Sözlük dizini
“Y” harfi
6.502 madde
- yaşı at pazarında sorarlaratasözüİnsanların değeri, yaşlarıyla değil, başlarıyla ölçülür. Yaşlarına göre değerleri değişenyaratıklar, hayvanlardır.
- yağ ile yavşan, sirke ile tavşanatasözüBir yemeğin lezzetli olması için harç esirgenmemelidir. Bol yağ kullanıldıktan sonra, acı birot olan yavşandan bile güzel bir yemek yapılır.
- yağmur yağsa kış değil mi? Kişi halini bilse hoş değil mi?atasözüHer şeyin, her kişinin bir özelliği, bir niteliği vardır. Bunu, başka türlü göstermeye kalkışmakboştur. Kişinin davranışları, kendi durumuna uygun olmalıdır.
- yağmur yağsın da varsın kerpiççi ağlasınatasözüYağmur yağmasından zarar görecekler bulunabilir. Ama yararlanacaklar o denli çoktur ki zarar görecekler düşünülmeyebilir.
- yağmurda düşmanın koyunu, dostun atı satılsınatasözüYağmur altında yünleri ıslanan koyun, pek gösterişsiz duruma düşer. Oysa at, daha çok çevikleşir.Böylece, koyun daha değersiz, at daha değerli görünür.
- yağına kıymayan çöreğini yoz yeratasözüBir iş için gerektiği kadar özveride bulunmayan kişi, sonucun kusurlarını hoş görmelidir.
- yırtıcı kuşun ömrü az oluratasözüBaşkalarına saldırmayı huy edinen kişilerin düşmanları çok olur. Çok geçmeden bu düşmanlar da onun canına kıyarlar.
- yılan sokan uyumuş, aç kalan uyumamışatasözüAç kalan, yılan sokandan daha çok acı çeker.
- yılan ne kadar eğri gitse deliğine doğru gireratasözüYabancılarla ilişkisinde dürüst davranmayan kişi yakınlarına karşı doğruluktan ayrılmaz.
- yılana yumuşak diye el sunmaatasözüKişi, yumuşak huylu görünen herkese aldanmamalı; zararsız sanılan her şeye yanaşmamalı;tehlikeli bir durumla karşılaşabileceğini düşünmelidir.
- yılanın sevmediği ot, deliğinin ağzında biteratasözüBaşkalarına kötülük etmek isteyenler, karşılarında hep hoşlanmadıkları şeyleri bulurlar.
- yılanın başı küçükken eziliratasözüBüyüyeceği belli olan her tehlike, daha başta önlenmeli ve düşman güçlenip büyük zarar verecek duruma gelmeden ezilmelidir.
- yılın eksiğini nisan getirir, nisanın eksiğini yıl getirmezatasözüTarım için bütün yıl elverişsiz geçse de nisan ayı elverişli olsa tam ürün alınır. Ama bütün yılelverişli geçse bile nisan elverişsiz olursa, iyi ürün alınamaz.
- yüz yüzden utanıratasözüBir kimse, kendisine karşı saygı gösteren kişiden yapmasını isteyeceği şeyi, doğrudandoğruya kendisi söylerse daha etkili olur. Başkasıyla haber yollayarak isterse o kadar etkiliolmaz.-Z-
- yüz verme arsız olur, az verme hırsız oluratasözüYönetimin altında bulunan kimseye ikide birde şunu yap, bunu yapma demekle iyi sonuçalınır sanma; onu arsız edersin. Yiyecek, para bakımından sıkıntıya da düşürme. Çünkü hırsızlığa itmiş olursun.
- yüz verdik Ali'ye geldi sıçtı halıyaatasözüDeğmemesine karşın kendisine önem verilen eğitimsiz, anlayışsız kişi şımarır; terbiyesizce davranışlarda bulunur.
- yüzü güzel olanın huyu güzel oluratasözüİnsanın yüzü, içinin aynasıdır. Güler yüz her zaman güzeldir: Hoşgörülü, iyi niyetli, uyuşma eğilimli, temiz yürekli kişilerde bulunur.
- yüzü güzele kırk günde doyulur; huyu güzele kırk yılda doyulmazatasözüİlişki kurulacak bir kimsede aranması gereken en önemli nitelik, huy güzelliğidir.
- yürük ata paha olmazatasözüİşini ivedilik ve yeterlikle başaran kimsenin değeri çok büyüktür.
- yürük ata kamçı olmazatasözüİşini ivedilik ve yeterlikle yapan kişiyi sıkıştırmak gerekmez.
- yük altında eşek kalıratasözüİnsan olan, bir kimseden gördüğü iyiliğin altında kalmaz.
- yük altında eşek anırmazatasözüAğır bir iş altında bunalmış olan kişi, bu durumdan kurtulmadan birtakım istekler peşinde koşmamalı, örneğin borçlu borcunu ödemeden gücünü aşan giderlerden sakınmalı; bir karşılaşmada yenilen, yüksekten konuşmamalıdır.
- yansımakfiilışık dalgalarının yansıtıcı bir yüzeye çarparak yön değiştirmesi, aksetmek
- yazdırtmaisimYazdırtmak işi.
- yazılmaisimYazılmak işi.
- yokluisimyoksul
- yivaçarisimMadeni çubuk ve borulara yiv açmaya yarayan cihaz.
- yönetimeviisimBir işin yönetildiği yer.
- yontmakfiilBir şeye istenilen biçimi vermek için dış bölümünü keskin bir araçla biçmek, kesmek; yonmak.
- yunusbalığıisimyunus