Sözlük dizini
“E” harfi
4.214 madde
- eti ciğer eden de avrat, ciğeri et eden deatasözüBeceriksiz kadın, pahalı malzemeyi heder eder; becerikli kadın ucuz nesnelerle güzel şeyler yapar.
- et ola, it olaatasözüÇok karlı bir iş ortaya çıksın da dört gözle bekleyenler ondan yararlanmaya çalışmasınlar; olacak şey mi?
- eşeğe marifetini göster demişler, yıkılıp ağnamışatasözüEşek gibi bir kişinin en çok özenerek yaptığı iş bile eşekçe olur.
- eşek eve gelmiş, yorga yolda kalmışatasözüDüzenli ve sürekli çalışan güçsüz kimse, düzensiz ve süreksiz çalışan güçlü kimseden daha başarılı olur ve daha önce sonuç alır.
- elmayı havaya at, düşünceye kadar Allah kerimatasözüİyi niyetle başlanan işin başarı ile sonuçlanıp sonuçlanmayacağı kestirilemese de olumlu sonuç alınabileceğine inanmak gerekir.
- er ek, geç ek, tava ekatasözüTohumu -ekim zamanının ister başı, ister sonu olsun- herhalde nemli toprağa atmalısın.
- en kolay iş yemek, çiğnemeden yutulmazatasözüEmek çekilmeden yapılabilen iş yoktur.
- esrik devenin çulu eğri gerekatasözüHerkesin davranışı durumuna uygun olmalıdır. Söz gelişi yoksul kişi, süslü, pahalı elbise giymeye kalkışmamalı; bilgisi az olan kimse, bilgililer yanında susmalıdır. Kabadayılara da özel giysileri, davranışları, konuşmaları yakışır.
- et tırnaktan ayrılmazatasözüÇok yakın kimseler, aralarında ne kadar anlaşmazlık çıkarsa çıksın, birbirlerinden ayrılmazlar.
- eşeğini sağlam bağla, sonra Allah'a ısmarlaatasözüİşini başkasına, dahası Allah'a emanet etmekle sağlama bağlamış olmazsın. Onu sağlama bağlamak için önce sen bütün olanaklarını kullanacaksın; ondan sonra başkasına emanet edeceksin.
- eşek çamura çökerse sahibinden gayretlisi olmazatasözüBir kimsenin işi bozulursa, durumunu düzeltmek için yardım edenler bulunur. Ancak enbüyük çabayı kendisi gösterir.
- elmas çamura düşse yine elmasatasözüKıymetli kimse ne denli horlanırsa horlansın, değerinden bir şey eksilmez.
- el ağzına bakan, karısını tez boşaratasözüKişi, özel yaşamı ile ilgili önemli konularda başkasının düşüncesiyle değil, kendi düşüncesiyle ve kendi durumunu düşünerek karar vermelidir. Başkasının sözüne uyarsa, özel hayatının düzeni bozulabilir.
- el ile gelen düğün bayramatasözüHerkese birden gelen sıkıntı ve felakete katlanmak, yalnızca bir kişiye gelene katlanmaktan daha kolaydır" anlamında kullanılan bir söz.
- etin çiği et getirir, ekmeğin çiği dert getiriratasözüEtin az pişirilmişi daha yararlıdır. Ekmeğin çiği ise zararlı.
- eğri otur, doğru söyleatasözü“durum ne olursa olsun, doğru olan, gerçek olan söylenmeli” anlamında kullanılır.
- elifin hecesi var, gündüzün gecesi varatasözüKolay ve düzgün başlayan iş, hep öyle sürüp gitmez. Güçlükler ve aksaklıklarla birlikte yürür.
- el için yanma nare araatasözüHiç kimse için üzülüp kendini tehlikeye atma. Keyfine bak, rahatını bozma.
- emanete hıyanet olmazatasözüEmanet olarak bize bırakılan şeyi iyi korumamak, kendi yararımıza kullanıp yıpratmak,törelerimize ve doğruluk kurallarına aykırıdır.
- erkek arslan arslan da dişi arslan arslan değil mi?atasözüGüçlülük ve yüreklilik yalnız erkeklere vergi değildir. Kadın da güçlü ve yürekli olabilir.
- eski dost düşman olmaz, yenisinden vefa gelmezatasözüEski dost düşman değildir.
- evine göre pişir aşını; erine göre bağla başınıatasözüKişi, davranışlarını sorumluluğunu taşıdığı konuların gereklerine göre ayarlamalıdır.
- eşek eşeği ödünç kaşıratasözüÇıkarcı, başkasına yardım ederken düşünür ki ileride o da kendisine yardım edecektir.
- ekmekten kaşık olur ama her yoğurdun hakkına değilatasözüKimi işler iyi niteliktedir. Kullanılan araç elverişsiz yetersiz de olsa kolaylıkla yürütülebilir. Ama her iş elverişsiz araçla yürütülemez.
- el üstünde gömlek eskimezatasözüEğreti olarak alınan şey, dikkatle korunur; bir süre sonra olduğu gibi geri verilir. Ödünç parada böyledir. Batmaz, ödenir.
- el el ile, değirmen yel ileatasözüİnsanlar birbirlerine yardım etmeden başarıya ulaşamazlar. Bu durum, cansızlarda bile görülür: Değirmenin dönebilmesi ve buğday öğütebilmesi için rüzgar ister.
- erenlerin sağı, solu olmazatasözüOlgun insanlar, sizin doğru bulduğunuz biçimde de, doğru bulmadığınız biçimde de işyaparlar. Ne türlü davranırlarsa davransınlar, tutumları kendilerine yakışır.
- er gönülü ibrişim, dolaşırsa açılmazatasözüKimseyi incitmeyin. İncitilmiş olan gönül kolay kolay bağışlamaz.
- et kokarsa tuzlanır; ya tuz kokarsa ne yapılır?atasözüBozulan şeyi düzeltecek etken vardır. Ama bu etken bozulmuşsa artık düzeltmeden umudu kesmek gerekir.
- ev dememişler, evran demişleratasözüBir ev doymak bilmeyen ejderha gibidir. Bir yandan eksikleri tamamlanır, bir yandan yenieksikler ortaya çıkar.