Sözlük dizini
“İ” harfi
3.971 madde
- insanın alacası içinde, hayvanın alacası dışındaatasözüHayvanın rengi dışındadır, bellidir. Ama insanın rengi içindedir: Ne düşündüğü, ne yapmakistediği, kısaca içyüzü belli değildir.
- inkar mahkemenin kilidiatasözüMahkeme, davalının inkarı ile açılır; inkarı ile kapanır.
- inek gibi süt vermeyen, öküz gibi kutan süreratasözüYorucu olmayan işlerde kendisinden yararlanılamayan kişi, ağır işlere koşulur.
- inek ağzından sağılıratasözüBir kişiden ya da hayvandan bol verim bekleyen onu iyi beslemeli, doyurmalıdır.
- incir babadan, zeytin dededenatasözüİncir ağacı yaşlanarak babadan evlada, zeytin ağacı da ondan çok yaşlanarak dededen torunakalırsa daha verimli olur.
- imece günü bulutlu, görmeyene ne mutluatasözüZamanın elverişli olup olmadığına bakmadan yardıma gelenleri bulunan iş sahibine ne mutlu.
- imam osurursa cemaat sıçaratasözüBaştakinin küçük bir suç işlemesi, onun buyruğu altındakilerin büyük suç işlemelene yol açar.
- imam evinden aş, ölü gözünden yaş çıkmazatasözüBir şey alınması olanağı bulunmayan yerden bir şeyler vermesini beklemek boştur.
- ilk vuran okçuduratasözüAmaca başkalarından önce ulaşan, işinin eridir ve kazançlıdır.
- ilk avrat çarık, sonraki sarıkatasözüBirinci karısına hor bakan kişi, eşinin ölmesi ya da ayrılması dolayısıyla yeniden evlendiği kadını baştacı eder.
- iki testi tokuşunca biri elbet kırılıratasözüİki kişi kavgaya tutuşur, iki ordu çarpışırsa doğal olarak bir taraf yenilir, büyük zarara uğrar.
- iki testi çarpışınca biri kırılırsa biri de çatlaratasözüBir çatışmada yenen de yenilen de zarar görür. Biri az, biri çok olsa da.
- iki tımar bir yem yerine geçeratasözüAtı sık sık tımar etmek, yemle beslemek kadar önemlidir.
- iki kişi dinden olursa bir kişi candan oluratasözüİki kişi yalan yemin ile dinden çıkar, bir kimsenin cinayet işlediğine tanıklık ederlerse o kimse asılır.
- iki kişi başında fes yok derse başını yoklaatasözüÇevrendekiler, sende düzeltilmesi gereken bir durum bulunduğunu söylerlerse hemen yok deme. Söylenenin doğru olup olmadığına sen de dikkat et.
- iki kere iki dört ederatasözüGerçek çok açık ve kesin olarak ortada. Tersini savunmak olanaksız.
- iki karpuz bir koltuğa sığmazatasözüBir kimse iki büyük işi aynı zamanda yapamaz.
- iki kardeş savaşmış, ebleh buna inanmışatasözüİki kardeş arasında çıkan anlaşmazlık, geçicidir. Onu gerçek ve sürekli sanmak aptallıktır.
- iki karılı bitten, iki analı sütten ölüratasözüBir kişinin iki karısı olursa, işleri, her karı ötekinin yapmasını bekler. Kocaları da bakımsız kalır. Süt ninesi tutulan çocuk da, annesinin süt ninesine, onun da anneye güvenerek emzirmey iihmal etmelerinden iyi beslenemez. İki başlı işlerin iyi gitmemesi bundandır.
- iki gönül bir olursa samanlık seyran oluratasözüBirbirini seven ve evlenmek isteyenler için ev-bark söz konusu değildir. Onlara samanlık bile saray gibi gelir.
- iki emini bir yemin aralaratasözüBirbirinin doğruluğuna güvenerek birlikte iş yapmakta olan iki kişiden biri, hile yapmadığınaarkadaşını inandırmak için yemin ediyorsa güven bozulmuş demektir. Artık ayrılmaları gerekir.
- iki el bir baş içindiratasözüAllah insana çalışıp kazanarak yaşayabilmesi için güç vermiştir, el kol vermiştir. Bunlar iyi kullanılmalı, başkasının yardımına muhtaç kalınmamalıdır.
- iki dinle bir söyleatasözüÇok konuşmak doğru değildir . Çok konuşan, gereksiz, yanlış sözler söyler. Karşındaki iki,on, yüz söylerse sen bir söyle. Yerinde cevap verebilmen için de hemen atılamaman,söylenenleri uzun uzun dinlemen gerektir.
- iki deliye bir uslu koymuşlaratasözüBirbirleriyle anlaşamayan, kavga eden iki kişinin arasını bulacak bir akıllı çıkar. Böyle biriçıkmazsa aynı işi mahkemeler görür.
- iki baş bir kazanda kaynamazatasözüAyrı ayrı düşünceleri ve kişilikleri bulunan iki kimse, bir arada yaşayamaz, birlikte yapılacak iş üzerinde birleşemezler.
- iki at bir kazığa bağlanmazatasözüBaşına buyruk olmak isteyen iki kişi, aynı iş üzerinde birlikte çalıştırılamaz; aralarında anlaşmazlık çıkar, kavga çıkar.
- iki arslan bir posta sığmazatasözüBir ülkede iki baş egemen olmaz. Böyle iki baş bulunursa geçinemezler, kavga ederler; biriötekini ortadan kaldırır.
- iki ölç, bir biçatasözüTasarlanan iş,önce tekrar tekrar ve sonuçlarıyla birlikte düşünülmeli, ondan sonra -verilecek karara göre- yapılmalıdır.
- iki çıplak bir hamama yakışıratasözüEvlenecek çiftten biri yoksul ise ötekinin az çok bir şeyleri bulunmalıdır ki içinde barınabilecekleri bir ev açabilsinler ve orada büyük bir sıkıntı çekmeden yaşayabilsinler.
- ihmalin devlete zarara varatasözüİhmalci kişinin zengin olması kolay değildir. Çünkü kazanç getiren işi vaktinde yapmaya üşenir; fırsatı kaçırır.