Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- gavura kızıp oruç yenmezatasözüBaşkasının sizi ilgilendirmeyen tutumuna kızarak çok önemli olan ödevinizi yapmamanız doğru değildir.
- adamlık sende kalsınatasözüKarşı taraf iyilik bilmese de sen yine iyilik et.
- biribiri, adamı yer diri diriatasözüAkrabadan birinin ötekine can düşmanı olduğu çok görülmüştür. (Biribiri: birbirlerinin hısmı)
- şahin küçük, et yer; deve büyük, ot yeratasözüKişi, görünüşüne göre değil, yaradılış özelliğine ve yeteneğine göre iş yapar.
- armudu soy ye, elmayı say yeatasözüArmut, kabuğu soyularak, elma da aşırı gidilmeyerek, sayı ile yenilmelidir.
- üşenenin oğlu, kızı olmamışatasözüBir şey elde etmek isteyen, tembel tembel oturmamalı, onun yolunu tutmalıdır. Nitekim evlenmeye üşenen, ya da utanan kişi, çoluk çocuk sahibi olamaz.
- oduncunun gözü ormandaatasözü"Bütün insanlar kendi işlerine yarayan şeylerle çok yakından ilgilenirler" anlamında bir söz.
- çok koşan çabuk yoruluratasözüNe türlü çalışmada olursa olsun, aşırı çaba gösteren çabuk yorulacağı için sonucu elde etmekte gecikir. Sürekli çalışabilmek ve sonuca kavuşabilmek için harcanan çabanın yormayacak ölçüde olması gerekir.
- aç kurt aslana saldırıratasözüAç kimse karnını doyurmak için gerekirse ölümü göze alır.
- atına bakan ardına bakmazatasözüGörevini eksiksiz yapan, aracını iyi kullanan kişi, kendini kötü duruma düşmekten kurtarmış olur. Nitekim iyi bakılmış ata binen, düşman bana yetişecek mi, diye ardına bakmaya gerek duymaz.
- akıllı, söylemeden düşünür, akılsız düşünmeden söyleratasözüSonra pişman olmamak için, söylenecek söz, yapılacak iş önce iyi düşünülmelidir.Düşünülmeden söylenen söz, yapılan iş, sakıncalı olabilir; zarar doğurabilir.
- Allah kulunu kısmeti ile yaratıratasözüBu dünyada herkesin dar ya da geniş bir geçim yolu vardır.
- ölenle birlikte ölünmezatasözü"Ölüm kaçınılmazdır. Ölen bir kimsenin ardından yas tutmak onu geri getirmeyecektir. Bu gerçeği bilerek davranışlarda bulunmak gereklidir" anlamında bir söz.:D
- nerde çokluk, orda boklukatasözüBirlikte iş yapmak üzere toplanan kişiler çok olursa her kafadan bir ses çıkar, anlaşmazlıklar belirir, iş yapmak güçleşir.
- aça kuru ekmek bal helvası gibi geliratasözüİş bulamayan kişi, eline geçen çok küçük bir işi büyük bir nimet sayar.
- er ek, geç ek, tava ekatasözüTohumu -ekim zamanının ister başı, ister sonu olsun- herhalde nemli toprağa atmalısın.
- yularsız deve yedilmezatasözüDisipline bağlı olmayan kişi, istenildiği gibi yönetilemez.
- eski dost düşman olmaz, yenisinden vefa gelmezatasözüEski dost düşman değildir.
- dünyada tasasız baş bostan korkuluğunda bulunuratasözüBu dünyada tasasız olan insan yoktur.
- at kudümüy yurt kudümü, avrat kudümüatasözüTürkler; atlarını, yurtlarını, eşlerini kutsal sayar, onların uğur getireceğine inanırlar.
- lafla peynir gemisi yürümezatasözüŞöyle yaparım, böyle yaparım demekle yapılması gereken iş yapılamaz.
- lokma karın doyurmaz, şefkat artırıratasözüBir kimseye ziyafet çekmek, ya da armağan vermek, onun karnını doyurduğu, bir gereksemesini karşıladığı için değil, aradaki sevgiyi artırdığı için değerlidir.
- oynaşına inanan avrat, ersiz kalıratasözüÇok önemli işini bir aldatıcıya yaptırabileceğine inanmış olan kişi, beklediği sonucu hiçbirzaman elde edemez.
- arayan Mevlasını da bulur, belasını daatasözüİyi erek yolunu tutanlar iyi ereğe, kötü erek yolunu tutanlar kötü ereğe ulaşırlar.
- gürültü istemeyen kazancı dükkanına girmezatasözüKafasını dinlemek, kendi köşelerinde sessiz yaşamak isteyenler; gürültülü, patırtılı işlerle ilgilenmez; böyle görevler almazlar.
- kol kırılır yen içinde kalıratasözüBirbirine yakın insanlar ve/veya gruplar arasında olabilecek sorunların, yine bu bütünlük içerisinde konuşulması ya da halledilmesi gereklidir. Yaşanan problemler mümkün olduğunca kendi aralarında çözülmelidir. Özel durumların ilgisiz kişilere duyurulmaması gerekir. "Yen" eski dilde elbise kolu manasındadır, yani kişinin kolunun ne halde olduğu dışarıdan görünmez. Bu atasözünun devamı ise şöyledir: "baş yarılır fes içinde kalır".
- dilim seni dilim dilim dileyim, başıma geleni senden bileyimatasözüDilini tutmaması yüzünden başına iş açan kişi pişmanlık duyar ve dilim dilinseydi de söyleyemez olaydım der.
- onmadık hacıyı deve üstünde yılan sokaratasözüÜlküsünü gerçekleştirmesi mukadder olmayan
- at, adımına göre değil, adamına göre yürüratasözüAtın yürüyüşü binicisinin yönetimine bağlı olduğu gibi, bir işin yürüyüşü de iş başındakinin bilgisine, çabasına, tutumuna göre değişir.
- kabiliyetli çırak ustayı geçer Bunun ustası falancadıratasözüYetişemez dememeli. Yetenekli çırak, ustasını geçer. Böyle olmasaydı hiçbir dalda ilerleme olmazdı.