Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- devletlinin karnı gen gerekatasözüKamu işlerini ya da bir topluluğu yöneten kişi, geniş yürekli, hoşgörülü olmalıdır.
- akarsu çukurunu kendi kazaratasözüBir şeyler yapma isteği ve gücü bulunan kişi, uygun bir çalışma yönü ve alanı bulur.
- hatasız kul olmazatasözüYanılmayan, kusur işlemeyen ve hata yapmayan insan yoktur. Herkes hata yapabilir.
- söyleyene bakma, söyletene bakatasözüİçinden geleni söyleyen bir kişinin sözleri, doğru çıkmasını istediğimiz şeylerse, bunları onaTanrı söyletiyor der, söylediklerine inanmak isteriz.
- taze bardağın suyu soğuk oluratasözüYaşayışına karışan yeni şeyler, yeni dostlar kişiye hoş görünür.
- dilenci küsmüş, kısmetini kesmişatasözüBir yerden yardım bekleyen kişi, ya verileni beğenmez ya da verenle bozuşursa, yardımdan kendi eylemiyle yoksun kalır.
- el için yanma nare araatasözüHiç kimse için üzülüp kendini tehlikeye atma. Keyfine bak, rahatını bozma.
- beylik çeşmeden su içmeatasözüResmi işlere yanaşmak tehlikelidir. Hükümet, hatıra hayale gelmeyen bir noktadan size büyük sorumluluk çıkarır.
- bostana dadanan eşeğin kuyruğu, kulağı olmazatasözüÇalıp çırpmayı huy edinen kişi, her birinde yakayı ele vererek ceza göre göre insanlıktan çıkar.
- boş eşek yorga gideratasözüÜzerinde bir görev bulunmayan kaygısız kişi, rahat rahat istediği gibi yaşar.
- ayaklar baş, başlar ayak olduatasözü"Değersiz kimseler başa geçti, değerliler ise en geride bırakıldı." anlamında kullanılan bir söz.
- herkes aklını pazara çıkarmış, yine kendi aklını almışatasözüİnsanlar kendi akıllarını başkalarının aklından üstün görürler. Bir konu üzerindeki türlüdüşünceler arasından, en çok kendi düşüncelerini beğenirler. Çünkü ölçüleri de kendi akıllarıdır.
- çoğu zarar, azı kararatasözüHangi işte olursa olsun aşırılığa gidilmemeli,herkesin uygun gördüğü ölçüde kalmalıdır.
- ekmekten kaşık olur ama her yoğurdun hakkına değilatasözüKimi işler iyi niteliktedir. Kullanılan araç elverişsiz yetersiz de olsa kolaylıkla yürütülebilir. Ama her iş elverişsiz araçla yürütülemez.
- eceli gelen köpek cami duvarına işeratasözücami duvarına işeyen itin ölümü yakındır kavramının farklı yazılışı
- baş ağır gerek, kulak sağıratasözüKişi ağırbaşlı olmalı ve dedikoduları dinlememeli, ya da işitmemiş gibi davranmalıdır.
- demir tavında, dilber çağındaatasözüHer işin yapılması için en uygun olan bir zaman, bir durum vardır. Demir ateşte ısınıp kızardığı zaman yumuşar, dövülüp biçimlendirilir. Güzeller de taze, körpe iken sevilir, evlendirilir.
- yuyucunun hakkı eline geçsin de ölü ister cennete gitsin ister cehennemeatasözüÜcret karşılığında iş yapan, alacağı paradan başka bir şey düşünmez. Yaptığı işin sahibine kaça mal olacağı gibi şeyler umurunda değildir.
- padişahın bile arkasından kılıç sallarlaratasözüKendisinden çekinilen kimsenin yüzüne karşı kimse ağız açmaz da en güçlü kimsenin bile arkasından herkes düşmanlık gösterilerinde bulunur.
- trnağın varsa başını kaşıatasözüHiç kimse, başkasından yardım beklememeli; kendisinin olanakları varsa bir işe girişmeli,yoksa girişmemelidir.
- kurdun adı yaman çıkmış, tilki vardır baş keseratasözüÖyle sinsi ve kurnaz kimseler vardır ki adı zalime, haine ve kötüye çıkmış kimselerden daha tehlikelidirler.
- elti eltiye eş olmaz, arpa unundan aş olmazatasözüArpa unundan aş olmadığı gibi eltiler de birbirleriyle kaynaşıp arkadaş olamazlar.
- pazar körsüz kalmazatasözüKötü mal satılmaz sanmayın. Ona da iyiyi, kötüyü ayırt edemeyen alıcı bulunur.
- ana yüreğini ite atmışlar da it yememişatasözüAnnenin şefkati, merhameti herkesçe görünür, bilinir
- herkesin hamuru ekmeğine görediratasözüBir iş için yapılan hazırlık, gerekseme ölçüsünde olur.
- ağır git ki yol alasınatasözüTuttuğu yolda ilerlemek isteyen, ağır ağır, ama güvenilir adımlarla yürümelidir. İven kimse sürçebilir, yolunu şaşırabilir.
- altının kıymetini sarraf biliratasözüBir kimsenin, bir şeyin değerini, ancak bu konularda uzmanlığı bulunanlar bilir.
- ağası güçlü olanın kulu asi oluratasözüDişli birine dayanan, güvenen kişi herkese kafa tutar, kabadayıca davranır.
- ısıracak it dişini göstermezatasözüKötülük etmeye kararlı olan, bunu daha önce açığa vurur
- su küçüğün, sofra büyüğünatasözüSu, büyüklerden önce küçüklere verilmelidir. Çocuklar istedikleri kadar su içebilirler. Ancak çocukların sofradaki her şeyi yemelerine izin verilmemelidir.