Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- dilenciye hıyar vermişler de eğri diye beğenmemişatasözü"Kendisine çok gereksindiği bir şey verildiğinde küçümseyerek kusur bulanlar için kullanılır." anlamında kullanılan bir söz.
- iki emini bir yemin aralaratasözüBirbirinin doğruluğuna güvenerek birlikte iş yapmakta olan iki kişiden biri, hile yapmadığınaarkadaşını inandırmak için yemin ediyorsa güven bozulmuş demektir. Artık ayrılmaları gerekir.
- aç tavuk kendini buğday ambarında sanıratasözüİnsanlar, yokluğunu, yoksulluğunu çektikleri şeyler için olmayacak şeylerin düşlerini kurar..
- üzüm üzüme baka baka kararıratasözü"her zaman bir arada bulunan, arkadaşlık eden kimseler, birbirlerine huy aşılar" anlamında kullanılan bir söz.
- ibadet de gizli, kabahat deatasözüİbadet gösteriş için yapılmaz. Kul, Tanrı'sına karşı olan borcunu elalem görsün diye yaparsabu, ibadet olmaktan çıkar. Kabahat, kamunun kınadığı bir şeydir; ona da gizlilik yakışır.
- yüzü güzele kırk günde doyulur; huyu güzele kırk yılda doyulmazatasözüİlişki kurulacak bir kimsede aranması gereken en önemli nitelik, huy güzelliğidir.
- bir koyundan iki post çıkmazatasözüBir kimseden verebileceği kadar bir şey alındıktan sonra dolambaçlı yol ile aynı şeyi bir kez daha almaya çalışmak, boşuna emek harcamaktır.
- paran ucuz olursa sen pahalı olursunatasözüÇok alışveriş yapan, bol bahşiş veren kişi, parasından yararlananlardan büyük saygı görür.
- iğneyi kendine, çuvaldızı başkasına batıratasözüKendisi küçük bir kötülüğe katlanamayan, başkasına büyük kötülükler yapmaktan kaçınmalıdır.
- açık yaraya tuz ekilmezatasözüAcısı taze olan kimsenin üzüntüsü, bir takım söz ve davranışlarla artırılmamalıdır.
- yerdiğin oğlan yer tutaratasözüBugün beğenmediğiniz, kendisinde yetenek bulmadığınız çocuğun, zamanla bilgisi, görgüsü artar; toplumda önemli bir yeri olur.
- dede koruk yer, torununun dişi kamaşıratasözü"Eskilerin yaptığı yanlış işlerden daha sonrakiler de zarar görür." anlamında bir söz.
- çok gezen çok biliratasözüÇok gezen kişi, gezdiği yerlerde değişik şeyler görür, öğrenir. Eskiden bildiklerinin üstüne yeni bilgiler ekler.
- testi kırılsa da kulpu elinde kalıratasözüVarlıklı bir kişi zarar etse büsbütün yoksul kalmaz.
- kimse kimsenin çukurunu doldurmazatasözüYaşlı bir kişi, çok sevdiği bir genç ölünce keşke onun yerine ben öleydim der. Kimi zamanda biz o değerli adam öleceğine şu işe yaramaz adam ölmeliydi deriz. Kimse kimsenin yerine ölemez.
- neren ağrırsa canın ordaatasözüCan dediğimiz yaşam simgesinin bedenimizde belli bir yeri yoktur. Ancak bedenimizin bir yeri ağrıyınca can orada kendini gösterir.
- garibin yardımcısı Allah'tıratasözü"Garip kişilerin yardımına gönlündeki inancın büyüklüğü oranında ancak Allah yardım eder" anlamında bir söz.
- iki kere iki dört ederatasözüGerçek çok açık ve kesin olarak ortada. Tersini savunmak olanaksız.
- açık kaba it değeratasözüGizli kalması gereken şeyler herkese açılırsa bundan büyük zararlar doğar.
- boynuz kulaktan sonra çıkar, ama kulağı geçeratasözüBir konu üzerinde sonradan yetişen, ama daha önce yetişmiş olanları geçenler vardır.
- laf olsun âdet yerini bulsunatasözüKonuşacak herhangi bir konu bulunmayıp rastgele söz sarf edildiğinde söylenen bir söz.
- ne karanlıkta yat, ne kara düş göratasözüTehlikelere karşı önlem almış olan kişi, kendini ileride üzülmekten kurtarmış olur.
- sakla samanı gelir zamanıatasözü✓Bugün işe yaramaz görünen şey bile ileride gerekli olabilir; eldeki değerli tutulmalıdır.
- her gün gezen kırda, bir gün uğrar kurdaatasözüSakıncalı işlerle uğraşan kimse, günün birinde tehlikenin kurbanı olur.
- ata dost gibi bakmalı, düşman gibi binmeliatasözüAta iyi baktıktan sonra, yora yora bininiz; korkmayınız, sarsılmaz. Çalıştırdığınız işçileringücü de iyi beslenmeleriyle artmaz mı?
- Bin ölçüp bir biçmeliatasözüYapılacak bir işin tüm yönleri önceden iyi düşünülmeli, sonuç iyi hesaplanmalı, daha sonra işe girişilmelidir. İyi düşünülmeden yapılan işten dolayı duyulacak pişmanlık, işi düzeltmeye yaramaz.
- duvarın beri yüzü beri, öte yüzü öteatasözüHısımlar, dostlar, ne denli yakın yerde otururlarsa otursunlar, birbirlerinin özel yaşantısını bilmezler ve buna karışmazlar.
- fazla mal göz çıkarmazatasözüFazla mal kişiye zarar vermez. Bundan dolayı elden çıkarılmamalıdır. Şimdi gereksinmenin üstünde görülen malın ileride fazla olmadığı anlaşılabilir.
- mızrak çuvala sığmazatasözüHerkesin gözü önündeki gerçekler örtbas edilemez.
- dünyanın iki başı bir gelmezatasözüİnsan dünya işlerinin hepsini istediği gibi yürütemez. Birini yoluna koyarken başka birinin bozuk gittiğini görür. Onu da düzelttiğinde ise başka işinin düzensizliği belirir. Yani hepsini bir arada düzenli duruma getiremez ve tam rahatı bulamaz.