Sözlük dizini
“M” harfi
52 madde · Atasözleri
- maymun yoğurdu yemiş, artığını ayının yüzüne sürmüşatasözüKurnaz kimse, işlediği suçu başkasının, hele bön birinin üstüne yıkmasını bilir.
- Mısır’daki sağır sultan bile duyduatasözüBir olayı herkesin öğrendiğini, habersiz kimsenin kalmadığını anlatmak için kullanılan bir söz.
- mal istersen bedeninden, evlat istersen belindenatasözüKişinin gerçek malı, babadan kalan değil, kendi emeğiyle kazandığı maldır. Gerçek evlat da kendisinden doğmuş olandır; üvey ya da edinilen evlat, öz çocuğunun yerini tutmaz.
- malını yemesini bilmeyen zengin her gün züğürttüratasözü"Züğürt kimse parası olmadığı için zorluk içindedir. Parasını yiyemeyen kimseler ise paraları olduğu halde bu yokluğu çekenlerdir" anlamında bir söz.
- miras helal, hele al demişleratasözüMiras, mirasçının hakkıdır. Ama alabilirse...
- misafirin yüzsüzü sahibini ağırlaratasözüKendisinin ağırlanması gereken yüzsüz konuk, ev sahibine yol gösterir gibi ağırlama işini üzerine alır.
- misafirin umduğu ev sahibine iki övün oluratasözüKonuk, ne denli gerçekleşebileceğini düşünmeden ev sahibinin kendisine çok şeyler ikram edeceğini umar. Ama bakar ki sofrada umdukları yok.
- mal adama hem dost hem düşmandıratasözüMal adama dosttur, çünkü ona rahat bir yaşayış sağlar. İyilikler yapma, hayır işlerine yardımetme olanağı verir. Düşmandır, çünkü kişinin azmasını kolaylaştırır. Bundan başka mala gözdikenler çok olur. Bu yüzden anlaşmazlıklar çıkar; mal sahibinin canına bile kıyılır.
- malı mala canı cana ölçmeliatasözüMalımız ve canımız bizim için ne değerde ise başkalarının mal ve canları da kendileri için o değerdedir. Öyleyse bizim malımıza ve canımıza gelmesini istemediğimiz bir zararın başkasının malına ve canına gelmesini nasıl hoş görebilir, buna nasıl izin verebiliriz?
- malı ongun olanın adı angın oluratasözüMalından çok ürün alan kişinin adı her yerde anılır.
- mart dokuzunda çıra yak, bağ budaatasözüMartın dokuzu (yeni takvime göre 22'si) olunca bağların her halde budanması gerektir. Bu iş,gündüz yetiştirilemezse gece çıra ışığında yapılmaya değecek kadar önemlidir.
- mühür kimde ise Süleyman oduratasözü"Bir konuda yetkili kim ise onun sözü geçer" anlamında bir söz.
- mürüvvete endaze olmazatasözü"Yardımseverliğin ölçüsü olmaz" anlamında bir söz.
- mezar taşı ile övünülmezatasözüKişi, geçmişteki atalarıyla değil, ancak kendi değeri ile övünebilir.
- misafir kısmeti ile geliratasözüEv sahibi konuğu yük saymaz. Konuğun geldiği o evde yiyecek bulunur; ya da beklenmedik bir yerden o sırada yiyecek gelir. Misafirin kısmetini Tanrı'nın göndermiş olduğuna inanılır.
- mayasız yoğurt tutmazatasözüÇok para kazanabilmek için, az da olsa, elde bir sermaye olması gerekir.
- malın iyisi boğazdan geçeratasözüMalın işe yaraması, sahibinin onu kullanabilmesi, yiyebilmesi ile olur. Kişi malını yiyemedikten sonra o mal neye yarar?
- misafir üç gün misafirdiratasözüGeleneğe göre konukluk hakkı üç gündür. Konuk bir yerde üç gün kalırsa ne ev sahibi bunu fazla bulur, ne de konuk uzun kaldım diye üzülür. Ama üç günden sonrası, her ikisi için de sıkıcı olur. Konuk, senli benli bir arkadaş ise, üç günden sonra konukluğu bırakıp ev sahibine yardımcı olmalıdır.
- marifet iltifata tabidiratasözü"Başarılı bir kimse, desteklenir, takdir edilir, övülürse daha iyi işler yapar" anlamında kullanılan bir söz.
- mart ayların çingenesidiratasözüÖteki aylardan her birinin bir kişiliği, bir soyluluğu vardır. Mart ise soysuz, güvenilmez, neyapacağı bilinmez kişilere benzer.
- mart çıkmadıkça dert çıkmazatasözüKış hastalıkları, mart sona ermedikçe bitmez.
- mal canı kazanmaz, can malı kazanıratasözüİnsan mal kazanacağım diye sağlığını, canını tehlikeye düşürmemelidir. Tam tersine,sağlığını korumak, canını kurtarmak için malını harcamaktan çekinmemelidir. Malı kazananinsandır. Can sağ olmalıdır ki mal kazanılabilsin.
- meyhaneciden şahit istemişler bozacıyı göstermişatasözüUygunsuz iş yapan kimse, haklı olduğunu göstermek için kendisine benzeyen birini tanık gösterir.
- martta tezek kuruya, nisanda seller yürüyeatasözüMart ayının kurak, nisan ayının yağışlı olması, çiftçinin yüzünü güldürür.
- meramın elinden bir şey kurtulmazatasözüBir işi yapmaya azmeden ve ona dört elle sarılan kişi her halde başarıya ulaşır.
- meyil verme evliye, eve gider unuturatasözüEvlenmek isteyenlere öğüt...
- miskçiyle konuş, miskine bulaş; pisçiyle konuş, pisine bulaşatasözüBir kişi, arkadaşlık ettiği kimse iyi ise iyi, kötü ise kötü huylar kapar.
- mal melameti örteratasözü"Zengin olmak,insanların kusurlarını görmezden gelmelerine yardımcı olur" anlamında bir sözr.
- misk yerini belli ederatasözüDeğerli kişi, nerede olsa varlığını gösterir.
- martta sürmez, eylülde ekmezsen sabanı bırakatasözüÇiftçi, işlerini zamanında yapmazsa ürün alamaz. Bu gibi kimseler üstesinden gelemedikleriçiftçiliği bırakmalıdırlar.