Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- her başın bin derdi var, değirmencininki suatasözüHerkesin kendi yaşayışı ile ilgili bir derdi vardır. Bir kişinin derdi ötekininkine benzemez.
- komşuda pişer, bize de düşeratasözüYakınlarımızın güzel şeylere kavuşması, onlardan bizim de yararlanma olasılığımızın doğması demektir.
- er ekmeği, meydan ekmeğiatasözüKadın, kocasının kazancını, herkese açık olan sofrada yemek yer gibi yer. Başka yakınlarınınsofrasına bu kadar teklifsiz oturamaz ve onların kazancını bu kadar teklifsiz harcayamaz.
- incir babadan, zeytin dededenatasözüİncir ağacı yaşlanarak babadan evlada, zeytin ağacı da ondan çok yaşlanarak dededen torunakalırsa daha verimli olur.
- kutlu gün doğuşundan bellidiratasözüMutlu sonuç verecek işler, daha başlangıçta ve aldığı yönden belli olur.
- felek, kimine kavun yedirir kimine kelekatasözüBu dünyada kimi kişiler mutlu bir yaşantı içindedirler. Kimi kişiler ise talihsizdirler; ne denli çabalasalar istediklerini elde edemezler.
- yiğidin yiğide ekmeği ödünç, kötüye sadakaatasözüSofrası açık olana konuk olan iyilik bilir kişi, bunun altında kalmaz. Bu anlayışta olmayan konuğa karşılıksız bir iyilik edilmiş olur.
- çarık çarıkla, sarık sarıklaatasözüKişi, kendi düzeyindeki kimselerle arkadaş olur.
- aç ne yemez, tok ne demezatasözüYoksul kişi eline geçen şeyin iyisine kötüsüne bakmaz. Varlıklı kişi ise en güzel şeylerde bilekusur bulur; çekinmeden her şeyi söyler.
- hatır için çiğ tavuk yeniratasözüİnsanın, çok sevdiği bir kişi için yapamayacağı şey yoktur.
- karıncadan ibret al, yazdan kışı karşılaratasözüKişi çalışıp kazanabildiği zamanı boş geçirmemeli, çalışamayacağı günler için geçimini sağlayacak varlık edinmelidir..
- sakla samanı, gelir zamanıatasözü"gereksiz görülen şey ileride gerekli olabilir" anlamında kullanılan bir söz.
- deli deli akanı, bura bura tıkarlaratasözüAşırı ve ölçüsüz davranışlara karşı önleyici, sert önlemler alınır.
- bin tasa bir borç ödemezatasözüBorç,üzülerek değil, ödeyerek biter,bunun için çalışmak gerekir.
- bir çiçekle yaz olmazatasözüGüzel, ama küçük bir belirti ile, beklenen doyurucu sonuca erişilmiş olmaz.
- garip kuşun yuvasını Allah yaparatasözü"garip ve kimsesiz kişiye Tanrı yardım eder" anlamında kullanılan bir söz.
- iş anlatıncaya kadar baş elden gideratasözüKızışmış bir kavgada, ya da bir tarafın büyük zarara uğrayacağı bir işlemde meramanlatmaya fırsat kalmadan, olacak olur.
- her ağacın meyvesi olmazatasözüDıştan verimli gibi görünen herkes verimli olmaz.
- ağaçtan maşa, aptaldan paşa olmazatasözü"Yetenek ve özellikleri uygun olmayan insanlar verilen görevleri yapamazlar." anlamında kullanılan bir söz.
- ayıyı fırına atmışlar, yavrusunu ayağının altına almışatasözüDuygusuz insanlar, kendilerini kurtarmak için gerekiyorsa, çocuklarını tehlikeye atmaktan çekinmezler.
- oğlan doğurdum, oydu beni; kız doğurdum, soydu beniatasözüErkek çocuklar, yaramazlıklarıyla, haylazlıklarıyla, ana-babayı üzerler. Kız çocuklar ise giyime, süse düşkün olduklarından ana-babalarından sürekli para çekerler.
- ölenle ölünmezatasözüİnsan, ölen yakını için kendini harap edercesine üzülmemelidir. Çünkü çok üzülmekle durum değişmeyecektir.
- kavak uzaya uzaya göğe yetmezatasözüHangi alanda olursa olsun, ilerleyişin bir sınırı vardır.
- adam oluncaya kadar kırk fırın ekmek isteratasözüOlgun kişi olmak için çok tecrübe sahibi olmak gerektiği, yeteneksiz kişiler için olgunlaşma zamanının uzun sürdüğü anlamı çıkarılır.
- her çok, azdan oluratasözüÇok dediğimiz şeyler, azların birikmesiyle meydana gelmiştir. Çoğu elde etmek için azları biriktirmeye önem verilmelidir.
- emmim, dayım kesem; elimi soksam yesematasözüBir kimsenin minnetsiz, rahat rahat harcayacağı para, amcasının, dayısının verdiği değil,kendisinin kazandığı paradır.
- herkes gider Mersin’e biz gideriz tersineatasözüHerkes doğru yolda ilerlerken yalnızca kendilerinin yanlış işlerle uğraştığı ve yanlış yolda olduğu düşüncesini anlatır.
- haramzade pazar bozar, helalzade pazar yaparatasözüSütü bozuk kişi, iki kimsenin arasını açar, anlaşmalarına engel olur. Soylu kişi arabuluculuk yapar, anlaşmalarına yardım eder.
- bin atın varsa inişte in, bir atın varsa yokuşta binatasözüÜzerinde yük bulunan at, yokuş aşağı ine İnsan ise inişi yorulmadan iner de yokuşa çıkarken yorulur.
- güzele köken yakışır, çirkine allar neylesinatasözüGüzel, ayağına ip bağlasa halhal gibi görünür. Çirkin de en güzel süslerle donansa güzelleşemez.