Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- açın kursağına çörek dayanmazatasözüYoksulluk içinde bulunan kimse kolay kolay genişliğe kavuşamaz. Bir eksiği giderilirsebaşka bir eksiği kendini gösterir.
- yapı taşı, yapıdan kalmazatasözüDeğerli kimse, boşta kalmaz. Kendisine iş verilir.
- dört atanın dördü de hakatasözüKarı ve koca, kaynana ve kayınbabalarını öz ana ve babalarından ayrı görmemeli, onlara daaynı ilgi ve saygıyı göstermelidir.
- keçiye içki içirmişler kurdun evini sormuşatasözüBelli bir olgunluğa erişmemiş kişilerin kendilerini olduğundan büyük görmelerini anlatan bir söz.
- yiğidin yiğide ekmeği ödünç, kötüye sadakaatasözüSofrası açık olana konuk olan iyilik bilir kişi, bunun altında kalmaz. Bu anlayışta olmayan konuğa karşılıksız bir iyilik edilmiş olur.
- yürük ata paha olmazatasözüİşini ivedilik ve yeterlikle başaran kimsenin değeri çok büyüktür.
- itin ahmağı baklavadan pay umaratasözüAptal kişi, eline geçmesi olanağı bulunmayan bir nimeti bekler.
- veresiye şarap içen, iki kez sarhoş oluratasözüVeresiye alışveriş eden, iki kez sarsılır: Aldığı zaman, bir süre sonra para ödemenin, üzüntüsünü çeker. Ödeme zamanı gelince de karşılıksız ödeme yapıyormuş gibi sıkıntı duyar.
- sana taşla vurana sen aşla vuratasözü"Kötülük yapan kimselere iyilik yapmak insanlık kuralıdır" anlamında bir söz.
- kır atın yanında duran ya huyundan ya suyundanatasözüKişi kiminle arkadaşlık ederse ondan etkilenir, huy kapar.
- az olsun, uz olsunatasözüYaptığınız iş; edindiğiniz şey, isterse az olsun, ancak temiz ve iyi olsun.
- oğlan doğurdum, oydu beni; kız doğurdum, soydu beniatasözüErkek çocuklar, yaramazlıklarıyla, haylazlıklarıyla, ana-babayı üzerler. Kız çocuklar ise giyime, süse düşkün olduklarından ana-babalarından sürekli para çekerler.
- çatal kazık yere batmazatasözüBirden çok kimsenin söz sahibi olduğu iş yürümez.
- parayı domuzun boynuna takmışlar da domuz ağa diye çağırmışlaratasözüPara, itibarı olmayan kişiye itibar kazandırır.
- ağustosun yarısı yaz, yarısı kıştıratasözüağustos ortaortalarında yaz sıcakları azalır, serinlik başlar
- vücut kocar,gönül kocamazatasözü"Hangi yaşta olursa olsun kişi gönlü sayesinde hep genç kalmayı başarabilir" anlamında bir söz.
- güvenme dostuna, saman doldurur postunaatasözüDost bildiğin herkese inanma. Dost sandığın öyle kimseler olur ki, kendilerine karşı olan güvenden yararlanarak sana daha kolaylıkla büyük kötülükler yaparlar.
- itle dalaşmaktan çalıyı dolaşmak yeğdiratasözüEdepsiz kimse ile uğraşmamak için onun bulunduğu yerden uzaklaşınız.
- fala inanma,falsız da kalmaatasözü"Fala inanmak doğru değildir,aslı yoktur.Yine de insan güzel sözler duymaktan hoşlanır" anlamında bir söz.
- dertsiz baş, mezara taşatasözüİnsan başı, ancak mezara girdiği zaman dertten kurtulur. Mezar taşıyla temsil edilen baş da dertsizdir.
- ölenle ölünmezatasözüİnsan, ölen yakını için kendini harap edercesine üzülmemelidir. Çünkü çok üzülmekle durum değişmeyecektir.
- eşek çamura çökerse sahibinden gayretlisi olmazatasözüBir kimsenin işi bozulursa, durumunu düzeltmek için yardım edenler bulunur. Ancak enbüyük çabayı kendisi gösterir.
- adam oluncaya kadar kırk fırın ekmek isteratasözüOlgun kişi olmak için çok tecrübe sahibi olmak gerektiği, yeteneksiz kişiler için olgunlaşma zamanının uzun sürdüğü anlamı çıkarılır.
- temel taşı temelde, köşe taşı köşede gerekatasözüHerkes özel durumuna ve uzmanlığına göre en yararlı olduğu alanda yer almalıdır.
- sinek küçüktür ama mide bulandırıratasözüKirli şeylerle bir arada bulunan nesneyi -ne kadar ufak olursa olsun ve ne kadar zararsız görünürse görünsün- içimiz almaz.
- cins horoz yumurtada öteratasözüÇocuğun soyluluğu ve değeri daha bebekken her halinden anlaşılır.
- binin yarısı beş yüz o da ben de yokatasözüDüşünceli kimseleri avutmak için söylenir.
- dilenci bir olsa şekerle besleniratasözüYardım bekleyen bir tane olsa, umduğundan aşırı şeyler verilerek sevindirilir. Ama bunlar çok olduğundan hepsine bu cömertlikle yardım yapılamaz.
- güzele köken yakışır, çirkine allar neylesinatasözüGüzel, ayağına ip bağlasa halhal gibi görünür. Çirkin de en güzel süslerle donansa güzelleşemez.
- Karaman’ın koyunu, sonra çıkar oyunuatasözüBir şeye tam güvenmeyip ileride ne olacağı konusunda bilgi sahibi olunamadığı durumlarda kullanılan bir söz.