Sözlük dizini
“K” harfi
13.041 madde
- kader olmayınca kadir bilinmezatasözüKişi talihsiz ise, ne denli iyi bir insan olursa olsun, değeri bilinmez.
- kadı anlatışa göre fetva veriratasözüHaksız kişi, olayı kendisini haklı gibi göstererek anlatırsa, dinleyen ona hak verir. Bu kişininhaksız gösterdiği kimseyi de haksız bulur.
- kadın kocasını isterse vezir, isterse rezil ederatasözüAkıllı ve tutumlu kadın kocasının saygınlığını da mal varlığını da artırır. Oynak ve tutumsuz kadın da kocasını toplum içinde küçük düşürür; yoksulluğa sürükler.
- kadın kocasının çarığı, anasının sarığıdıratasözüKadın, kocasının çıkarıp attığı çarık gibi terk edilebilir bir durumdadır. Ama annesi onu her zaman baştacı eder.
- kadının sofusu, şeytanın maskarasıatasözüSofu kadınla şeytan alay eder. Çünkü böyle kadınlar, evleriyle ilgilenmezler, işlerini güçlerini bırakırlar. Bu biçimsel ibadet yüzünden gerçek ibadetlerini yapamazlar; yani evlerine, ailelerine bakamazlar.
- kadının fendi erkeği yendiatasözüKadınlar kurnazlıkta erkeklerden üstündürler. Çeşit çeşit oyunlarla her zaman erkekleriyenerler.
- kadının şamdanı altın olsa mumu dikecek erkektiratasözüKadın ne denli bol, değerli çeyizle gelirse gelsin evin bütün eksiklerini erkek sağlar; giderlerini erkek karşılar; evi o geçindirir.
- kabul olunmayacak duaya amin denmezatasözüGerçekleşmesi olanaksız girişime oy vermek doğru değildir.
- kabiliyetli çırak ustayı geçer Bunun ustası falancadıratasözüYetişemez dememeli. Yetenekli çırak, ustasını geçer. Böyle olmasaydı hiçbir dalda ilerleme olmazdı.
- kabahat samur kürk olsa kimse sırtına almazatasözü"hiç kimse suçlu olduğunu kabul etmek istemez" anlamında kullanılan bir söz.
- kaş ile göz, gerisi sözatasözüGüzellik, her şeyden önce kaş ve göz güzelliğidir. Vücudun başka yerlerinin güzel olması önemli değildir.
- kaş çatmakla çatık kaşık olunmazatasözüGörünüşü benzetmekle övülecek bir nitelik kazanılamaz. Belki eski durumdan da kötü bir duruma düşülür.
- kaşığı herkes yapar ama sapını ortaya getiremezatasözüHer işin kendine özgü bir inceliği vardır. Bu yerine getirilmedikçe o iş başarılmış sayılamaz.
- kaçanı kovmazlar , yıkılanı vurmazlaratasözüDüşman kaçarsa yenilgiyi kabul etmiş demektir. Onu kovalayıp ezmeye çalışmak mertliğe yakışmaz. Yıkılanı, güçsüz olduğunu göstereni vurmak da böyle.
- kız evi naz eviatasözüKız evi nazlı olur. isteklinin rica, minnet etmesini ister, kızını ağır satar.
- kız beşikte çeyiz sandıktaatasözüKız daha beşikte iken çeyiz hazırlıklarına başlamak gerektir.
- kızı kızken görme, gelinken gör; gelinken görme beşik ardında göratasözüKızların en güzel çağı evlenmeden önceki durumlarıdır. Evlendikten sonra eski tazelikleri kalmaz. Hele çocuk yaptıktan sonra daha da bozulurlar.
- kızı gönlüne bırakırsan ya davulcuya varır ya zurnacıyaatasözüEvlenme çağındaki kız eğlenceye düşkün olur. Büyükleri onu uyarmazlarsa, hoşlandığı, uygun olmayan birisiyle evlenir.
- kızın var, sızın varatasözüKız çocuğunun sorunları ve sorumlulukları çok ve çeşitlidir. Ana baba, sürekli olarak bunun tedirginliği içinde bulunurlar.
- kızını dövmeyen dizini döveratasözüKızını iyi yetiştirmeyen anne ve baba, kızı el kapısında beceriksizliği yüzünden sıkıntı çektiği zaman dövünür durur.
- kısmet ise gelir Hint'ten, Yemen'den, kısmet değilse ne gelir elden?atasözüAllah bir şeyi size kısmet etmişse, Hint'ten, Yemen'den gelir, sizi bulur. Kısmet etmemişse ne yapsanız onu elde edemezsiniz.
- kısmet gökten zembille inmezatasözüKısmet, durup dururken kişinin ayağına gelmez, çalışmakla elde edilir. Çalışmayanın kısmeti olmaz.
- kısmetsiz köpek, sabaha karşı uyuyakalıratasözüTanrı'nın kendisine kısmet vermediği yaratık, yararlanılacak şeyi elde etmek kolaylaştığı zaman, başka bir işle uğraştığı için, bundan yoksun kalır.
- kısmetinde ne varsa kaşığında o çıkaratasözüBir şey elde etmek için çalışan kimseye Tanrı neyi kısmet etmişse onu verir.
- kısa günün kârı az oluratasözüKısa süre çalışılarak yapılan işten elde edilecek kazanç az olur.
- kır atın yanında duran ya huyundan ya suyundanatasözüKişi kiminle arkadaşlık ederse ondan etkilenir, huy kapar.
- krlangıcın zararını biberciden soratasözüKırlangıç zararsız bir kuş gibi görünür. Ama bibere pek düşkün olduğundan, ne kadar zararlı bir yaratık olduğunu ancak biberci bilir. Durumları buna benzeyen çok kişiler vardır.
- kırlangıç bir zararsız kuş; git Yemen iline danışatasözüKimi çevrelerde kimseye zararı dokunmayan kişi, kimi çevreler için tehlikeli olabilir.
- kırk yılda bir ölet olur, eceli gelen ölüratasözüTanrı'nın verdiği ömrü hiçbir şey değiştiremez. Salgın ve öldürücü hastalık da olsa eceli gelmeyen ölmez. Böyle zamanlarda çok kişinin ölmesi, ecellerinin o zamana rastlamasındandır.
- kırk serçeden bir kaz iyiatasözüBirçok küçük işle uğraşmaktansa tek büyük iş yapmak daha uygundur.