Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- beş parmağın hangisini kessen acımaz?atasözüİnsan evlatlarını birbirinden ayırt etmez. Hangisine zarar gelse aynı üzüntüyü duyar.
- beş tavuğa bir horoz yeteratasözüBeş kadını yönetmek ve korumak için bir erkek yeter.
- beşe, bakma çiftten başka işeatasözüYediye'nin yelleri beşe'nin selleri sözünde de geçen beşe şubat sonlarıyla martı kapsayanzamandır.
- bilmemek ayıp değil, sormamak ayıpatasözüİnsan her şeyi bilemez. Bu, kusur değildir. Ancak bilmediği bir işi, sorup öğrenmeden yapmaya kalkışmak kusurdur. Çünkü yanlış ve zararlı bir yola sapılmış olabilir.
- bilmemek değil öğrenmemek ayıptıratasözüİnsanlar her şeyi bilemez bu kusur değildir fakat insanlar bir şeyler öğrenmeye çalışmazsa bu kusurdur
- bin atın varsa inişte in, bir atın varsa yokuşta binatasözüÜzerinde yük bulunan at, yokuş aşağı ine İnsan ise inişi yorulmadan iner de yokuşa çıkarken yorulur.
- bin bilsen de bir bilene danışatasözüİnsan bir şeyi çok iyi bilirse bilsin kendisinden daha iyi bilen bulunur. Onun için, bir işe başlamadan o iş üzerindeki geniş bilgisi herkesçe kabul edilen kimsenin düşüncesi alınmalıdır.
- bin delik bir yamaatasözüEldeki imkânların mevcut sorunları çözmemesi durumu
- bin dost az, bir düşman çokatasözüNe kadar çok dostun olursa olsun bundan sana zarar gelmez. Ancak bir düşmanın bile olsa hep tehlike içinde yazarsın.
- bin işçi, bir başçıatasözüBir işin planını çizen, programını izleyen, düzenli olarak gerçekleşme yolunu gösteren birbaş bulunmadıkça, ne kadar çok işçi çalışırsa çalışsın, iş başarı ile yürütülemez.
- bin kişi değmez bir kişi, bir kişi değer bin kişiatasözüToplum içinde bir değerli kişinin yaptığı işi yapamayan bin kişi de vardır; bin kişininbaşarabileceği işi tek başına yapabilen kişi de.
- bin merak, bir borç ödemezatasözüBorcu ödemek için tasalanmanın faydası yoktur; ödeme yollarını aramak gerekir.
- bin nasihatten bir musibet yeğdiratasözü"Yanlış bir yol tutmuş kimi insanlar vardır ki, onlara ne kadar çok öğüt verirsen ver, tuttukları yanlış yoldan çevirmekte olan bu öğütler bir fayda temin etmez. Ama takip ettiği yanlış yolda başına gelen bir felaket, onu doğru yola getirmekte daha etkili olur. Çünkü kötü tecrübelerin öğretme gücü oldukça büyüktür" anlamında bir söz.
- bin tasa bir borç ödemezatasözüBorç,üzülerek değil, ödeyerek biter,bunun için çalışmak gerekir.
- bin ölç, bir biç.atasözüBir işi yapmadan önce veya bir şey söylemeden önce düşünüp, tartıp öyle hareket etmekoçll iiü
- binin yarısı beş yüz o da ben de yokatasözüDüşünceli kimseleri avutmak için söylenir.
- bir adama kırk gün ne dersen o oluratasözüSürekli telkinle bir kişinin bilinçaltına birtakım inançlar, duygular yerleştirilebilir.
- bir adamın adı çıkacağına canı çıksınatasözüAdı kötüye çıkan kişi, kötü olmasa bile, bu kamu yargısını kolay kolay düzeltemez. Nerede adı anılsa, hiçbir araştırma yapılmadan, hemen kötülüğü ortaya atılır. Bu durumdaki kimse ölmeyi yeğler mi yeğler.
- bir adamın sözü bir adama kolayatasözüBir kişinin, hoşa gitmeyecek bir sözünü başkasına iletme görevini üstlenen, bu sözleri aktarırken kendisinin tarafsız olduğunu, sadece bir aracılık yaptığını bu anlatımla belirtir.
- bir ambar buğdayın örneği bir avuçturatasözüBir bütünün küçük bir parçasını incelemek, tümü üzerinde yargıya varmaya yeter.
- bir avuç altının olacağına bir avuç toprağın olsunatasözüAltın, yani para, harcanan ve tükenen bir maldır. Ancak toprak, harcanıp tükenen bir mal değildir. Yerinde duran, sürekli olarak ürün veren ve para getiren bir maldır.
- bir ağacın gölgesinde bir sürü yataratasözüİyiliksever, bilgili, varlıklı kimselerden pek çok kişi yararlanır.
- bir ağaçta gül de biter, diken deatasözüBir ocaktan iyi insan da yetişir, kötü insan da.
- bir ağaçtan okluk da çıkar, bokluk daatasözüAynı aileden iyi adam da çıkar, kötü adam da.
- bir ağızdan çıkan bin ağıza yayılıratasözüBir kişi, yayılmasını istemediği bir durumu kimseye söylememelidir. Söylerse, -gizli kalmasını istediği şey dilden dile dolaşarak toplum içine yayılır.
- bir baba dokuz evladı besler, dokuz evlat bir babayı beslemezatasözüÇok çocuğu olan baba, her çocuk babasına bakılmasını ötekinden beklediği için sıkıntıda kalır.
- bir baba dokuz oğlu besler, dokuz oğul bir babayı beslemezatasözüBaba, ne kadar çok çocuğu olursa olsun hepsini yetiştirmek için gereken bütün özveridebulunur. Ancak çocuklar para kazanmaya başladıktan sonra -birçok kardeş de olsalar- yoksuldüşen babaları için, kendi paylarına düşen küçük bir yardımı yapmazlar.
- bir baş soğan bir kazanı kokuturatasözüKötü bir kişi, bir davranış, veya bir söz, büyük bir topluluğun havasını bozar.
- bir başa bir göz yeteratasözüNimet ne kadar bol olsa o kadar hoşa gider; geri çevrilmez. Ama bunun hepsi zorunlugereksemeleri karşılayan şeyler değildir. Birçoğu fazladan denilebilecek şeylerdir. Bunun -gerçek gereksemeyi karşıladığı için- vazgeçilemeyecek bir miktarı vardır. Azla yetinmeyibilenler bu miktarı yeter görürler.
- bir deli kuyuya bir taş atar, kırk akıllı çıkaramazatasözüKimi vakit bir kimsenin yaptığı yersiz bir iş, birçok kimse tarafından düzeltilemez.