Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- dil ebsem baş esenatasözüKişi dilini tutar, her şeyi söylemezse, başını belaya sokmamış olur, rahat eder.
- garip itin kuyruğu bacağı arasında gerekatasözüSığıntı durumunda olan kişi, yabancı bir yerde hiçbir şeye karışmamalı, sessiz, kendi halinde yaşamalıdır.
- ağustosta beyni kaynayanın zemheride kazanı kaynaratasözüYazın sıcak günlerinde tarlada çalışan kişi, zahiresini kazanır; kışın soğuk günlerinde geçim sıkıntısı çekmez.
- et ola, it olaatasözüÇok karlı bir iş ortaya çıksın da dört gözle bekleyenler ondan yararlanmaya çalışmasınlar; olacak şey mi?
- berber berbere benzer ama başın Allah'a emanetatasözüKendisini uzman gibi gösteren her kişiye güvenmemeli. Uzman diye işe başlar da malınızı,canınızı tehlikeye sokabilir.
- rüzgârın önüne düşmeyen yoruluratasözüToplumun genel gidişine uyan kişi rahat eder. Akıntıya kürek çekmeye kalkan yorulur, başarısızlığa uğrar.
- âşık âlemi kör, dört yanını duvar sanıratasözüAşktan gözü kararmış kişi, hoş karşılanmayacak aşırı davranışlarda bulunur. Kendini öyle yitirmiştir ki bu davranışlarını hiç kimse görmez, işitmez sanır.
- ecel geldi cihana, baş ağrısı bahaneatasözüherkesin ölümü için bir sebep vardır.
- ağanın eli tutulmazatasözüKendisinden yardım ya da desteklenen kişiye ne yapılacağı, ne vereceği söylenmez. O, kişinin takdiridir.
- alçak yerde tepecik kendisini dağ sanıratasözüBilgili kimselerin bulunmadığı bir toplulukta az bilgili kişi dahilik taslar.
- cin tutana bir muska yeteratasözüİnanışa göre cin tuttu denilen delirmiş kişiyi iyi etmek için bir muska yeter. Bunun gibi, çok kızmış birisini yatıştırmada akıllı bir kimsenin sözlü ya da yazılı öğüdü etkili olur.
- akıntıya kürek çekilmezatasözüKendi yolunda güçlü olarak sürüp giden bir işi ters yöne çevirmek boşuna çaba harcamaktır.
- az laf çok işatasözüTembelliği değil çalışkanlığı öğütleyen söz.
- şöhret afettiratasözüKişinin kazandığı ün, her zaman hoşa giden bir durum sağlamaz. Kendisini sıkan, rahatsızeden durumlara da yol açar: Ünlü bir doktor, ünlü bir şarkıcı, ünlü bir usta... özgürlüğünün tadınıgereği gibi çıkaramaz. Gücünü aşan istekler, zorlamalar karşısında bunalır. Kıskanılarak üzücüdurumlara da düşebilir.
- dört atanın dördü de hakatasözüKarı ve koca, kaynana ve kayınbabalarını öz ana ve babalarından ayrı görmemeli, onlara daaynı ilgi ve saygıyı göstermelidir.
- çıkacak kan damarda durmazatasözüBir şeyi yitirmek kaderde varsa buna engel olunamaz.
- atlar nallanırken kurbağa ayağını uzatmazatasözüHerkese durumuna, değerine göre davranışta bulunulur; iş verilir. Değersiz kişi, kendisine de değerli kişi gibi ilgi gösterilmesini beklememelidir.
- yılanın başı küçükken eziliratasözüBüyüyeceği belli olan her tehlike, daha başta önlenmeli ve düşman güçlenip büyük zarar verecek duruma gelmeden ezilmelidir.
- ala keçi her vakit püsküllü oğlak doğurmazatasözüDeğerli bir şeyden her zaman iyi verim alınmaz.
- arpa verilmeyen at, kamçı zoruyla yürümezatasözüGeçimi sağlanmayan kişi, ne kadar sıkıştırılırsa sıkıştırılsın, iş görmez.
- hekim kim, başına gelenatasözüBir hastalığın en iyi hekimi, bu hastalığı geçirmiş olan kimsedir. Toplumsal alanda da böyledir: Bir konuyu en iyi sonuca ulaştırmasını bilen kimse, başından böyle bir olay geçmiş olan kimsedir.
- acından kimse ölmemişatasözüBirisi yoksul olabilir, parasız kalabilir ama aç kalmaz; mutlaka bir yol bulur.
- taş altında olmasın da dağ ardında olsunatasözüAyrılık zordur. Tanrı ölüm ayrılığı vermesin.
- balta sapını yonamazatasözüKişi, kendisinin yapamayacağı işleri için başkasının yardımına gerekseme duyar.
- yiğidin yiğide ekmeği ödünç, kötüye sadakaatasözüSofrası açık olana konuk olan iyilik bilir kişi, bunun altında kalmaz. Bu anlayışta olmayan konuğa karşılıksız bir iyilik edilmiş olur.
- erken kalkan yol alır, er evlenen döl alıratasözüYapacakları işe erken başlayanlar kazançlı olurlar.
- adamın ahmağı malını överatasözüMalını öven kişi, dinleyenlerde o mala karşı hırs ve istek uyandırır. Bu da malın elden gitmesine yol açar.
- kılavuzu karga olanın burnu boktan kalkmazatasözüKötü kimsenin arkasına düşen kişinin başı dertten kurtulmaz.
- iyilik et denize at, balık bilmezse Halik biliratasözüKarşılık beklemeden iyilik yap. İlgili, senden iyilik gördüğünü bilmese de Tanrı iyilik yaptığını bilir ve sen bu davranışından dolayı bir iç rahatlığı duyarsın.
- oğlan doğurdum, oydu beni; kız doğurdum, soydu beniatasözüErkek çocuklar, yaramazlıklarıyla, haylazlıklarıyla, ana-babayı üzerler. Kız çocuklar ise giyime, süse düşkün olduklarından ana-babalarından sürekli para çekerler.