Sözlük dizini
“Z” harfi
1.039 madde
- ZaireliisimZaire halkından olan kimse
- zahterisimBir çeşit kekik (Thymus Longicaulis)
- zahmetsizcezarfZahmetsiz bir biçimde, zahmet olmaksızın
- zahmetine değmekfiilVerilen emeği karşılamak
- zahmete sokmakfiilbirine yorgunluk vermek veya masraf ettirmek
- zahmet vermekfiilSıkıntı vermek
- zahmet olmakfiilYapılan bir işten sıkıntı, yorgunluk duymak
- zağarlıkisimAv köpeği gibi izleme, köpeklik
- zafranisimSafran
- Zafer Bayramıisim30 Ağustos 1922'de kazanılan büyük zaferi kutlamak üzere yasayla kabul edilmiş olan resmî bayram.
- zaaf saymakfiilEksiklik olarak görmek
- zaç yağıisimsülfürik asit
- zopaisim(Düziçi, Diyarbakır, Uşak, Kırşehir ağzı) Sopa, kalın değnek.
- zigonisimİç içe geçen sehpa; zigon sehpa
- zeytin yeşiliisimMavi ve açık yeşilin karışımından ortaya çıkan renk.
- zurnada peşrev olmazatasözüRasgele yapılan plansız işte usül, kaide aranmaz. İş, kendi kendine nasıl yürürse yürür.
- zor kapıdan girerse, şeriat bacadan çıkaratasözüZorbalığın hüküm sürdüğü yerde din, yasa buyrukları yürümez.
- zorla güzellik olmazatasözüKişiye, beğenmediği şey zorla beğendirilemez.
- zora dağlar dayanmazatasözüZor kullanan kişilere, çok güçlü sanılan kimseler bile boyun eğer.
- zora, beylerin borcu varatasözüZor kullanan kişilerin istediğini en güçlü kimseler bile verirler.
- zerdaliden kaval olmaz, al zurnadan haberiatasözüBir işin iyi yapılabilmesi, gereken koşulların gerçekleşmesine bağlıdır. İşe yaramayan araçlarla beğenilecek bir sonuç elde edilemez.
- zengin silkinse fakir bay oluratasözüZengin, kazancının küçük bir parçasını verse fakir gönenir, zenginleşmiş gibi olur.
- zengin kesesini döver, züğürt diziniatasözüBir işi yapmak gerektiği zaman, zengin işte para diye kesesini döver. Züğürt ise, yapmak istediği işi parasızlık yüzünden yapamayacağı için dizini döver.
- zengin giyerse sağlıcakla, fakir giyerse nerden buldu ki derleratasözüZenginin gösterişli giysiler giymesi doğal karşılanır. Fakirin düzgünce giyinmesi yadırganır,çok görülür.
- zengin arabasını dağdan aşırır, züğürt düz ovada yolunu şaşırıratasözüZengin, para gücüyle en zor işleri başarır. Züğürt, parasızlık yüzünden, en kolay işi başaramaz.
- zenginin iki dünyası da mamurduratasözüVarlıklı kişi, bu dünyada gönlünce yaşar. İbadet sayılan, yoksullara, hayır işlerine yardımlarıyla da öbür dünya rahatını sağlar.
- zenginin horozu bile yumurtlaratasözüParalı kişi, kısır sanılan işlerden bile kar sağlama yolunu bulur.
- zenginin azığını, kürk giyer yaz günüatasözüPara, kimi kişileri gösterişe ve budalaca savurganlığa sürükler.
- zemheride yoğurt isteyen cebinde bir inek taşıratasözüGerçekleşmesi güç bir şey isteyen kimse, isteğini gerçekleştirecek çareyi bulmak zorundadır.
- zemheride kar yağmadan kan yağması iyiatasözüZemheride kar, yağmur yağarsa çiftçilerin o mevsimdeki tarla işlerini yapmalarına, tarlayı sürmelerine engel olur. Bu yüzden o yıl iyi ürün alınamaz.