Sözlük dizini
“İ” harfi
3.971 madde
- it kışı geçirir ama gel derisinden soratasözüBir desteği bulunmayan kişi, (özellikle paraca) çektiği sıkıntıları zamanla atlatır ama buarada çektiklerini ancak kendisi bilir.
- iven sinek süte düşeratasözüİşlerini gerektiğinden önce yapmaya çalışanlar ağır zararlara uğrarlar.
- işin yoksa şahit ol, paran çoksa kefil olatasözüTanık, ikide bir de mahkemeye çağrılır, işini, gücünü bırakıp gider. Kefil de, asıl borçlunun borcunu ödememesi dolayısıyla bu parayı ödemek zorunda kalır. Onun için tanıklık, boş oturan kimselerin, kefillik, parası çok kimselerin işidir. İkisinden de uzak kalınız.
- iki baş bir kazanda kaynamazatasözüAyrı ayrı düşünceleri ve kişilikleri bulunan iki kimse, bir arada yaşayamaz, birlikte yapılacak iş üzerinde birleşemezler.
- iki çıplak bir hamama yakışıratasözüEvlenecek çiftten biri yoksul ise ötekinin az çok bir şeyleri bulunmalıdır ki içinde barınabilecekleri bir ev açabilsinler ve orada büyük bir sıkıntı çekmeden yaşayabilsinler.
- imam osurursa cemaat sıçaratasözüBaştakinin küçük bir suç işlemesi, onun buyruğu altındakilerin büyük suç işlemelene yol açar.
- insan ayaktan, at tırnaktan kaparatasözüBirçok hastalıklar insana ayağını üşütmesinden, ata da tırnağı yoluyla gelir.
- it derisinden post olmazatasözüAşağılık kimse, ya da şey, yüce ve temiz bir amaca hizmet edemez.
- iki ölç, bir biçatasözüTasarlanan iş,önce tekrar tekrar ve sonuçlarıyla birlikte düşünülmeli, ondan sonra -verilecek karara göre- yapılmalıdır.
- iki deliye bir uslu koymuşlaratasözüBirbirleriyle anlaşamayan, kavga eden iki kişinin arasını bulacak bir akıllı çıkar. Böyle biriçıkmazsa aynı işi mahkemeler görür.
- iki kişi dinden olursa bir kişi candan oluratasözüİki kişi yalan yemin ile dinden çıkar, bir kimsenin cinayet işlediğine tanıklık ederlerse o kimse asılır.
- insan kendini beğenmese çatlaratasözüHerkes kendini beğenir. Bu, kendi aklını beğenmesinin sonucudur. Çünkü insanın kişiliği,aklının yönetimi ile biçimlenir. Madem ki kendi aklını bütün akılların üstünde görüyor, kişiliğinide üstün bir değer kazanmış bilir. Zaten böyle olduğuna inanmasa yaşayamaz.
- istemem diyenden korkmalıatasözüBir şeyi istemem diyen, fırsat bulunca, bakarsınız ki aşırı istekli olandan daha çok o şeyi istiyormuş.
- ite vurmazlar sahibinin hatırı var diyeatasözüBir kimsenin buyruğu altındaki kişiyi incitecek eylem, dolaylı olarak o kimseyi de incitir. Bunedenle bir kimse adına iş gören buyruk altındaki kişilere karşı dikkatli bulunmak gerekir.
- iti an, taşı eline alatasözüSaldırgan birisiyle karşılaşacak olan kimse, kavgaya hazır olmalıdır.
- iyi evlat babayı vezir, kötü evlat rezil ederatasözüBabaya ün kazandıran da, el içine çıkamayacak bir duruma düşüren de evlatlarının tutumudur. Baba, akıllı, şerefli evladıyla övünür. Kötü, şerefsiz evladından da utanır.
- işten artmaz, dişten artaratasözüİnsan ne denli çok çalışıp para kazanırsa kazansın, tutumlu harcamasını bilmezse bir şey arttıramaz. Para, kazanmakla değil, tutumla artar. Parayı tutumlu kullanmak gerekir.
- iki arslan bir posta sığmazatasözüBir ülkede iki baş egemen olmaz. Böyle iki baş bulunursa geçinemezler, kavga ederler; biriötekini ortadan kaldırır.
- iki kere iki dört ederatasözüGerçek çok açık ve kesin olarak ortada. Tersini savunmak olanaksız.
- imam evinden aş, ölü gözünden yaş çıkmazatasözüBir şey alınması olanağı bulunmayan yerden bir şeyler vermesini beklemek boştur.
- insan göre göre, hayvan süre süreatasözüİnsanlar bir şeyi göre göre öğrenirler. Hayvanların öğrenmesi ise insanların onlara istedikleriişi sürekli olarak yaptırması ile sağlanır.
- itin duası kabul olsa gökten kemik yağaratasözüAşağılık kişinin istediği olsaydı dünya, yalnız kendisinin işine yarayan, başkalarını rahatsızeden şeylerle dolardı.
- it kağnı gölgesinde yürür de kendi gölgesi sanırmışatasözüBaşkasının korumasıyla iş yapan akılsız kişi, desteklendiğini unutarak kendi gücüne inanır.
- iyi nasihat verilir, iyi ad verilmezatasözüBir kimse başkasına iyi öğüt verebilir ama iyi ad, ün veremez. Bunu ancak kişinin kendisi kazanabilir.
- iyilik iki baştan oluratasözüBirbiriyle ilişkileri bulunan iki kişinin iyi geçinebilmeleri için yalnız birinin iyi olması yetmez. Ötekinin de iyi olması gerektir.
- işine hor bakan boynuna torba takaratasözüİşini küçümseyen kişi para kazanamaz. Para kazanmayanın sonu ise dilenciliktir.
- işleyen eşeğin boynu boncuklu oluratasözüİşveren, görevini iyi yapan, çalışkan işçisine iyi bakar. Onu ödüllendirir.
- iki emini bir yemin aralaratasözüBirbirinin doğruluğuna güvenerek birlikte iş yapmakta olan iki kişiden biri, hile yapmadığınaarkadaşını inandırmak için yemin ediyorsa güven bozulmuş demektir. Artık ayrılmaları gerekir.
- iki kişi başında fes yok derse başını yoklaatasözüÇevrendekiler, sende düzeltilmesi gereken bir durum bulunduğunu söylerlerse hemen yok deme. Söylenenin doğru olup olmadığına sen de dikkat et.
- incir babadan, zeytin dededenatasözüİncir ağacı yaşlanarak babadan evlada, zeytin ağacı da ondan çok yaşlanarak dededen torunakalırsa daha verimli olur.