Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- sütten ağzı yanan, ayranı üfleyerek içeratasözüBir davranışı kendisine pahalıya mal olan kişi, benzeri durumlar karşısında çok ihtiyatlı davranır.
- şakanın sonu kakadıratasözü"Devamlı şaka yapmak hatalıdır.Önce güzel ve eğlenceli gelirse de bir zaman sonra dayanma gücü azalır ve küçük kırgınlıklar ortaya çıkar" anlamında bir söz.
- bezi herkesin arşınına göre vermezleratasözü"Genel kurallar kişilerin isteklerine göre bozulamaz." anlamında bir söz.
- her inişin bir yokuşu vardıratasözüİşi bozulan kişi üzülmemelidir. Her inişin bir yokuşu olduğu gibi, bozulan işin düzelmesi,düşmenin kalkması da vardır.
- ölenle ölünmezatasözüİnsan, ölen yakını için kendini harap edercesine üzülmemelidir. Çünkü çok üzülmekle durum değişmeyecektir.
- göle su gelinceye kadar kurbağanın gözü patlaratasözüFerahlatıcı bir duruma kavuşulacağı belli olsa bile, sonucun çok gecikmesi, onu yararsız kılar ve bekleyeni yoksunluk içinde kıvrandırır.
- bıçağı kestiren kendi suyu, insanı sevdiren kendi huyuatasözüBir kimsenin, bir şeyin değeri, kendisinde aranan özel nitelikte artar: Kişi, huyu güzel olursasevilir. Bıçak, çeliğine iyi su verilmiş olursa keskinleşme yeteneği kazanır.
- on beşindeki kız, ya erde gerek ya yerdeatasözüKız on beş yaşına ulaştı mı evlendirilmelidir. Evlendirilmezse anneyi, babayı güç durumda bırakacak çok üzücü olaylar çıkabilir. Böyle olacağına kızın ölmesi daha iyidir. Türk Dil Kurumu aldığı kararla bu atasözünü sözlükten çıkarmıştır.
- bin dost az, bir düşman çokatasözüNe kadar çok dostun olursa olsun bundan sana zarar gelmez. Ancak bir düşmanın bile olsa hep tehlike içinde yazarsın.
- bin bilsen de bir bilene danışatasözüİnsan bir şeyi çok iyi bilirse bilsin kendisinden daha iyi bilen bulunur. Onun için, bir işe başlamadan o iş üzerindeki geniş bilgisi herkesçe kabul edilen kimsenin düşüncesi alınmalıdır.
- köylünün kahve cezvesi karaca amma süreceatasözüKöylünün kahve cezvesi gösterişsizdir. Ama eksik olmayan konukları ağırlamak için sürekli olarak kaynar.
- er gönülü ibrişim, dolaşırsa açılmazatasözüKimseyi incitmeyin. İncitilmiş olan gönül kolay kolay bağışlamaz.
- fazla aş, ya karın ağrıtır ya başatasözü"Çok yemek kişinin sağlığını olumsuz yönde etkiler.Bu yüzden kararında yemek gerekir" anlamında bir söz.
- çalma elin kapısını, çalarlar kapınıatasözüKimseye kötülük yapma. Yoksa aynı kötülüğü onlar da sana yaparlar.
- gelin girmedik ev olur, ölüm girmedik ev olmazatasözüHer eve gelin girmeyebilir. Ama her eve ölüm girer.
- sık gidersen dostuna, yatar arka üstüneatasözüNe denli candan olursa olsun, dostuna çok sık gitme. Sonra usanır, sana yüz vermez.
- bağ babadan, zeytin dededen kalmalıatasözüBağ, bir kuşak geçecek kadar yaşlandıktan sonra bol ürün verir. Zeytinin bol ürün vermesi için hiç olmazsa iki kuşaklık bir zaman geçmelidir.
- anam babam kesem, elimi soksam yesematasözüKişi, başkasından yardım beklememeli, kendi kazancıyla geçinmelidir.
- ürümesini bilmeyen köpek sürüye kurt getiriratasözüBeceriksiz kimselerin iyilik yapayım derken zarara yol açtıklarını anlatır.
- tatarın kılavuza ihtiyacı yokatasözü"Yapacağı işi çok iyi bilen kimselere başkalarının yardım etmesi gerekmez" anlamında bir söz.
- tutulmayan uğru, beyden doğruatasözüSuçu ispatlanamayan, yakayı ele vermeyen hırsız, suç işlememiş gibi yaşar. Özgürlüğün ve egemenliğin keyfini sürer.
- az yaşa, çok yaşa, akıbet gelir başaatasözüHer canlı mutlaka ölecektir, ölümden kaçış yoktur
- elden yiyen börkmüş, keseden yiyen çökmüşatasözüÇalışıp kazanan kişi yokluk yüzü görmez. Hep hazırdan yiyen, çok geçmeden yoksulluğa düşer.
- yakın dost hayırsız hısımdan yeğdiratasözüİlgi ve iyiliklerini görmekte olduğumuz komşu ve dostlarımız, hiçbir ilgisini görmediğimiz hısımlarımızdan, bize daha yakındır.
- battı balık yan gideratasözüKötü durumda olan, düzelmesi olanaksız işin oluruna bırakılması.
- yanmış harmanın öşrü alınmazatasözüÖnce verimli iken kazaya uğramış olan şeyden, artık gelir, verim beklenmez.
- turpun sıkından seyreği iyidiratasözü"Görüşmeyi, konuşmayı sıklaştırmamak doğrudur." anlamında bir söz.
- sağır işitmez uydururatasözüSağır, yanında konuşulan şeyleri işitmez ama konuşanların durumuna bakarak ve anladığını sanarak bir şeyler yakıştırıp söyler.
- akıl yiğide sermayediratasözüBir insanı hayatta tutucak en temel şey akıldır.Akıl insanları bir şeyler başarmaya götürecek en temel sermayedir.
- adam oluncaya kadar kırk fırın ekmek isteratasözüOlgun kişi olmak için çok tecrübe sahibi olmak gerektiği, yeteneksiz kişiler için olgunlaşma zamanının uzun sürdüğü anlamı çıkarılır.