Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- mart dokuzunda çıra yak, bağ budaatasözüMartın dokuzu (yeni takvime göre 22'si) olunca bağların her halde budanması gerektir. Bu iş,gündüz yetiştirilemezse gece çıra ışığında yapılmaya değecek kadar önemlidir.
- mart ayların çingenesidiratasözüÖteki aylardan her birinin bir kişiliği, bir soyluluğu vardır. Mart ise soysuz, güvenilmez, neyapacağı bilinmez kişilere benzer.
- mart çıkmadıkça dert çıkmazatasözüKış hastalıkları, mart sona ermedikçe bitmez.
- martta yağmasın, nisanda dinmesinatasözüEkin için, martta yağmur yağması zararlı, nisanda çok yağması yararlıdır.
- martta tezek kuruya, nisanda seller yürüyeatasözüMart ayının kurak, nisan ayının yağışlı olması, çiftçinin yüzünü güldürür.
- martta sürmez, eylülde ekmezsen sabanı bırakatasözüÇiftçi, işlerini zamanında yapmazsa ürün alamaz. Bu gibi kimseler üstesinden gelemedikleriçiftçiliği bırakmalıdırlar.
- mal malamatı örteratasözüZenginlik, bir kişinin ayıplarını, kusurlarını kapatır.
- mal istersen bedeninden, evlat istersen belindenatasözüKişinin gerçek malı, babadan kalan değil, kendi emeğiyle kazandığı maldır. Gerçek evlat da kendisinden doğmuş olandır; üvey ya da edinilen evlat, öz çocuğunun yerini tutmaz.
- mal canı kazanmaz, can malı kazanıratasözüİnsan mal kazanacağım diye sağlığını, canını tehlikeye düşürmemelidir. Tam tersine,sağlığını korumak, canını kurtarmak için malını harcamaktan çekinmemelidir. Malı kazananinsandır. Can sağ olmalıdır ki mal kazanılabilsin.
- mal adama hem dost hem düşmandıratasözüMal adama dosttur, çünkü ona rahat bir yaşayış sağlar. İyilikler yapma, hayır işlerine yardımetme olanağı verir. Düşmandır, çünkü kişinin azmasını kolaylaştırır. Bundan başka mala gözdikenler çok olur. Bu yüzden anlaşmazlıklar çıkar; mal sahibinin canına bile kıyılır.
- malı ongun olanın adı angın oluratasözüMalından çok ürün alan kişinin adı her yerde anılır.
- malı mala canı cana ölçmeliatasözüMalımız ve canımız bizim için ne değerde ise başkalarının mal ve canları da kendileri için o değerdedir. Öyleyse bizim malımıza ve canımıza gelmesini istemediğimiz bir zararın başkasının malına ve canına gelmesini nasıl hoş görebilir, buna nasıl izin verebiliriz?
- malın iyisi boğazdan geçeratasözüMalın işe yaraması, sahibinin onu kullanabilmesi, yiyebilmesi ile olur. Kişi malını yiyemedikten sonra o mal neye yarar?
- maşa varken elini ateşe sokmaatasözüBaşka birine yaptırabileceğin tehlikeli işe kendin girişme.
- mızrak çuvala sığmazatasözüHerkesin gözü önündeki gerçekler örtbas edilemez.
- mısıra yağmur geliyor demişler; çapan birlik mi? demişatasözüMısır bol su ister; ama çapalanmazsa sudan gereği gibi yararlanamaz.
- müft olsun da zift olsunatasözüBirçok kimse, bedava bulunca yenmeyecek şeyleri yer; işe yaramayan şeyleri alır.
- lokma karın doyurmaz, şefkat artırıratasözüBir kimseye ziyafet çekmek, ya da armağan vermek, onun karnını doyurduğu, bir gereksemesini karşıladığı için değil, aradaki sevgiyi artırdığı için değerlidir.
- leyleği kuştan mı sayarsın, yazın gelir, kışın gideratasözüSürekli olarak bir iş üzerinde durmayan, maymun iştahlı olan kişiye kimse güvenmez.
- leyleğin ömrü laklaka ile geçeratasözüAylak kişi bütün zamanını gevezelikle, çene çalmakla geçirir.
- lafla pilav pişerse deniz kadar yağı bendenatasözüSöz söylemek, işleri başarmaya yetseydi en iri sözler söylenerek en büyük işler başarılırdı.
- lafla peynir gemisi yürümezatasözüŞöyle yaparım, böyle yaparım demekle yapılması gereken iş yapılamaz.
- kuzusuna kıymayan kebap yiyemezatasözüİnsanlar büyük bir gereksinimlerini karşılamak için sevdikleri kimi şeyleri feda etmek zorundadırlar.
- kutsuz kuşun yuvası doğan yanında oluratasözüTalihsiz kişi, her an kendisine saldıracak güçlü kimselerle yan yana bulunur.
- kutlu gün doğuşundan bellidiratasözüMutlu sonuç verecek işler, daha başlangıçta ve aldığı yönden belli olur.
- kusursuz güzel olmazatasözüHer iyi şeyin hoşa gitmeyen bir yönü, her güzelin kusurlu bir yanı vardır. Kusuru bulunmayan iyi, güzel bir şey yoktur.
- kusursuz dost arayan dostsuz kalıratasözüKusursuz kişi bulunmaz. Bundan dolayıdır ki dost olmak için kusursuz birini arayan kimse, aradığını bulamaz ve dostsuz kalır.
- kuru gayret, çarık eskitiratasözüBir işi başarmak için rastgele çabalamak yetmez. Amaca doğru planla yürümek ve işin çıkar yollarını bulmak gerekir. Böyle yapılmazsa bütün çabalar boşa gider; zarardan başka bir sonuca varılmaz.
- kuru bok göte yapışmazatasözüBir kişiye, yapmadığı kesin olarak bilinen bir suçu yüklemeye çalışmak boşuna bir çabadır.
- kurt kocayınca köpeğin maskarası oluratasözüGüçlü iken herkesin kendisinden çekindiği kişi, gücünü yitirdikten sonra, güçsüz ve aşağılık kimselerin oyuncağı olur.