Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- sona kalan dona kalıratasözüYapılacak bir işi hemen yapmayıp geciktiren kişi zarar eder. Örneğin bir şeyden birçok kimse yararlanacaksa daha önce davrananlar seçer, seçer alırlar; geriye döküntüleri kalır. Belki de hiç kalmaz.
- eşeğe altın semer vursalar yine eşektiratasözüİnsanlık değerinden yoksun kişi, kılık kıyafetle, unvan ve sandalye ile değer kazanmaz. O yine bayağı ve düşüktür.
- bir ağacın gölgesinde bir sürü yataratasözüİyiliksever, bilgili, varlıklı kimselerden pek çok kişi yararlanır.
- kızım sana söylüyorum gelinim sen anlaatasözübir şeyi dolaylı yoldan söylemek
- altı olur, yedi olur, hep Allah'ın dediği oluratasözüBiz önce ne hesaplar yaparsak yapalım, sonunda Tanrı'nın dilediği olur.
- denenmişi denemek ahmaklıktıratasözüBaşarısızlık, tembelliği daha önceki denemelerle anlaşılmış olan kişiye belki başarır diyeyeni görev vermek, akıllıca bir davranış değildir.
- tatsız aşa tuz neylesin, akılsız başa söz neylesinatasözüİşe yaramayan nesneyi küçük çabalarla bir şeye benzetmek boş olduğu gibi aptal kişiyi de sözle akıllandırmak olanaksızdır.
- değme sarhoşa, yıkılana kadar gitsinatasözüKendi aklını beğenip başkasını dinlemeyen kimseyi gittiği yanlış yoldan döndürmeye kalkmayın. Bırakın cezasını çeksin.
- tabancanın dolusu bir kişiyi korkutur, boşu kırk kişiyiatasözüKişi, gücünü kullanarak istediği şeyi elde edebilir. Ama bunu yapmayıp çevreyi eyleme geçme korkusu içinde bırakırsa daha çok şeyler ele geçirir. Nitekim dolu tabanca ile ancak bir kişi vurulabilir. Bunu gören kimseler artık ondan korkmazlar. Ama boş tabancadan herkes korkar. Çünkü dolu sanılır ve kime karşı kullanılacağı bilinmez.
- avrat var ev yapar, avrat var ev yıkaratasözüAilede kadının rolü çok önemlidir. Öyle kadınlar vardır ki bir aileye düzen verir, mutluluk getirirler. Öyle kadınlar vardır ki ailenin düzenini, mutluluğunu bozarlar.
- havlayan köpek ısırmazatasözüKarşısındakini bağırıp çağırmakla korkutmaya çalışan kimse, eylemli bir saldırıda bulunmaz.
- ergen gözüyle kız alma, gece gözüyle bez almaatasözüEvlenmemiş kişi bir kız gördü mü hemen gönlünü kaptırıverir; soruşturma yapmadanevlenmek ister. Bu tutum yanlıştır. Gece karanlığında, kusuru var mı, yok mu, görmeden kumaşalmaya benzer. İnsan hiçbir şeyi incelemeden, gözü kapalı almamalıdır.
- eşeği dama çıkaran yine kendi indiriratasözüAğır ve kötü bir iş yapan kişi, bu işi kendisi düzeltmek zorundadır.
- ecele çare bulunmazatasözüÇaresiz gibi görünen her güç işin bir çıkar yolu bulunur. Çaresi bulunamayan tek şey ölümdür.
- öksüz hırsızlığa çıkarsa ay ilk akşamdan doğaratasözü"Talihsiz kimse bir şeyden yararlanmaya kalkışsa karşısına akla gelmedik engeller çıkar." anlamında bir söz.
- halayıktan kadın olmaz, gül ağacından odun olmazatasözüHer şeyin, kendisinden beklenen görevi yapabilecek nitelikler taşıması gerekir. Gül ağacı iyi odun görevini yapamadığı gibi orta hizmetçisi de kültürlü bir kocanın eşi olamaz.
- imam evinden aş, ölü gözünden yaş çıkmazatasözüBir şey alınması olanağı bulunmayan yerden bir şeyler vermesini beklemek boştur.
- gönülden gönüleatasözüBirbirlerine birtakım duygularla bağlı olan iki kimseden biri, öteki için ne düşünüyorsa o daberiki için aynı şeyi düşünür.
- sen ağa ben ağa koyunları kim sağaatasözüBir işi beğenmeyen, yapmak istemeyen kimselere karşı söylenir. “Kimse yapmak istemediği işte kendini görevli görmezse işleri kim yapacak?” anlamında bir sözdür.
- kısa günün kârı az oluratasözüKısa süre çalışılarak yapılan işten elde edilecek kazanç az olur.
- saç sefadan tırnak cefadan uzaratasözü"Keyifli insanların saçları,sıkıntıda olanların tırnakları uzar" anlamında bir söz.
- abdala "kar yağıyor" demişler, "titremeye hazırım" demişatasözüVarlıklılar için sıkıntı olabilecek bir durum, yoksullar için söz konusu bile olmaz.
- tilki tilkiliğini anlatıncaya kadar post elden gideratasözü"bir gerçeği anlatıncaya dek çoğu kez başa gelmedik şey kalmaz" anlamında kullanılan bir söz.
- gizlide gebe kalan aşikârede doğururatasözüToplum içinde hiçbir davranış gizli kalmaz. İlki gizlenebilmiş olan bir iş, bir süre sonra gizlenemeyecek sonucu ile açığa çıkar.
- öksüz çocuk göbeğini kendisi keseratasözü"Bir koruyanı,kollayanı olmayan kimseler her işlerini kendileri yapmak zorundadır" anlamında bir söz.
- dadandırma kara gelin, dadanırsa yine geliratasözüSırnaşık kişiye çok yüz vermeye gelmez, yüz bulursa sizi bıktırır.
- derdi veren devasını da veriratasözüHer sıkıntının, üzüntünün bir çaresi vardır.
- harman döven öküzün ağzı bağlanmazatasözüHizmetinin verimlerini aldığımız kimsenin kazandırdığı şeylerden yararlanması gerekir.
- acı patlıcanı kırağı çalmazatasözüHerhangi bir duruma alışkın olan kimseyi benzer kötü durumlar etkilemez.
- krlangıcın zararını biberciden soratasözüKırlangıç zararsız bir kuş gibi görünür. Ama bibere pek düşkün olduğundan, ne kadar zararlı bir yaratık olduğunu ancak biberci bilir. Durumları buna benzeyen çok kişiler vardır.