Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- burun yüzden düşmezatasözüKişinin yakın hısmı, ne denli uygunsuz, yakışıksız iş yaparsa yapsın, kendisinden kopmaz, koparılamaz.
- buyuran yorulmamışatasözüİşlerini başkasına yaptıran kişi onun yorulacağını da düşünmeli, arka arkaya iş buyurmamalıdır.
- buğday Hicaz'a giderken arpaya ince yufkaya karışma demişatasözüYetki, yetenek, kişiden kişiye değişir. Herkes neleri yapabileceğini, neleri yapamayacağını bilmeli, bunun dışında bir iş yapmaya kalkışmamalıdır.
- buğday başak verince orak pahaya çıkaratasözüGereksinim duyulan şey değer kazanır.
- buğday ekmeğin yoksa buğday dilin de mi yok?atasözüGörüştüğün kimseyi ağırlayacak ya da onun istediğini verecek durumda olmayabilirsin. Ama tatlı dille gönlünü hoş etmek varlıklı olmaya bağlı değildir. Bunu yapmalısın.
- buğday ile koyun, geri yanı oyunatasözüÇiftçi için en gerçek değer, buğday ve koyundur. Başka ürünler bunlar kadar önemli değildir.
- buğday mısıra demiş ki: Aş ol, keş ol, hamur işine karışmaatasözügiderken...
- buğday yanında acı at da sulanıratasözüToplum yararına gerçekleştirilen düzenlemeler, kötü niyetlilerin daha kolay fenalık yapmalarına yol açabilir.
- buğdayım var deme ambara girmeyince, oğlum var deme yoksulluğa ermeyinceatasözüBir şeyin senin olduğundan kuşkun kalmaması için gereken bütün koşullar gerçekleşmelidir.Tarlandaki harman yerindeki buğdayın, ambara konulmadan senin sayılmaz. Doğa olaylarıyangın, hırsızlık... onu yok edebilir. Oğlun da sana karşı oğulluk ödevini yapıyor mu, yapmıyormu, varlıklı zamanlarında pek belli olmaz; ancak yoksulluğa düşersen anlaşılır.
- böyle baş böyle tıraşatasözüKişilere de durumlara da yaraşan işlemler uygulanır.
- böyle gelmiş böyle gideratasözüHalk, ileriden beri sürüp gelmekte olan bir durumun, kolay kolay değişmeyeceği kanısındadır. Kanısını bu sözle kurallaştırmıştır.
- böyle gerek danaya, buzağının hakkını yemeyeatasözüGücüne dayanarak güçsüzün hakkına el atanlar ağır biçimde cezalandırılmalıdır ki bir daha bu zorbalığı yaymasın.
- bükemediğin eli öpeceksinatasözü"Karşındaki kişiyi yenemeyeceksen, dediklerini yapmak varlığını sürdürmeni sağlayabilir" anlamında bir söz.
- bülbülü altın kafese koymuşlar, ah vatanım demişatasözüKişi, yurdu dışında ne denli iyi bir yaşama ortamı bulunursa bulunsun, yine yurdunu arar;onun özlemini çeker.
- bülbülün çektiği dili belasıatasözü31
- büyük balık küçük balığı yeratasözüGüçlüler, güçsüzleri ezer, ortadan kaldırır; ya da kendine mal eder.
- büyük başın derdi büyük oluratasözü"Büyük sorumluluk alanların karşılaşacağı güçlükler de çoktur." anlamında kullanılan bir söz.
- büyük lokma ye büyük söylemeatasözüHiçbir kimse başkalarını kınayıp ben böyle bir kötü duruma düşmem, Ben öyle bir şeyemeydan vermem gibi sözler söylememelidir. Dünya bu, bir gün aynı olaylar kınayanın da başınagelebilir.-C-
- bıldırcının beyliği arpa biçilene kadaratasözüBir kimsenin keyfi, ancak yararlandığı nesne yarar sağlamayacak duruma gelinceye değin sürer.
- bıyığın uzunsa borazan çalatasözüBir işi başarabilmek, gerekli koşulların bulunmasına bağlıdır.
- bıçak yarası onulur, dil yarası onulmazatasözüHakaret, ağır söz gibi gönül kırıcı davranışların hiçbir zaman unutulmaz
- bıçağı kestiren kendi suyu, insanı sevdiren kendi huyuatasözüBir kimsenin, bir şeyin değeri, kendisinde aranan özel nitelikte artar: Kişi, huyu güzel olursasevilir. Bıçak, çeliğine iyi su verilmiş olursa keskinleşme yeteneği kazanır.
- cahile söz anlatmak, deveye hendek atlatmaktan güçtüratasözüNe kadar uğraşırsanız uğraşın, deveye hendek atlatamazsınız. Cahile söz anlatmak, bundan da güçtür.
- cahilin dostluğundan alimin düşmanlığı yeğdiratasözü"Alim: Her şeyi bilen kimsedir. Yaptığının sonuçlarını bilir ve katlanır. Kendisi ile dost olmak mümkün olduğu gibi düşman olunduğu zaman da bir noktada anlaşmak mümkündür. Ancak cahil kişiler iyi niyetli görünseler de onlarla anlaşmak güçtür, hatta mümkün değildir." anlamına gelir.
- cambaz ipte, balık dipte gerekatasözüKişi, uzmanlığının gereği ne ise onu yapmalıdır.
- cami duvarına işemekatasözücami duvarına işeyen itin ölümü yakındır kavramının farklı yazılışı
- cami duvarına işeyen itin ölümü yakındıratasözüKamunun benimsediği bir değeri lekeleyen kişi toplumca dışlanır, cezalandırılır.
- cami duvarına siymekatasözücami duvarına işeyen itin ölümü yakındır kavramının farklı yazılışı
- cami ne kadar büyük olsa imam bildiğini okuratasözü"Bir toplulukta çok kişi ve fikir olsa da karar verme yetkisine sahip kimseler,kendi bildiklerini uygularlar" anlamında bir söz.
- cami ne kadar büyük olsa imam gene bildiğini okuratasözüÇevrenin eğilimi ne olursa olsun, söz kendisinden biten kişi, yapabildiğini (ya da istediğini) yapar.