Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- davul dengi dengine diye çalaratasözü"Birlikte yaşayacak veya arkadaş olacak kimseler anlaşabilmeli
- davulu biz çaldık, parsayı başkası topladıatasözü"Biz çalıştık, uğraştık, başkası yararlandı." anlamında kullanılan bir söz.
- dayak cennetten çıkmıştıratasözüDayak kutsal bir eğitim aracıdır.
- dayanık öküze oha! neymiş?atasözüGörevini eksiksiz yapan kişiye iyi çalış demeye gerek var mı?
- dazlayan daza düşer, kel başlı kıza düşeratasözüAlacağı şeyi seçmekte titizlik gösteren kimse, çok kez istemediği, beğenmediği bir şeye düşer.
- dağ adamı, hasta eder sağ adamıatasözüGörgüsüz kişiye haber anlatmak çok güçtür.
- dağ başına harman yapma, savurursun yel için; sel önüne değirmen yapma, öğütürsün sel içinatasözüYapacağın iyi bir işi, kimi etkenlerle ziyan olacak kadar, sonunu hesaplamadan yapma.
- dağ başına kış gelir, insanın başına iş geliratasözüDağ başında kışın nasıl fırtına eksik olmazsa kişinin yaşamında da yıpratıcı olaylar öylece eksik olmaz.
- dağ başından duman eksik olmazatasözüToplumda yüksek ekonomik ve sosyal seviyeye sahip insanların, bu konumlarından kaynaklanan sorumlulukları ve bu sorumluluklarından kaynaklanan birtakım sorunları ve sıkıntıları vardır. Bu durum, zenginlik ve yüksek makam devam ettiği sürece hiç eksilmez.
- dağ dağ üstüne olur, ev ev üstüne olmazatasözüBir ev halkının başka bir ailenin yanında uzun süre yaşayabileceği düşünülemez, iki aile arasında çeşit çeşit anlaşmazlıklar çıkar.
- dağ dağa kavuşmaz, insan insana kavuşuratasözüİnsanlar, dağlar gibi yerlerinden kımıldamayan cansızlar değildir. Dostlar, tanışlar, birbirlerinden ne denli uzak düşmüş olurlarsa olsunlar ve buluşmaları ne denli güçleşmiş bulunursa bulunsun, günün birinde kavuşabilirler.
- dağ doğura doğura bir fare doğurmuşatasözübüyük şeyler beklenen bir işten önemsiz bir sonuç alındığında söylenen bir söz.
- dağ ne kadar yüce olsa yol üstünden aşaratasözüYenilmesi imkânsız gibi görünen zorlukların da üstesinden gelinir.
- dağ yürümezse abdal yürüratasözüBüyüklük taslayan birinden bitecek bir işimiz varsa ve o, bizimle ilgilenmiyorsa, biz onunayağına gidip işimizi görmeliyiz.
- dağda bağın var, yüreğinde dağın varatasözüHayatta malı mülkü veya evlâdı olanlar kaygı ve üzüntüden uzak olamazlar
- dağda gez; belde gez insafı elden bırakmaatasözüEşkıya dahi olsan insaflı ol.
- dağdaki kekliğin bini bir parayaatasözüEle geçmeyen, yararlanılamayan bir şeyin hiçbir değeri yoktur.
- dağları ıssız sanma, körleri gözsüz sanmaatasözüÇevresi ile ilişkisi yok sanılan kişi ve nesnelerin ilişkilerle yüklü olduğu unutulmamalıdır.
- dede koruk yer, torununun dişi kamaşıratasözü"Eskilerin yaptığı yanlış işlerden daha sonrakiler de zarar görür." anlamında bir söz.
- deh! denmiş dünyayı, Çüş! diye sen mi durduracaksın?atasözüYürüyüşünü kendi düzenine göre sürdürmekte olan dünyanın kötülüklerine kimse engel olamaz.
- deli arlanmaz soyu arlanıratasözüDensizce, delice iş yapanlar, yaptıklarından utanacak durumda değillerdir. Ama ailesi, yakınları onların davranışlarından üzüntü duyarlar, utanırlar.
- deli deli akanı, bura bura tıkarlaratasözüAşırı ve ölçüsüz davranışlara karşı önleyici, sert önlemler alınır.
- deli deliden hoşlanır, imam ölüdenatasözüKişi, kendisine benzeyen kimseden, ya da yarar sağlayabileceği şeyden ve kişiden hoşlanır.
- deli deliyi görünce değneğini saklaratasözüSaldırgan kimse, kendisi gibi birine saldırmaktan çekinir.
- deli dostun olacağına akıllı düşmanın olsunatasözüDüşüncesiz ve yersiz davranın, gerçeği görmeyen, anlayışı kıt kimseler yaptıkları işlerin, söyledikleri sözlerin ne gibi sonuclar doğuracağını hesap edemezler. Bu yanlarıyla, iyi niyetlide olsalar dostlarına bilmeyerek zarar verebilirler. Bunun aksine, akıllı düşmanın neler yapabileceği, hangi yollara başvuracağı önceden tahmin edilip sezilebilir; dolayısıyla kişi tedbirini alır, kendisine gelebilecek zararları önlemeye çalışır.
- deli ile çıkma yola, başına getirir belaatasözüDeli, kendisiyle arkadaşlık edenin başına çeşit çeşit dert açar.
- deli kız düğün etmiş, kendi baş sedire geçmişatasözüDensiz, budala ev sahibi, konuklarından çok kendini ağırlanacak konuk yerine koyar.
- deliden al uslu haberiatasözüDeli sır saklamasını bilmez. Gördüğünü, bildiğini olduğu gibi söyler. Bundan dolayı -zamanolur ki- haberin doğrusu ondan alınır.
- delik büyük, yama küçükatasözü"Eldeki olanaklar gerekenden çok az" anlamında bir söz.
- delikli boncuk yerde kalmazatasözü"Az çok işe yarayan her şeyin isteklisi bulunur." anlamında kullanılan bir söz.