir ve "Her şeyin bir zamanı vardır." anlamına gelir.
- elden gelen öğün olmaz, o da vaktinde gelmezatasözü"Gereksinimlerimizi başkalarından gelmesini beklersek, zamanında elimize ulaşmaz. Bu yüzden kendimiz karşılamaya çalışmalıyız" anlamında bir sözdür.
- evlat doğurdum, gönlünü doğurmadımatasözüAna baba, kızlarını sultanlar gibi yaşatabilirler. Ama onun evlendikten sonra mutlu olmasını sağlamak, ellerinde değildir.
- ev yap tuğladan, kız al Muğla'danatasözüMuğla ve Batı Ege'de, erkek tarafı sadece ev alır, geri kalan masraflar kız tarafınca karşılanır. Bu durumu anlatmak için söylenir.
- eşek siken, osuruğuna katlanıratasözüKötü ya da hatalı bir iş yapan, ceremesine katlanır.
- ev dememişler, evran demişleratasözüBir ev doymak bilmeyen ejderha gibidir. Bir yandan eksikleri tamamlanır, bir yandan yenieksikler ortaya çıkar.
- ev alma, komşu alatasözüKomşuluk ilişkileri, iyi komşuya sahip olma çok çok önemlidir.
- evvel can, sonra cananatasözüİnsan, önce kendini, kendi çıkarını düşünür; sonra sevdiğini ve onun çıkarını.
- evli evinde, köylü köyünde gerekatasözüHerkes kendi yerinde ve işinin başında bulunmalıdır. Toplumun düzeni de, kendisinin rahatlığı da bunu gerektirir.
- evlinin bir evi var, evsizin bin evi varatasözüEvi olan yalnız kendi evinde oturur. Evi olmayan, kiracı da olsa, seçer seçer, beğendiği evdeoturur.
- evlenenle ev alana Allah yardım ederatasözüEvlenmek ve ev yapmak hayırlı işlerdir. Herkes evlenene ve ev yapana kolaylık gösterir.Bunlara dolayısıyla Allah yardım ediyor demektir.
- evladı ben doğurdum, ama gönlünü ben doğurmadımatasözüİnsanın çocuğu kendisinin bir parçasıdır. Birçok özellikleri onunkine benzer. Yalnız gönlü vehuyu benzemeyebilir. Bir kimse evladına emredip birçok şeyler yaptırır; ancak gönlüne sözgeçiremez.
- evladın var mı, derdin varatasözüAna baba, çocuklarını yetiştirmek için birçok özverilere, sıkıntılara katlanırlar. Onlarınbitmeyen hastalıkları, başka üzüntüleri ana baba için sürekli derttir.
- evi ev eden avratatasözüBir evin temizliğini, güzelliğini, rahatlığını, ekonomik düzenini sağlayan ve orada mutlu bir yaşayış havası yaratan kadındır. Nasıl ki yurdun şen ve bayındır olmasını sağlayan devlettir.
- evine göre pişir aşını; erine göre bağla başınıatasözüKişi, davranışlarını sorumluluğunu taşıdığı konuların gereklerine göre ayarlamalıdır.