Sözlük dizini
Atasözleri
2.437 madde
- toprağı işleyen, ekmeği dişleratasözüUğraşı alanının bütün gereklerini yerine getiren kişi, çalışmasının verimlerinden yararlanır.
- aslan kükrerse atın ayağı köstekleniratasözüÜstün gücü olanın öfkelenmesi, çevresindeki güçsüzleri korkutur.
- balı olan bal yemez mi?atasözüBir kimsenin elinde başkasına verilecek, ya da satılacak bir nesnenin bulunması, ondankendisinin de yararlanmasına engel değildir.
- kör pazara varmasın, pazar körsüz kalmasınatasözüBir şey satın almasını bilmeyen kimseler alışverişe çıkmamalılar ama çıkarlar. Esnaf da bu gibilerinden hoşlanır.
- aba vakti yaba, yaba vakti abaatasözüKişi, kendisine gerek olan şeyleri vaktinden önce ve ucuz olduğu zaman satın almalıdır.
- şahin sinek avlamazatasözüYüce gayeler uğruna mücadele eden kişiler aşağılık istekler ve küçük hesaplar peşinde koşmazlar.
- ev yap tuğladan, kız al Muğla'danatasözüMuğla ve Batı Ege'de, erkek tarafı sadece ev alır, geri kalan masraflar kız tarafınca karşılanır. Bu durumu anlatmak için söylenir.
- can cümleden azizdiratasözü"İnsanlar kendi çıkarlarını her zaman başkalarının çıkarlarından üstün görürler.Aksi şekilde davrandıklarında bile kendi çıkarları söz konusu olduğu zaman fedakarlık yapmaktan vazgeçerler" anlamında bir söz.
- gelin eşikte oğlan beşikteatasözüBir eve gelin gelir gelmez, çocuğu da beşikte saymak ve bebek hazırlıklarına başlamak gerekir.
- ağaç yaş iken eğiliratasözüağaç yaşken eğilir kavramının farklı yazılışı
- kızını dövmeyen dizini döveratasözüKızını iyi yetiştirmeyen anne ve baba, kızı el kapısında beceriksizliği yüzünden sıkıntı çektiği zaman dövünür durur.
- söz var, dağa çıkarır; söz var, dağdan indiriratasözüİlişkilerimizde dikkatli ve ölçülü konuşmalıyız. Karşımızdakini sinirlendirip baş kaldırtan da,yatıştırıp yola getiren de çılgınca ya da akıllıca söylenen sözlerdir.
- balta değmedik ağaç olmazatasözüZarar görmeyen, yıkımlara uğramayan kimse yoktur.
- su aktığı yere akaratasözüDaha önce bize yararı dokunmuş olan güzel bir durum, bugün bulunmasa bile yarın yine ortaya çıkar.
- avradı eri saklar, peyniri deriatasözüHer şey, durumuna uygun yöntemlerle korunur.
- yiğit başından devlet ırak değildiratasözüBir gencin zengin olması her zaman beklenebilir.
- armut dalının dibine düşeratasözüBir kimse önce yakınlarına yararlı olur.
- mezar taşı ile övünülmezatasözüKişi, geçmişteki atalarıyla değil, ancak kendi değeri ile övünebilir.
- eceli gelen it cami duvarına işeratasözücami duvarına işeyen itin ölümü yakındır kavramının farklı yazılışı
- vakit nakittiratasözü"Zaman en değerli varlığımızdır.Hayatımızdaki en küçük bir anı bile boşa geçirmemek lazımdır" anlamında bir söz.
- tilkinin dönüp geleceği yer, kürkçü dükkanıdıratasözüBir kişi, ne kadar kendi havasında yaşarsa yaşasın, istediği işi yaparsa yapsın, sonunda, bağlı bulunduğu çevreye ve işe dönmek zorunda kalır.
- iyi insan sözünün üstüne geliratasözüYokluğunda kendisinden söz edilen kimse, konuşmanın üzerine gelirse, o iyi bir insandır, denilir.
- şeytanın dostluğu darağacına kadardıratasözüKötü arkadaş, kişiyi yoldan çıkarıp ölüme kadar sürükleyebilir. Ama ölümün eşiğinde onu kaderiyle baş başa bırakır.
- olacakla öleceğe çare bulunmazatasözüÖlüm gibi kaderde olan şeyler önlenemez.
- kalaylı bakır küflenmezatasözüTemizliğini herkesin bildiği kişi ve iş lekelenemez.
- oduncunun gözü omçadaatasözüHerkes işine yarayan şeye göz diker; onu elde etmenin yolunu arar.
- Allah gümüş kapıyı kaparsa altın kapıyı açaratasözüİşi bozulan kişi umutsuzluğa düşmemelidir. Tanrı'nın onu eskisinden daha iyi bir işe kavuşturacağına inanmalıdır.
- taş çömleğe çarparsa vay çömleğin haline, çömlek taşa çarparsa yine vay çömleğinatasözüGüçlüyle güçsüz çarpışırsa -saldıran ister güçlü, ister güçsüz olsun- güçsüzün yenilmesiyle sonuçlanır.
- şeytanla ortak buğday eken samanını alıratasözü"Hilekar, sorumsuz kimselerle ortak olanlar, yapılan işin zararını yüklenirler" anlamında bir söz.
- öküz öküzün boynuzunda çamur görmezse korkmazatasözüBirisiyle kavgaya girişmesi olasılığı bulunan kişi, karşısındakinin yenilmezliğini anlatan bir belirti görmezse ondan korkmaz.