Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- sıçılacak ağız göte yakın geliratasözüKişinin ağır hakaret görmesi, kendisinin buna yol açmasından ileri gelir.
- kısmetinde ne varsa kaşığında o çıkaratasözüBir şey elde etmek için çalışan kimseye Tanrı neyi kısmet etmişse onu verir.
- arık öküze bıçak çalınmazatasözü"güçsüz kimseyi ezmek yiğitlik değildir" anlamında kullanılan bir söz.
- mal adama hem dost hem düşmandıratasözüMal adama dosttur, çünkü ona rahat bir yaşayış sağlar. İyilikler yapma, hayır işlerine yardımetme olanağı verir. Düşmandır, çünkü kişinin azmasını kolaylaştırır. Bundan başka mala gözdikenler çok olur. Bu yüzden anlaşmazlıklar çıkar; mal sahibinin canına bile kıyılır.
- bir katar deveyi bir eşek yederatasözüSessiz, uysal bir topluluğu, niteliksiz, ahmak bir kişi bile yönetir.
- karga dermiş ki: Çocuklarım olalı burnumu göme göme bok yiyemedimatasözüAna-baba çocukları için her türlü özveriye katlanırlar. Kendilerinden çok onları düşünürler.
- misafirin umduğu ev sahibine iki övün oluratasözüKonuk, ne denli gerçekleşebileceğini düşünmeden ev sahibinin kendisine çok şeyler ikram edeceğini umar. Ama bakar ki sofrada umdukları yok.
- aç karın katık istemezatasözüBüyük gerekseme içinde bulunan kişi, lüks peşinde koşmaz. Eline geçen değersiz nesneleribile beğeni ile karşılar.
- aslan yattığı yerden belli oluratasözüBir kimsenin oturduğu yerin durumu, onun kişiliğini belli eder.
- çiftçiye yağmur, yolcuya kurak; cümlenin muradını verecek HakatasözüKullar Tanrı'dan kendilerine gerek, olan şeyleri isterler. Kimi kulların istedikleri, başka kulların zararına yol açacak nitelikte olabilir. Kullarının dileklerini kabul edecek olan Tanrı'dır.Hangisininki yerine gelmişse Tanrı böyle uygun görmüş demektir.
- kedinin gideceği samanlığa kadaratasözüUygunsuz bir iş yapan kişi, ne kadar kaçarsa kaçsın, gideceği yerler bellidir. Az sonra yakayı ele verir.
- çiğnemeden yutulmazatasözü"En kolay bir iş dahi emek gerektirir" anlamında kullanılan bir söz.
- şahin ile deve avlanmazatasözü"Her işi yapmanın bir yöntemi vardır" anlamında bir söz.
- paranın yüzü sıcaktıratasözüParanın çekiciliğini ve geri çevrilemeyeceğini anlatır.
- çağrılan yere erinme, çağrılmayan yere görünmeatasözüKişi, çağrıldığı yere gitmelidir.Çağrılmadığı yere gitmemelidir.
- dilsizin dilinden anası anlaratasözüBaşkalarının kolay kolay anlayamadıkları şeyi, her gün onunla uğraşan kimse çok kolayanlar.
- iştah dişin dibindediratasözüBir şey yemeyi istemeyen kimse, yiyecekten bir parça tattığında iştahının açıldığını görür.
- öksüz kuzu öveç olmazatasözü"Kimsesiz, koruyucusuz kimse ilerleyemez." anlamında bir söz.
- ağlayanın malı gülene hayır etmezifadeBirinin malını haksızlık ve zulüm ile elinden alan kişi, o malın hayrını görmek şöyle dursunbir yıkıma uğrayarak eyleminin cezasını görür.
- ite dalanmaktan çalıyı dolanmak iyidiratasözüKişi, yapacağı işte huysuz biriyle çatışacaksa işini o kişiyle karşılaşmayacağı yoldan (bu yolgüçlüklerle dolu olsa bile) yürütmelidir.
- katıra baban kim demişler, dayım at demişatasözüAşağılık duygusu içinde bulunan kişi, kendisini olduğu gibi göstermeye utanır da kötüyönünü gizler, sadece iyi yönüyle övünür.
- görünen dağın uzağı olmazatasözüBir durumun nasıl bir sonuca varacağı belli olduktan sonra bu sonuç çok geçmeden gerçekleşir.
- ne ekersen onu biçersinatasözüNasıl davranırsan öyle karşılık görürsün.
- her ağaçtan kaşık olmazatasözüÖzelliği bulunan bir iş için herhangi bir kimse ve herhangi bir şey kullanılamaz.
- bir deli kuyuya bir taş atar, kırk akıllı çıkaramazatasözüKimi vakit bir kimsenin yaptığı yersiz bir iş, birçok kimse tarafından düzeltilemez.
- bir günlük beylik beyliktiratasözüÇok kısa bir süre için de olsa herkesten üstün bir yaşama olanağı bulmuş olmak güzel şeydir.
- evden bir ölü çıkacak demişler, herkes hizmetçinin yüzüne bakmışatasözüTopluluk içinde birinin tehlikeli bir iş yapması gerektiğinde herkes bunu koruyucusu bulunmayan ve kendisine söz geçirilebilen kişiden bekler.
- şimşek çakmadan gök gürlemezatasözü"Söylenen,konuşulan her olay daha önceki başka bir olaydan kaynaklıdır" anlamında bir söz.
- bugün bana ise yarın sanaatasözüBugün bir kimsenin başına gelen kötü bir durum, yarın başkasının başına gelebilir. Bundan gerekli ders alınmalıdır.
- en kolay iş yemek, çiğnemeden yutulmazatasözüEmek çekilmeden yapılabilen iş yoktur.