Sözlük dizini
“V” harfi
1.201 madde
- veren eli kimse kesmezatasözüYardımını esirgemeyen, eli açık olan kimsenin iyiliklerine engel olmayı, kendisine kötülükyapmayı kimse istemez.
- veren eli herkes öperatasözüYardımını esirgemeyen, eli açık olan kimseye herkes saygı gösterir.
- vasiyet ölüm getirmezatasözüÜzülecek bir durum ortaya çıkarsa ne yapılacağını şimdiden kararlaştırmaktan kimi kişiler ürkerler, kaçınırlar. Üzülecek durumu düşünmek istemezler. Oysa böyle şeyleri düşünmek, gereken önlemleri almak, üzücü durumun gelmesine yol açmaz.
- var varlatır, yok söyletiratasözüVarlık, kişiye yüksekten atma ve varlığını artırma gücü verir. Yokluk ise ancak sızlanmaya,yakınmaya yol açar.
- var evi kerem evi, yok evi verem eviatasözüVarlıklı ailenin durumu, konuk ağırlamaya, gereken yerlere yardım etmeye, armağanlar vermeye elverişlidir. Yoksul ailenin evinde, sıkıntı ve dertten başka bir şey bulunmaz.
- var eli titremezatasözüVarlıklı kimse, uzun boylu düşünmeden hayırlı işlere yardım eder.
- varsa pulun, herkes kulun; yoksa pulun, dardır yolunatasözüZengin olana, herkes kul kurban olur, hizmet eder. Yoksula, kimse yüz vermez. Dahası,bunların adı deliye çıkar.
- varsa hünerin, var her yerde yerin; yoksa hünerin, var her yerde yerinatasözüHünerli kişinin toplum içinde her zaman iyi bir yeri vardır. Hünersiz kişi de nereye gitse işe yaramadığından, niçin bir iş yapamadığına üzülür.
- vardı bağım malım, gelirdi kardeşlerim; tükendi yağım balım, gelmiyor kardeşlerimatasözüVarlıklı kişinin eşi, dostu çok olur. Züğürtleşenin yanına kimse uğramaz.
- vardığın yer körse gözünü kapaatasözüKişi, çevresindekilerle geçinebilmek için bir dereceye kadar onlara uymak zorundadır.
- varını veren utanmamışatasözüKendisinden bir şey istenen kimse, elinde ne varsa onu verir. Bunun, az olmasından ya dadüşük nitelikte bulunmasından utanç duymamalıdır.
- varışına gelişim, tarhana aşına bulgur aşımatasözüSiz başkasına ne kadar yakınlık gösterir, ne kadar değer verirseniz, o da size bu ölçüde yakınlık gösterir, değer verir.
- vakitsiz öten horozun başını keserleratasözüHer söz vaktinde ve yerinde söylenmelidir. Bir sözün, zamanı gelmeden söylenmesi, büyük zararlara yol açabilir. Bunun için, uygun olmayan zamanda aklına geleni söyleyen kişi cezalandırılır. Nasıl ki vakitsiz öten horoz, uğursuz sayılarak kesilir. Her şeyin bir vakti zamanı vardır.
- vişne çürüğüisimvişneçürüğü kavramının yanlış kullanımı
- visamiralisimAmiralden bir rütbe küçük deniz subayı
- vikontisimBatı ülkelerinde baron ile kont arasında bir soyluluk sanı
- vefiyatisimÖlümler.
- vecitisimSevgi ya da heyecandan doğan coşkunluk, kendinden geçme, esrime.
- varsanıisimsanrı
- vazgeçmeisimvazgeçmek durumu
- vızıldamakfiil"Vız" diye ses çıkarmak
- vınlamakfiildönerken veya düz bir doğrultuda hızla hareket ederken "vın" diye ses çıkarmak
- vatan hainiisimVatanın yüksek çıkarlarını hiçe sayarak onun aleyhinde iş gören kimse, yurt satkını
- vatan hainliğiisimVatan haini olma durumu, yurt satkını
- varsayımisimDeneylerle henüz yeter derecede doğrulanmamış ancak doğrulanacağı umulan teorik düşünce.
- varsayımsalsıfatBir varsayıma dayanan.
- virüsisimHastalık yapıcı, bakterilerden daha küçük, yaşamak için bir başka hücrenin içine girmek zorunda olan ve ancak elektron mikroskobunda görülebilen parazit.
- vusubisimDâim ve sürekli olmak.
- vücubisimVâcib ve lâzım olma.
- varsaymaisimVarsaymak işi.