Sözlük dizini
“E” harfi
4.214 madde
- er oyunu üçe kadaratasözüBirinci ve ikinci denemede başarılamayan iş için üçüncü bir deneme yapmak gerekir. Bu kezda başarı sağlanamazsa artık o işten vazgeçilmelidir.
- er olan ekmeğini taştan çıkarıratasözüAzimli kimse, en güç işlerle uğraşmaktan yılmaz; para kazanır, geçim yolunu bulur.
- er lokması er kursağında kalmazatasözüBir kimseden iyilik gören kişi mert ise bu iyiliğin altında kalmaz. Kendisi de ona iyilik yapma çabası gösterir.
- er kocar, gönül kocamazatasözüKişi yaşlanır, vücudu güçten düşer. Ama gönlü taze kalır; sevgisi taşkınlığını yitirmez.
- er gönülü ibrişim, dolaşırsa açılmazatasözüKimseyi incitmeyin. İncitilmiş olan gönül kolay kolay bağışlamaz.
- er ekmeği, meydan ekmeğiatasözüKadın, kocasının kazancını, herkese açık olan sofrada yemek yer gibi yer. Başka yakınlarınınsofrasına bu kadar teklifsiz oturamaz ve onların kazancını bu kadar teklifsiz harcayamaz.
- er ek, geç ek, tava ekatasözüTohumu -ekim zamanının ister başı, ister sonu olsun- herhalde nemli toprağa atmalısın.
- erken kalktım işime, şeker kattım aşımaatasözüİşine sabahleyin erkenden başlayan kimse, başarılar, mutlu sonuçlar elde eder.
- erken kalkan yol alır, er evlenen döl alıratasözüYapacakları işe erken başlayanlar kazançlı olurlar.
- erkek sel, kadın gölatasözüEv ekonomisinde kadının görevi çok önemlidir. Erkek, parayı su gibi harcama eğiliminde de olsa kadın israfa meydan vermemeli, tutumlu olmalı, para biriktirmelidir.
- erkek koyun kasap dükkânına yakışıratasözüMiskin erkek, yaşamaya layık değildir.
- erkek arslan arslan da dişi arslan arslan değil mi?atasözüGüçlülük ve yüreklilik yalnız erkeklere vergi değildir. Kadın da güçlü ve yürekli olabilir.
- erkeğin kalbine giden yol midesinden geçeratasözüKendini bir erkeğe beğendirmek, sevdirmek isteyen kadın, ona güzel yemeklerhazırlamalıdır.
- erkeğin şeytanı kadınatasözüErkekleri kadınlar yoldan çıkarırlar.
- erine göre bağla başını, tencerene göre kaynat aşınıatasözüDavranışlarını içinde bulunduğun koşullara uydur. Kocan nasıl istiyorsa öyle giyin, kuşan. Gelirin nasıl yaşamanı gerektiriyorsa harcaman da o sınırı aşmasın.
- erim er olsun da yerim çalı gibi olsunatasözüKadının kocası, aile sorumluluğunu bilen kişi olsun da, isterse barınacak yeri bile olmayan bir yoksul olsun.
- ergen gözüyle kız alma, gece gözüyle bez almaatasözüEvlenmemiş kişi bir kız gördü mü hemen gönlünü kaptırıverir; soruşturma yapmadanevlenmek ister. Bu tutum yanlıştır. Gece karanlığında, kusuru var mı, yok mu, görmeden kumaşalmaya benzer. İnsan hiçbir şeyi incelemeden, gözü kapalı almamalıdır.
- ergene var ergene, kaygısız gir yorganaatasözüBekarken evlenen erkeğin karısı, önce evlilik geçirip yeniden evlenen kişinin karısından daha mutlu olur.
- ergene karı boşaması kolayatasözüAğır bir durumla karşı karşıya olmayan kimse için ben olsam şöyle yaparım, böyle yaparım demek kolaydır. Dediklerinin yapılabilip yapılamayacağını o durum içinde bulunanlardan sormalı.
- erenlerin sağı, solu olmazatasözüOlgun insanlar, sizin doğru bulduğunuz biçimde de, doğru bulmadığınız biçimde de işyaparlar. Ne türlü davranırlarsa davransınlar, tutumları kendilerine yakışır.
- en kolay iş yemek, çiğnemeden yutulmazatasözüEmek çekilmeden yapılabilen iş yoktur.
- emmim, dayım kesem; elimi soksam yesematasözüBir kimsenin minnetsiz, rahat rahat harcayacağı para, amcasının, dayısının verdiği değil,kendisinin kazandığı paradır.
- emanet eşeğin yuları gevşek oluratasözüBir kimseye emanet edilen şeyin o kimsece iyi korunmadığı her zaman görülen olaylardandır.
- emanete hıyanet olmazatasözüEmanet olarak bize bırakılan şeyi iyi korumamak, kendi yararımıza kullanıp yıpratmak,törelerimize ve doğruluk kurallarına aykırıdır.
- el yumruğu yemeyen kendi yumruğunu değirmen taşı sanıratasözüBaşkasının gücü karşısında boyun eğmek zorunda kalacağını anlayamamış olan kimse, kendi gücünün herkese boyun eğdireceğini sanır.
- el terazi, göz mizanatasözü"değerlerini, niteliklerini yaklaşık olarak tahmin edebilen" anlamında kullanılan bir söz.
- el kesesinden sultanım, develer olsun kurbanımatasözüBir varlıklı adına iş gören kişi, bol bol harcamada bulunur.
- el ile gelen düğün bayramatasözüHerkese birden gelen sıkıntı ve felakete katlanmak, yalnızca bir kişiye gelene katlanmaktan daha kolaydır" anlamında kullanılan bir söz.
- el ile bozgun düzgünatasözüToplum içinde yaşayan kişi, başkalarını üzen şeyleri de, sevindiren şeyleri de paylaşmalıdır.
- el için yanma nare araatasözüHiç kimse için üzülüp kendini tehlikeye atma. Keyfine bak, rahatını bozma.