Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- pazarda herkes ambarındaki unu kadar konuşuratasözüBir kimse, maddi alanda olsun, manevi alanda olsun, yeteneğinin ölçüsünü bilmeli, sınırı aşan davranışlarda bulunmamalıdır.
- ya işten artar ya diştenatasözüPara biriktirmek.
- karıncanın zevali gelince kanatlanıratasözüHer yükseliş, bir düşüşle sona erer. Her olgunluğun bir bozulması söz konusudur. Doruğun sona erdiği bir nokta mutlaka vardır. Her imparatorluk, sonunda parçalanır. Bütün bunlar yanında bir kişi eğer fazla layık olmadığı bir gelişme gösterir veya bulunduğu durumun ötesinde hareketlerle taşkınlıkta bulunursa artık düşüş yakın sayılır, son gelmiş demektir.Karıncaya da yürümek takdir edilmişken uçmaya kalkması sonunun pek yakın olduğunu gösterir.
- derin su yavaş akaratasözüBilgili, dengeli kişi, bir konuda karar vermek ve eyleme geçmek için acele etmez; uzun uzun düşünür.
- iki karpuz bir koltuğa sığmazatasözüBir kimse iki büyük işi aynı zamanda yapamaz.
- av avlanmış, tav tavlanmışatasözü"Olan olmuş, iş işten geçmiş, artık yapacak bir şey yok." anlamında bir söz.
- ağaç ağaç içinde büyüratasözüBir gencin yetişip olgunlaşması, çevresinde yetişmiş, olgunlaşmış kişiler bulunmasıyla,onların koruyup eğitmesiyle gerçekleşir.
- ölüme giden gelmiş, paraya giden gelmemişatasözüPara getirmeye giden kişinin bu işten başarıyla gelmesi, ölünün diriltilmesinden daha güçtür.
- gem almayan atın ölümü yakındıratasözüDik kafalı, söz dinlemez, hırçın kişi, davranışının büyük zararını görür.
- küheylan at, çul içinde de bellidiratasözüCevherli insan, kılık kıyafeti düzgün olmasa da değerini yitirmez.
- kıbleden geldi kışımız, Allah'a kaldı işimizatasözüKış afetleri güneyden gelmeye başlarsa, çok azgın bir mevsim geçirilecek demektir.
- şahin gözünü ette açmış; karga gözünü bokta açmışatasözüKişi ana baba ocağında ne görmüşse öyle yetişir. Yaşamı boyunca da o durumu sürdürür.
- abdal abdalın ne umduğunu, ne bulduğunu isteratasözüSosyal seviyesi eşit insanlar birbirlerini çekemezler.
- kul teftişte, gözelim Mevla ne işteatasözüİnsanlar hep bir iş peşinde koşarlar. Ama nasıl sonuç alacaklarını Tanrı bilir.
- yırtıcı kuşun ömrü az oluratasözüBaşkalarına saldırmayı huy edinen kişilerin düşmanları çok olur. Çok geçmeden bu düşmanlar da onun canına kıyarlar.
- devletli ile deli bildiğini işleratasözüYüksek rütbeliler, deliler, kimsenin sözünü dinlemez, akıllarına geleni yaparlar.
- analı kuzu, kınalı kuzuatasözüAnnesi sağ olan çocuk bakımlı, giyimli, temiz, süslüdür. Annesi ölmüş olan çocukta bakım, giyim, temizlik, süs bulunmaz.
- armudu soy ye, elmayı say yeatasözüArmut, kabuğu soyularak, elma da aşırı gidilmeyerek, sayı ile yenilmelidir.
- adam adama gerek olmasa her biri bir dağ başında olurduatasözüİnsanlar bütün gereksemelerini tek başlarına sağlayamazlar. Bunun için toplu yaşamak ve birbirlerine yardım etmek zorundadırlar.
- yiğit lakabıyla anılıratasözüYiğit, ya güzel, ya çirkin bir lakapla anılır. O, çirkin olan lakabını değiştirmeyi düşünmez.Çünkü önemli olan, kendisinin iyi adı, ünüdür. Çirkin lakap, bu iyi adı lekelemez.
- ev sahibi mülk sahibi, hani bunun ilk sahibiatasözü"Malı mülkü yüzünden kendini üzüntüye kaptırmamak ya da mal mülkle övünmemek gerekir" anlamında bir söz.
- gönül bir sırça saraydır, kırılırsa yapılmazatasözüBir kimsenin, hele dostlarımızın, gönlünü kırmamaya dikkat etmeliyiz. Kırılan gönül kolay kolay onarılamaz. Bu yüzden, eski dostluk bir daha o içtenlikle yenilenemez.
- ayı gördüm, yıldıza itibarım yokatasözü"Bir şeyin en iyisine alıştıktan sonra ondan aşağı olanlar beni doyuramaz." anlamında bir söz.
- aç kurt aslana saldırıratasözüAç kimse karnını doyurmak için gerekirse ölümü göze alır.
- ucuz alan, pahalı alıratasözüUcuz mal, kötü maldır. Çabucak kullanılamaz duruma gelir; yenisini almak gerekir. Bundandolayı daha pahalıya mal olur.
- yağ yiyen köpek tüyünden belli oluratasözü"İyi yaşadığını, iyi beslendiğini veya zenginliğini bahseden kişinin diğer özellikleride(elbise -v.s.) kaliteli olması beklenir
- geceler gebediratasözüHer sabah uyandığımız zaman yeni yeni olaylarla karşılaşırız.
- ayı görmeden bayram etmeatasözüBayram ayının doğduğunu görmeden bayram etmek ihtiyatsızlıktır. Beklenen bütün sevinilecek durumlar için bu ihtiyat gösterilmelidir. İş gerçekleşmeden ona oldu gözüyle bakılıp sevinilmemelidir.
- abdalın dostluğu köy görününceye kadaratasözüÇıkarı dolayısıyla yakınlık gösteren kimse, işini yürütecek başkalarını bulduğunda sizinle ilgisini keser.
- ölenle birlikte ölünmezatasözü"Ölüm kaçınılmazdır. Ölen bir kimsenin ardından yas tutmak onu geri getirmeyecektir. Bu gerçeği bilerek davranışlarda bulunmak gereklidir" anlamında bir söz.:D