Sözlük dizini
“E” harfi
4.214 madde
- eşey hücresiisimÜremeden sorumlu hücre
- eşeylisıfaterkek veya dişi eşeyden birine sahip olan, diğer eşey olmadan üreyemeyen cinsliği olan
- eşeyli üremeisimIki bireyin bir araya gelmesini gerekli kılan ve gametlerin birbirleriyle döllenmesini sağlayan üreme biçimi
- eşeylilikisimEşeyli canlının durumu
- eşeyselsıfatcinsel
- eşeysellikisimcinsellik
- eşeysizsıfateşeyi olmayan, cinsliksiz
- eşeysiz çoğalmaisimEşey hücreleri oluşturmaksızın, bölünme yoluyla çoğalma
- eşeğe altın semer vursalar yine eşektiratasözüİnsanlık değerinden yoksun kişi, kılık kıyafetle, unvan ve sandalye ile değer kazanmaz. O yine bayağı ve düşüktür.
- eşeğe cilve yap demişler, çifte atmışatasözüKaba ve ahmak kişinin hoşa gitsin diye söylediği sözler ve yaptığı işler, kaba ve incitici olur.
- eşeğe gücü yetmeyip semerini dövmekifadeGüçlü birine kızıp da ondan alamadığı hıncını çevresindekilerden çıkarmak.
- eşeğe kaç gün yol gidersin demişler; onu bizlengiç bilir demişatasözüTembel kişinin üretebileceği iş, kendisini çalıştıranın tutumuna bağlıdır.
- eşeğe marifetini göster demişler, yıkılıp ağnamışatasözüEşek gibi bir kişinin en çok özenerek yaptığı iş bile eşekçe olur.
- eşeğe rakı içirmişler; çulunu bahşiş vermişatasözüRakı içen kişi hem kabadayı olur, hem de ahmaklaşır. Kendini beğendirmek için, nesi varsa şuna buna verir.
- eşeği dama çıkaran yine kendi indiriratasözüAğır ve kötü bir iş yapan kişi, bu işi kendisi düzeltmek zorundadır.
- eşeği düğüne çağırmışlar, ya odun eksik, ya su demişatasözüİşi, gücü başkasına hizmet etmek olan bir kişi, kendisinin ağırlanacağı anlamını taşıyan bir çağrı alsa şöyle düşünür: Bu çağrı, beni ağırlamak için değil, kendilerine hizmet ettirmek içindir. Böyle düşünmekte haklıdır da.
- eşeği sahibinin dediği yere bağla da varsın kurt yesinatasözüSana emanet edilen işi, sahibinin isteğine uygun olarak yap. Kötü bir sonuç ortaya çıkarsa sen sorumlu olmazsın.
- eşeği süren osuruğuna katlanıratasözüKaba bir kimse ile uğraşan, ondan gelecek çirkin, iğrenç karşılığı göze almalıdır.
- eşeğin gönlüne kalsa bir bağ maydanozu götürmezatasözüBir işin yapılması tembel kişinin gönlüne bırakılırsa o iş görülmez. Onun için işveren bu gibi kişileri sürekli denetimle çalıştırmalıdır.
- eşeğin kuyruğunu kalabalıkta kesme; kimi uzun der, kimi kısaatasözüKimseyi ilgilendirmeyen önemsiz bir işini, herkesin düşüncesini bildirmesine meydanverecek biçimde yapmaya kalkarsan her kafadan bir ses çıkar; hangisine uyacağını şaşırırsın.Böyle işleri kendi kendine karar verip yapmalısın.
- eşeğin yorulduğu yere han yapılmazatasözüDinlenme yeri ve zamanı, tembel kişinin isteğine göre değil, işin gereğine göre ayarlanır.
- eşeğin ölümü köpeğe düğündüratasözüKimi zaman bir kişinin uğradığı zarar, başkası için çıkar kaynağı olur.
- eşeğini sağlam bağla, sonra Allah'a ısmarlaatasözüİşini başkasına, dahası Allah'a emanet etmekle sağlama bağlamış olmazsın. Onu sağlama bağlamak için önce sen bütün olanaklarını kullanacaksın; ondan sonra başkasına emanet edeceksin.
- eşgüdümdiğereş güdüm kavramının yanlış kullanımı
- eşgüdümlülükisimsinerji
- eşhasisimŞahıslar, kişiler
- eşi manendi olmamakfiilBenzeri olmamak
- eşikisimKapı boşluğunun alt yanında bulunan alçak basamak; asitane
- eşilmeisimEşilmek işi
- eşilmekfiilEşmek işine konu olmak