Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- yemeyenin malını yerleratasözüPintinin yemeğe kıyamayarak biriktirdiği malı, sağlığında, gücünün yetmediği kişiler,öldükten sonra da mirasçılar bol bol yerler.
- ödünç güle güle gelir, ağlaya ağlaya gideratasözü"Ödünç verilirken veren de alan da güler yüzlüdür, mutludur. Ödünç alınan geri verilirken ise durum değişiktir.Para veren kimse de parasını zamanında alamazsa tarafların arası çok çabuk bozulur" anlamında bir söz.
- giden gelse dedem gelirdiatasözüÖlen kimse nasıl dirilmezse, elden çıkan şey de bir daha ele geçmez.
- itin kuyruğu kalıba konmakla doğrulmazatasözüYaradılıştan kötü olan kişi, ne denli eğitilirse eğitilsin yola gelmez.
- hırsız evden olursa mandayı bacadan aşırıratasözüEv içindeki hırsızlığa karşı önlem almak güçtür. Evin ve evdeki yaşayışın bütün inceliklerini bildiği için akla gelmeyen yollarla, olanaksız sanılan eylemlerle hırsızlığını yapar.
- insan bilmediğini ayağının altına alsa başı göğe ereratasözüİnsan ne denli bilgili olursa olsun bilmedikleri bildiklerinden binlerce kez çoktur.
- arayan Mevlasını da bulur, belasını daatasözüİyi erek yolunu tutanlar iyi ereğe, kötü erek yolunu tutanlar kötü ereğe ulaşırlar.
- dertsiz baş olmazatasözüHerkesin az, çok derdi vardır. Derdi olmayan kimse yoktur.
- dost dostun eyerlenmiş atıdıratasözüGerçek dost, arkadaşının sıkışık zamanında yardımına koşmaya hazır durumdadır
- vurmak da yiğitlik, kaçmak daatasözüBir çatışmada üstünlük sağlamak için olanca gücünü kullanmak, övülecek bir şeydir. Yenilme tehlikesi belirince, telefat vermemek için uzaklaşmak da beğenilecek bir tutumdur.
- gölgeyi hoş gören tekneyi boş görüratasözüÇalışmayıp keyfine bakan yoksulluk içinde kalır.
- para peşin, kırmızı meşinatasözüHer işin karşılığı anında ödenmelidir.
- zorla güzellik olmazatasözüKişiye, beğenmediği şey zorla beğendirilemez.
- aslan kükrerse beygir titreratasözüÜstün gücü olanın öfkelenmesi, çevresindeki güçsüzleri korkutur.
- he demek de iş bitirir, yok demek deatasözüİşinin incelenmesi uzayıp giden kişi, olumlu ya da olumsuz olsun, bir an önce sonucu öğrenmek ister. Çünkü ona göre bir program çizecektir. Olumlu sonuç da, olumsuz sonuç da bu nedenle işine yarar.
- başa gelmeyince bilinmezatasözüBaşkasının uğradığı bir yıkımın ne kadar acı olduğunu, başımıza böyle bir felaket gelmeyince, gereği gibi anlayamayız.
- hacı Mekke'de, derviş tekkedeatasözüKişi, özel durumunun gerektirdiği yere yakışır. Bu duruma uymayan yerde bulunursa yadırganır.
- yerdeki yüze basılmazatasözüAlçakgönüllü olanları kimse hor görmez, tepelemez. Herkes onları korur.
- arı kızdıranı sokaratasözüKişi kendisini sinirlendirene saldırır; sonunda öleceğini bilse bile.
- kabiliyetli çırak ustayı geçer Bunun ustası falancadıratasözüYetişemez dememeli. Yetenekli çırak, ustasını geçer. Böyle olmasaydı hiçbir dalda ilerleme olmazdı.
- av köpeği avdan kalmazatasözüHazıra konarak iş yapmayı adet edinmiş olan kişi, her zaman bu yolu izler.
- herkes sakız çiğner ama kızı tadını çıkarıratasözüBir işi herkes yapar ama, meraklısı başka bir iştahla, tadını çıkararak ve herkesin dikkatiniçekerek yapar.
- paranın gittiğine bakma, işinin bittiğine bakatasözüYapmak istediğin işi yapabildinse bu uğurda harcadığın paralara acıma. Çünkü para,istediğin işi yapmak içindir.
- eğri otur, doğru söyleatasözü“durum ne olursa olsun, doğru olan, gerçek olan söylenmeli” anlamında kullanılır.
- bakacağın yüze sıçma, sıçacağın yüze bakmaatasözüİlişki kurabileceğin kişi ile arayı büsbütün bozma. Aşağılığı, kötülüğü herkesçe bilinenkişiyle de ilişki kurma.
- kurban etiyle köpek tavlanmazatasözüBir rastlantının getirdiği geçici iyi durum, beklenen gerçek iyiliği sağlamaz.
- hatasız kul olmazatasözüYanılmayan, kusur işlemeyen ve hata yapmayan insan yoktur. Herkes hata yapabilir.
- başına gelen başmakçıdıratasözüBaşından bir iş geçmiş olan kimse o işte deneyimli olur. Uğradığı zarara bir daha uğramamakiçin önlem alır.
- el için yanma nare araatasözüHiç kimse için üzülüp kendini tehlikeye atma. Keyfine bak, rahatını bozma.
- ayaklar baş, başlar ayak olduatasözü"Değersiz kimseler başa geçti, değerliler ise en geride bırakıldı." anlamında kullanılan bir söz.