Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- sıçan geçer yol buluratasözüBir iş için kötü bir yol açılırsa gelenek olur; artık herkes o yolu tutar.
- ısırgan ile taharet olmazatasözü"Kötü malzeme ile iyi ve başarılı sonuçlar elde edilemez" anlamında bir söz.
- aşk ağlatır, dert söyletiratasözüAşığın yüreği yaralıdır. Bu dert onu ağlatır. Başka türlü derdi olan ise herkese derdini döker Ah.
- itin akılsızı kurban bayramında sılaya gideratasözüİşini bilmeyen kişi, ayağına gelen kısmetten yararlanacağı yerde, zorunlu olmayan, her zaman yapabileceği bir işi öne alır.
- ağır ol, ağa desinleratasözüAğırbaşlı olan kişiler toplumda daima sevilip sayılırlar ve ağalar, paşalar gibi hürmet görürler. Oysa hoppalık, züppelik ve hafifmeşreplik yapan kişilere hiç kimse saygı duymaz. Kendini bilen kişiler ağırbaşlılığı elden bırakmazlar.
- borç iyi güne kalmazatasözüBorcu ilk fırsatta ödemek gerektir. Erteleyip durmak yanlıştır. Çünkü gelecek günlerde elinizdaha dar olabilir; borç da gittikçe büyür. Üstelik siz, sürekli bir borç üzüntüsü çekersiniz.
- dilenciye borçlu olma, ya düğünde ister ya bayramdaatasözüÇıkarından başka bir şey düşünmeyen kimse ile ilişki kurma, seni nerede rahatsız edeceği belli olmaz.
- nisan yağar sap olur, mayıs yağar çeç oluratasözüNisan yağmuru ekinlerin sapını geliştirir. Mayıs yağmuru başakların dolgunlaşmasına yarar.
- adam iş başında belli oluratasözüBir insanın gerçek değeri,iş başında gösterdiği yeterlik ve başarı ile, çevresindekilere karşı davranışıyla ölçülür.
- yeğniyi yel alır, ağır yerinde kalıratasözüHoppa züppe kimseler, hiçbir yerde barınamazlar; şunun bunun oyuncağı olurlar. Ağırbaşlı olanları kimse tedirgin edemez.
- birlikten kuvvet doğaratasözü"toplu veya beraber davranmak daha büyük güç sağlar" anlamında kullanılan bir söz.
- pilav yiyen, kaşığı belinde gerekatasözü"Bir işe girişmek isteyen kimseler o iş için gerekenleri yanlarında bulundurmak zorundadırlar" anlamında bir söz.
- tilki tilkiliğini anlatıncaya kadar post elden gideratasözü"bir gerçeği anlatıncaya dek çoğu kez başa gelmedik şey kalmaz" anlamında kullanılan bir söz.
- harman döven öküzün ağzı bağlanmazatasözüHizmetinin verimlerini aldığımız kimsenin kazandırdığı şeylerden yararlanması gerekir.
- her işte bir hayır vardıratasözüOlup biten bir işi -başka biçime sokmak elimizde olmadığına göre- hayra yormak gerekir.Bu, insanı kötümserlikten kurtarır.
- krlangıcın zararını biberciden soratasözüKırlangıç zararsız bir kuş gibi görünür. Ama bibere pek düşkün olduğundan, ne kadar zararlı bir yaratık olduğunu ancak biberci bilir. Durumları buna benzeyen çok kişiler vardır.
- leyleğin ömrü laklak ile geçeratasözüAylak kişiler bütün günlerini orada burada boş laflar söyleyerek boşa geçirmiş olurlar.
- teyze, ana yarısıdıratasözüTeyze, yeğenine annesi gibi sevgi, şefkat gösterir. Onunla yakından ilgilenir.
- ana besler hurmayla, eloğlu karşılar yarmaylaatasözüHer anne, çocuğunu büyük bir şefkat ve özenle nazlı olarak yetiştirir. Çocuk topluma karışınca yaşamın ve çevresinin insafsızlıklarıyla karşılaşır.
- ölmüş eşek kurttan korkmazatasözüHer şeyini yitirmiş olan kişinin saldırgana bir şey kaptırmaktan korkusu olmaz.
- kabahat da gizli olmalı, ibadet deatasözü"Yapılan bütün işlerde işin özüne inmeye gayret edilmelidir.Başkalarına gösteriş için yapılan hiçbir işten,davranıştan iyilik ve hayır beklemek mümkün değildir" anlamında bir söz.
- burun yüzden düşmezatasözüKişinin yakın hısmı, ne denli uygunsuz, yakışıksız iş yaparsa yapsın, kendisinden kopmaz, koparılamaz.
- ekmeğin büyüğü hamurun çoğundan oluratasözü"Verimin yüksekliği, çalışmanın etkili bir şekilde gerçekleşmesine bağlıdır" anlamında bir söz.
- kartala bir ok değmiş, yine kendi yeleğindenatasözüBir kimseye en büyük kötülüğü kendisine çok yakın olanlar yapar.
- dünya bir gemi, akıl yelkeni, fikir dümeni, kolla kendini, göreyim seniatasözüİşlerini aksatmadan yürütmek isteyen, aklının gücünden, düşünce ve sağduyusunun kılavuzluğundan ayrılmamalıdır.
- evlenenle ev alana Allah yardım ederatasözüEvlenmek ve ev yapmak hayırlı işlerdir. Herkes evlenene ve ev yapana kolaylık gösterir.Bunlara dolayısıyla Allah yardım ediyor demektir.
- iki at bir kazığa bağlanmazatasözüBaşına buyruk olmak isteyen iki kişi, aynı iş üzerinde birlikte çalıştırılamaz; aralarında anlaşmazlık çıkar, kavga çıkar.
- malı ongun olanın adı angın oluratasözüMalından çok ürün alan kişinin adı her yerde anılır.
- aç gezmekten tok ölmek yeğdiratasözüAç olarak yaşamanın ne tadı vardır? Ölürken bile tok olmak yeğlenir.
- gidilmeyen yer senin olmazatasözüGidemediğimiz, yararlanamadığımız yer, malımız olsa bile neye yarar? Böyle bir yerin bizim olmayan yerle ne farkı vardır?